Geri Dön

Bosna Hersek'te Osmanlı dönemi mimari mirasında yerel üslubun araştırılması

Research on local style in architectural heritage of Bosnia and Herzegovina during the Ottoman period

  1. Tez No: 1007890
  2. Yazar: BELMA ADZAMIJA
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET BAHA TANMAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Sanat Tarihi, Art History
  6. Anahtar Kelimeler: Bosna Hersek, Osmanlı dönemi, Mimari, Yerel üslup, Kalem işi, Süsleme, Bosnia and Herzegovina, Islamic art, Architecture, Ornaments, Local style, Ottoman period
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Sanat Tarihi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu doktora tezinde, Bosna Hersek'te Osmanlı döneminde inşa edilen mimari eserlerde yerel üslubun yansımaları incelenmiştir. Çalışma kapsamında camiler, eğitim yapıları, hamamlar, ticaret yapıları, türbeler, tarikat yapıları ve köprülerden oluşan yedi farklı yapı grubu ele alınmıştır. XVI. yüzyılın ilk yarısı ile XVIII. yüzyılın ikinci yarısı arasında Saraybosna, Mostar, Banaluka, Poçitel, Travnik ve Blagay şehirlerinde inşa edilen toplam on yedi yapı; konum, tarihçe, mimari özellikler ve süslemeler açısından değerlendirilmiştir. Camiler, çeşitlilik açısından en zengin mimari yapı grubunu oluşturduğundan, çalışmada plan şemalarından ziyade mimari öge ve ayrıntılar incelenmiştir. Özellikle tabhaneli cami ile merkezi planlı cami özelliklerini birleştiren yapılar ve farklı plan tipolojilerine sahip istisnai örnekler öne çıkarılmıştır. Eğitim yapıları, hamamlar, ticaret yapıları ve türbeler; malzeme, mimari ögeler ve iç mekân detayları bakımından değerlendirilmiştir. Tarikat yapılarının ise yerel üslubun belirlenmesinde mimari ve kalem işi süslemeleriyle önemli bir yere sahip olduğu görülmüştür. Yapıların malzeme özellikleri, plan tipolojileri, mimari ögeleri ve Osmanlı başkentindeki örneklerle ilişkileri ayrıca ele alınmıştır. Çalışmada kalem işi süslemeler ve yazı kuşaklarına özel önem verilmiş, Bosna Hersek'in bu alandaki zengin ve özgün örnekleri gösterilmeye çalışılmıştır. Araştırma, Bosna Hersek'te Osmanlı dönemi mimarisinde kalem işi ve yazı programlarının özgün ve zengin bir çeşitliliğe sahip olduğunu ortaya koymaktadır. İncelenen eserlerin bir kısmı Klasik Osmanlı mimarisi ile yerel üslubun sentezi niteliğindeyken, önemli bir bölümü bağımsız bir yerel üslup karakteri sergilemektedir. Yerel özelliklerin izleri XVI. yüzyıl yapılarında rastlanmakla birlikte, sonraki yüzyıllarda yerel üsluba ilişkin ögelerin mimari bir bütünlük içinde ele alındığı görülmektedir.

Özet (Çeviri)

The PhD dissertation contains three main chapters that aim to study in detail local characteristics of architectural structures built in Bosnia and Herzegovina during the Ottoman period. The core chapter of the research contains a catalogue with seven different groups of architectural structures with a number of different typologies that they encompass: mosques, educational facilities, hammams, buildings used for trade, tombs, tariqat buildings and bridges. It includes a total of seventeen structures that were constructed from the first half of the 16th century to the second half of the 18th century. The structures were built in six towns in different regions of Bosnia and Herzegovina: Sarajevo, Banja Luka, Travnik, Mostar, Blagaj and Počitelj. Following the catalogue section, the evaluation chapter provides a study of each particular structure, with special attention given to construction materials, floor plans, architectural elements and the connection that they maintain with the imperial capital. The research places significant emphasis on wall ornaments and calligraphy that in some structures are as equally important as their architecture. The whole study seeks to identify possible stylistic connections with the capital, providing a specific overview of the local characteristics and highlighting the contribution of the local style, construction techniques, methods and ornaments to the broader Ottoman architectural heritage (which occupies an important place in the world history of Islamic art). Some of the structures in Bosnia and Herzegovina that the study encompasses appear as an interesting synthesis of the local construction and the Ottoman classical style in the peak of the Ottoman architecture in the 16th century, whereas a significant number of structures built after the 16th century can be characterised by the architectural heritage that emerged as a result of local construction and ornament traditions developed during the Ottoman rule in Bosnia and Herzegovina.

Benzer Tezler

  1. Saraybosna'daki Osmanlı Dönemi mimarî eserleri ve bugünkü durumları

    The architectural monuments of Ottoman Period in Sarajevo and their current states

    BELMA ADZAMIJA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NURCAN YAZICI METİN

  2. Bosna-Hersek'teki Osmanlı Dönemi konut mimarlığı üzerine bir araştırma

    One research about Ottoman varnecular architecture in Bosnia and Herzegovina

    AMİLA BECİROVİC

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZEKİ SÖNMEZ

  3. Bosna-Hersek'te hamamlar üzerinde gelişen su kültürü ve yapıları

    Water culture and water structures in Bosnia and Herzegovina developed along with hamams

    NADA SABANOVIC

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    MimarlıkFatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İBRAHİM NUMAN

  4. Mostar'da Vakıf Palace binası restorasyon projesi

    Restoration project of Vakıf Palace in Mostar

    MİNE TOPÇUBAŞI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Y.DOÇ.DR. GÜLSÜN TANYELİ

  5. Bosna-Hersek Osmanlı Dönemi Müslüman mezar taşları

    Muslim gravestones in Bosnia-Herzegovina during Ottoman Period

    NURCAN BOŞDURMAZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    Sanat Tarihiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYLA ÖDEKAN

    PROF. DR. EDHEM ELDEM