Palyatif bakım hastalarında Prognostik Nutrisyonel İndeksinin bası yarası evresi değişimi ve mortalite üzerine etkisinin retrospektif analizi
The effect of the Prognostic Nutrition Index on pressure ulcer stage change and mortality in palliative care patients: A retrospective analysis
- Tez No: 1008129
- Danışmanlar: PROF. DR. CENK AYPAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Bası yarası, Prognostik Nutrisyonel İndeks, Palyatif bakım, Mortalite, Beslenme Desteği, Pressure Ulcers, Prognostic Nutritional Index, Palliative Care, Mortality, Nutritional Support
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bakanlığı
- Enstitü: Ankara Etlik Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Palyatif bakım hastaları gibi kırılgan hasta gruplarında; çoklu komorbiditeler, immobilite, oral alım kısıtlılıkları ve beslenme bozuklukları, artan bakım yükleri ve pozisyonlama hataları gibi birçok neden bası yarasını riskini artırmaktadır. Bası yarası risk değerlendirmesi ve bası yaralarının izlemi için çeşitli skorlamalar mevcuttur. Prognostik Nutrisyonel İndeks (PNİ) daha çok cerrahi hastalarda ve çeşitli kliniklerde sağkalımda prognostik bir etken olarak kullanılabileceği düşünülen ve serum albümin ve lenfosit sayısı ile hesaplanan bir skorlamadır. Çalışmamızda PNİ' nin bası yarası evresi ve boyutundaki değişimi ve mortalite üzerini etkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif, tek merkezli bir çalışmadır. Çalışmaya Mart 2023 – Temmuz 2025 tarihleri arasında Etlik Şehir Hastanesi Palyatif Bakım Servisi' nde yatarak izlenen tüm hastalar taranmış ve dahil edilme kriterlerini sağlayan 222 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların demografik verileri, yatış süreleri, hangi servisten nakil olduğu, taburculuk şekli, vitalleri, komorbiditeleri, beslenme şekli, yatış anındaki laboratuvar parametreleri, her hastanın yattığı süre boyunca olan bütün haftalık bası yarası verileri (bası yarasının anatomik pozisyonu, yara evresi, yara boyutu, kullanılan bakım ürünü), bakılan yara evresi haftasına ait PNİ skoru hesaplanabilmesi için albümin ve lenfosit sayısı, Braden skoru verileri değerlendirildi. Her hasta kendi içinde değerlendirilip bası yarası evreleri, boyutlarının progresyon ve regresyonları değerlendirilip PNİ ile karşılaştırıldı. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi IBM SPSS Statistics 27.0 (IBM Corp., Armonk, NY, ABD) paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Tüm analizlerde istatistiksel anlamlılık düzeyi iki yönlü olarak p<0,05 kabul edilmiştir. Bulgular: PNİ ile yara evresi progresyonu arasında istatistiksel olarak anlamlı ve ters yönlü bir ilişki bulunmuştur. PNİ' deki her bir birimlik artışın, yara evresi progresyonu gelişme olasılığını yaklaşık %7 oranında azalttığı saptanmıştır (OR: 0,93; p<0,001). PNİ ile yara alanında artışı arasında istatistiksel olarak anlamlı ve ters yönlü bir ilişki saptanmıştır. PNİ' deki her bir birimlik artışın, yara boyutunda artış olasılığını yaklaşık %10 oranında azalttığı belirlenmiştir (OR: 0,894; p <0,001). Takipler sırasında yeni bası yarası gelişmesi ile PNİ düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur ve PNİ düzeyi düşük olan grupta yeni bası yarası gelişiminin daha erken dönemde gerçekleştiği görülmüştür. Yatış anındaki PNİ ile mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmemiştir. Diyabetes mellitus, hipertansiyon, koroner arter hastalığı, KOAH/solunum yetmezliği, kronik böbrek yetmezliği, demans/alzheimer, serebrovasküler olay ve malignite gibi komorbiditelerin hiçbiri modelde bağımsız bir risk faktörü olarak belirlenmemiştir (p>0,05). Yara evresi ile trombosit sayısı, nötrofil sayısı ve c-reaktif protein arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p <0,05). Yatış anındaki bakılan kan parametrelerinde kalsiyum, potasyum ve fosfor' un mortalite ile istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu görülmüştür (p <0,05). PNİ ile Braden risk skoru arasında anlamlı bir pozitif korelasyon saptanmıştır (p <0,001). Sonuç: Çalışmamızda, palyatif bakım servisinde takip edilen hastalarda, PNİ skorunun bası yarası evresi ve boyutu progresyonu ile anlamlı ilişki gösterdiği ve düşük PNİ' nin yeni bası yarası gelişimi ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. PNİ' nin bu bağlamda bası yarası progresyonu değerlendirilmesinde kullanılabileceğini düşünmekteyiz. Yine de bu konuda daha uzun süreli, prospektif, çok merkezli yapılacak daha çok çalışmaya gereksinimi vardır.
Özet (Çeviri)
Aim: In vulnerable patient groups such as palliative care patients, multiple comorbidities, immobility, oral intake limitations, and nutritional disorders, increased care burdens, and positioning errors are among the many factors that increase the risk of pressure ulcers. Various scoring systems are used for pressure ulcer risk assessment and monitoring. The Prognostic Nutritional Index (PNI) is a scoring system calculated using serum albumin and lymphocyte count, which is thought to be a prognostic factor for survival, particularly in surgical patients and various clinics. Our study aimed to investigate the effect of PNI on changes in pressure ulcer stage and size and on mortality. Materials and Methods: Our study is a retrospective, single-center study. All patients hospitalized and monitored at the Palliative Care Service of Etlik City Hospital between March 2023 and July 2025 were screened, and 222 patients who met the inclusion criteria were included in the study. Patients' demographic data, length of hospitalization, the department from which they were transferred, type of discharge, vital parameters, comorbidities, feeding method, laboratory parameters at admission, all weekly pressure ulcer data for each patient during their hospitalization (anatomical position of the pressure ulcer, ulcer stage, ulcer size, care product used), albumin and lymphocyte count to calculate the PNI score for the week the wound stage was assessed, and Braden score data were evaluated. Each patient was evaluated independently, and the progression and regression of pressure ulcer stages and sizes were assessed and compared with the PNI. Statistical analysis of the obtained data was performed using the IBM SPSS Statistics 27.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA) software package. In all analyses, the level of statistical significance was accepted as p<0.05 in both directions. Results: A statistically significant and negatively correlated relationship was found between PNI and wound stage progression. It was determined that each unit increase in PNI reduced the likelihood of wound stage progression by approximately 7% (OR: 0.93; p<0.001). A statistically significant and negatively correlated relationship was found between PNI and an increase in wound area. It was determined that each unit increase in PNI reduced the likelihood of an increase in wound size by approximately 10% (OR: 0.894; p <0.001). A significant relationship was found between the development of new pressure ulcers during follow-up and PNİ level, and it was observed that the development of new pressure ulcers occurred earlier in the group with low PNİ levels. No statistically significant difference was observed between PNİ at admission and mortality. None of the comorbidities, such as diabetes mellitus, hypertension, coronary artery disease, COPD/respiratory failure, chronic renal failure, dementia/Alzheimer's, cerebrovascular accident, and malignancy, were determined to be independent risk factors in the model (p>0.05). A positive and significant relationship was found between wound stage and platelet count, neutrophil count, and C-reactive protein (p <0.05). Blood parameters measured at admission, calcium, potassium, and phosphorus, were found to have a statistically significant difference with mortality (p <0.05). A significant positive correlation was found between PNI and the Braden risk score (p <0.001). Conclusion: In our study, it was demonstrated that the PNI score was significantly associated with the progression of pressure ulcer stage and size in patients followed in the palliative care unit, and that a low PNI was associated with the development of new pressure ulcers. We believe that PNI can be used in this context to assess pressure ulcer progression. However, more long-term, prospective, multicenter studies are needed in this area.
Benzer Tezler
- Palyatif bakım merkezinde immünonütrisyon ve standart nütrisyon desteği alan hastaların beslenme parametrelerinin ve prognostik nütrisyonel indekslerinin değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional parameters and prognostic nutritional indexes of patients receiving immunonutration and standard nutrition support in a palliative care center
NAZLI AKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikBahçeşehir ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YONCA SEVİM
- Metastatik solid tümörlü kanser hastalarında bisfosfonat tedavisinin sarkopeni gelişimi üzerine etkisinin incelenmesi
The effect of bisphosphonate treatment on the development of sarcopenia in cancer patients with metastatic solid tumors
EDA KARAPELİT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
OnkolojiAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. MEHMET ALİ NAHİT ŞENDUR
- Palyatif bakım servisindeki hastalarda bası yarası varlığı ile inflamatuar ve nutrisyonel parametreler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between the presence of pressure ulcers and inflammatory and nutritional parameters in patients in the palliative care unit
EMİNE YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN MUTLU
- Palyatif bakım servisinde takip edilen hastalardaki düşük T3 düzeyinin morbidite ve mortalite ile korelasyonunun araştırılması
Investigation of the correlation between low T3 levels and morbidity and mortality in patients followed in the palliative care unit
FATMA DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA
- Palyatif bakım servisinde yatan yaşlı kanser hastalarında mortalite ile ilişkili klinik, laboratuvar ve ultrasonografik kas parametrelerinin araştırılması
Investigation of clinical, laboratory, and ultrasonographic muscle parameters associated with mortality in older patients with cancer hospitalized in a palliative care unit
BARIŞ SAĞCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
GeriatriSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEZAHAT MÜGE ÇATIKKAŞ