Gebelerde kronotipin uyku kalitesi ve gece yeme sendromu üzerine etkisi
The effect of chronotype on sleep quality and night eating syndrome in pregnant women
- Tez No: 1008025
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKCEN DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Gebelik, Kronotip, Uyku Kalitesi, Gece Yeme Sendromu, Pregnancy, Chronotype, Sleep Quality, Night Eating Syndrome
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Lokman Hekim Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gebelik sürecinde meydana gelen fizyolojik, hormonal ve psikolojik değişiklikler, uyku düzeni ve beslenme davranışları üzerinde önemli etkilere sahiptir. Kronotip, bireyin sirkadiyen ritmine bağlı olarak gün içindeki uyku-uyanıklık ve beslenme davranışlarını tanımlayan önemli bir faktördür. Bu çalışmanın amacı, gebelerde kronotipin uyku kalitesi ve gece yeme sendromu ile ilişkisini incelemektir. Bu kesitsel araştırmaya toplam 132 gebe kadın dahil edilmiştir. Katılımcıların kronotipleri Sabahçıl-Akşamcıl Anketi (MEQ), uyku kaliteleri Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve gece yeme davranışları Gece Yeme Anketi (NES) kullanılarak değerlendirilmiştir. Sosyodemografik ve obstetrik özelliklere ilişkin veriler yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, gebelerin büyük çoğunluğunun ara tip kronotipe sahip olduğu belirlenmiştir. Ortalama PUKİ toplam puanı 6.17 ± 3.30 olup, katılımcıların önemli bir kısmının kötü uyku kalitesine sahip olduğu saptanmıştır. NES toplam puan ortalaması ise 11.98 ± 4.23 olarak bulunmuş ve gebelerin bir bölümünün gece yeme sendromu açısından risk grubunda olduğu belirlenmiştir. Kronotip gruplarına göre yapılan değerlendirmede, akşamcıl kronotipe yakın gebelerin uyku kalitesinin daha kötü olduğu ve gece yeme puanlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca kötü uyku kalitesine sahip gebelerde gece yeme puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak, bu çalışma gebelikte kronotipin uyku kalitesi ve gece yeme sendromu ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Akşamcıl kronotipin, gebelik döneminde kötü uyku kalitesi ve gece yeme davranışı açısından potansiyel bir risk faktörü olabileceği düşünülmektedir. Elde edilen bulgular, gebelikte beslenme ve yaşam tarzı müdahalelerinde kronotip temelli yaklaşımların dikkate alınmasının önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Physiological, hormonal, and psychological changes occurring during pregnancy significantly affect sleep patterns and eating behaviors. Chronotype is an important factor that defines individuals' sleep–wake cycles and eating behaviors based on their biological rhythm. The aim of this study was to investigate the relationship between chronotype, sleep quality, and night eating syndrome in pregnant women. This cross-sectional study included a total of 132 pregnant women. Chronotype was assessed using the Morningness–Eveningness Questionnaire (MEQ), sleep quality was evaluated with the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), and night eating behaviors were measured using the Night Eating Questionnaire (NEQ). Sociodemographic and obstetric data were collected through face-to-face interviews. The results showed that the majority of the participants had an intermediate chronotype. The mean PSQI total score was 6.17 ± 3.30, indicating that a considerable proportion of pregnant women had poor sleep quality. The mean NEQ total score was 11.98 ± 4.23, and some participants were found to be at risk for night eating syndrome. According to chronotype groups, pregnant women with an evening-oriented chronotype had significantly poorer sleep quality and higher night eating scores. Additionally, night eating scores were significantly higher among pregnant women with poor sleep quality. In conclusion, this study demonstrates that chronotype is associated with sleep quality and night eating syndrome during pregnancy. An evening chronotype may be considered a potential risk factor for poor sleep quality and night eating behaviors in pregnant women. These findings highlight the importance of considering chronotype-based approaches in nutritional counseling and lifestyle interventions during pregnancy.
Benzer Tezler
- Gebelikte krononütrisyonel yeme davranışları ile diyet kalitesi ve çeşitliliği arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between chrononutritional eating behaviors and diet quality and diversity during pregnancy
GÖZDE ÇALIŞKAN AKIMAL
Doktora
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SANİYE BİLİCİ
- Adölesanlarda clock gen polimorfizmi ile kronotip ve kronobeslenme arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between clock gene polymorphism, chronotype and chrononutrition in adolescents
GİZEM ÖZATA UYAR
Doktora
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİLAL YILDIRAN
- Gençlerde dikkat işlevleri üzerine etkili olan faktörler
Factors affecting attention in youths
ANIL ALP
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriHacettepe ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAŞARAN DEMİR
- Kahramanmaraş merkezli deprem sonrası ergenlerde kendine zarar verme davranışı ve intihar olasılığında travma sonrası stres bozukluğu düzeyleri ve kronotipin aracı rolü
Levels of post-traumatic stress disorder and the mediating role of chronotype in non suicidal self- injury and suicide risk among adolescents after the earthquake centered in Kahramanmaraş
EDA DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMİHA CÖMERTOĞLU ARSLAN
PROF. DR. HATİCE ALTUN
- 18-25 yaş arası gençlerde kronotip, fiziksel aktivite ve iyilik durumu ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between chronotype, physical activity and well-being in 18-25 aged youths
GAMZE KILIÇ KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜMİD KARLI