Engeli olan çocukların ebeveynlerinde okupasyonel performans, uyku ve yaşam kalitesinin incelenmesi
Investigation of occupational performance, sleep and quality oflife in parents of children with disabilities
- Tez No: 1008214
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜLYA KAYIHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ergoterapi, Occupational Therapy
- Anahtar Kelimeler: Ebeveyn, Engeli olan çocuk, Okupasyonel performans, Uyku kalitesi, Yaşam kalitesi, Children with disabilities, Parents, Occupational performance, Sleep quality, Quality of life
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Biruni Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ergoterapi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, engeli olan çocuk ebeveynlerinde okupasyonel performans, uyku kalitesi ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmaya, engeli olan çocuğa sahip ebeveynlerden oluşan çalışma grubu ile engeli olmayan çocukların ebeveynlerinden oluşan kontrol grubu dâhil edilmiştir. Veriler, Kasım 2024 – Şubat 2025 tarihleri arasında toplanmıştır. Katılımcıların sosyodemografik bilgileri kaydedilmiş; okupasyonel performans Kanada Aktivite Performans Ölçümü (KAPÖ), uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve yaşam kalitesi SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Bulgular, engeli olan çocuk ebeveynlerinin okupasyonel performans düzeylerinin kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğunu göstermiştir (p<0,05). Aynı grubun uyku kalitesinin daha kötü olduğu (p<0,001) ve yaşam kalitesinin fiziksel, sosyal ve emosyonel alanlarında anlamlı düzeyde azalma bulunduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca, uyku kalitesi ile yaşam kalitesinin bazı alt boyutları arasında negatif yönde güçlü ilişkiler saptanmıştır (p<0,001). Okupasyonel performans ile uyku ve yaşam kalitesi arasında da anlamlı ilişkiler bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak, engeli olan çocuk ebeveynlerinde günlük yaşam aktivitelerini sürdürme kapasitesinin azaldığı, uyku düzeninin bozulduğu ve yaşam kalitesinin olumsuz etkilendiği görülmektedir. Bu bulgular, ebeveynlere yönelik bütüncül ve okupasyon temelli ergoterapi yaklaşımlarının önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Occupational performance refers to an individual's capacity to effectively carry out daily activities and fulfill their roles. Sleep quality reflects the ability to wake up rested and maintain daytime functioning, while quality of life encompasses overall well- being across physical, psychological, social, and environmental domains. These areas are interrelated and may be adversely affected in parents of children with disabilities. This study aimed to examine the relationships among occupational performance, sleep quality, and quality of life in parents of children with disabilities, and to determine the effects of these variables on each other. Accordingly, a study group of parents of children with disabilities and a control group of parents of typically developing children were included. The research was conducted at Suda Kids Occupational Therapy and Counseling Center. Participants were recruited between November 2024 and February 2025 with parental consent. Sociodemographic characteristics were recorded, and occupational performance was assessed using the Canadian Occupational Performance Measure (COPM), sleep quality with the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), and quality of life with the SF-36 Health Survey. Parents of children with disabilities demonstrated significantly lower occupational performance compared to the control group (P < 0.05). Sleep quality was also significantly poorer than that of the control group (P < 0.001). Additionally, quality of life was significantly reduced in the physical, social, and emotional domains (P < 0.05). Strong negative correlations were observed between total sleep quality scores and the emotional role, mental health, and social function subscales of quality of life (P < 0.001). Furthermore, significant relationships were found between occupational performance, sleep quality, and quality of life (P < 0.05). In conclusion, parents of children with disabilities show decreased capacity to maintain daily occupations, disrupted sleep patterns, and reduced quality of life. These findings underscore the importance of comprehensive support programs for parents, particularly occupation-based and occupational therapy approaches.
Benzer Tezler
- Zihinsel engeli olan çocukların ebeveynlerinde içselleştirilmiş stigma, umutsuzluk ve yaşam doyumunun incelenmesi
Examination of affiliate stigma, hopelessness and life satisfaction in parents of children with intellectual disabilty
NECLA KASIMOĞLU
Doktora
Türkçe
2017
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DUYGU ARIKAN
- Zihinsel engeli ya da gelişimsel bozukluğu olan çocukların ebeveynlerinde psikolojik işlevsellik düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of psychological functioning of parents of children with mental retardation and developmental disorder
SERDAR KIRCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiPsikoloji Bölümü
YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM SERTEL BERK
- Zihinsel engelli ve sınır zeka kapasitesine sahip çocuk ve ergenlerin ebeveynlerinde aile yükü ve yaşam kalitesi
Family burden and quality of life assesment in families whose children and adolescents evaluated mentally and borderline i̇ntellectual functioning
HİCRAN DEMİRHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Halk SağlığıBülent Ecevit ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERRUH NİYAZİ AYOĞLU
YRD. DOÇ. DR. LATİFE UTAŞ AKHAN
- Engelli çocuğu olan ebeveynlerde pozitif kazanımlar ölçeği: Türkçe geçerlik ve güvenirlik araştırması
Positive gains scale for parents with orthopedic disabilities: Turkish validity and safety survey
GÜLAY BAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLAY MANAV
- Zihinsel engelli çocukların ebeveynlerinde dini başa çıkma
Religious coping of parents with mentally disabled children
FATMA ZEHRA AKGEMİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMİT HOROZCU