Yetişkin bireylerde beden kitle indeksinin duygusal yeme ve duygu durumla ilişkisi
The relationship between body mass index and emotional eating and mood in adults
- Tez No: 1008417
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SÜLEYMAN ERSOY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Beden Kitle İndeksi, Duygusal Yeme, Duygu Durumu, Depresyon, Body Mass Index, Emotional Eating, Mood State, Depression
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışmamızın amacı: yetişkin bireylerde Beden Kitle İndeksi (BKİ), duygusal yeme davranışları ve duygu durumu arasındaki etkileşimleri inceleyerek mevcut literatüre katkı sağlamaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, İstanbul Sancaktepe'de bulunan Biruni Aile Sağlığı Merkezi'nde 01.01.2025-01.05.2025 tarihleri arasında yürütülen tanımlayıcı, prospektif ve kesitsel nitelikte nicel bir tarama araştırmasıdır. Araştırmaya 18-65 yaş aralığında, bilgilendirilmiş onam formu imzalayan, kronik depresyon öyküsü, aktif antidepresan tedavisi, tanı konmuş herhangi bir psikiyatrik hastalık veya yeme bozukluğu olmayan, hamile olmayan ve ciddi fiziksel rahatsızlıkları bulunmayan 160 yetişkin birey dahil edilmiştir. Veri toplama araçları arasında sosyodemografik bilgi formu, antropometrik ölçümler (boy, kilo, BKİ), 14 maddelik Hisleri Besleme Duygusal Yeme Ölçeği ve 21 maddelik Beck Depresyon Ölçeği kullanılmıştır. Veri analizinde SPSS 26.0 programı ile normallik testleri, nonparametrik testler, Spearman Korelasyon analizi, Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis H testi kullanılmış, p<0.05 anlamlılık düzeyi kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya toplam 160 kişi katılmış olup, %76,9'u kadın, yaş ortalaması 38,31 ± 9,59 yıl ve BKİ ortalaması 26,25 ± 4,99 olarak belirlenmiştir. Duygusal Yeme Ölçeği puan ortalaması 29,94 ± 13,96, Beck Depresyon Ölçeği puan ortalaması 11,08 ± 8,25 olarak bulunmuştur. Katılımcıların %44,4'ü minimal, %30,6'sı hafif, %22,5'i orta ve %2,5'i şiddetli depresyon düzeyindedir. Kadın katılımcıların, lisans/lisansüstü eğitim düzeyine sahip olanların, ailesinde obez birey bulunanların, kronik hastalığı veya düzenli ilaç kullanımı olanların duygusal yeme puanları istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0.05). Diyet programı uygulayanlar ve diyetinde başarısız olanlar, uyku sorunları yaşayanlar, atıştırmalık tüketim sıklığı yüksek olanlar ile stres, üzüntü veya mutluluk altında yemek yeme eğilimi gösterenlerin duygusal yeme puanları anlamlı düzeyde yüksektir (p<0.05). Günde 1 litreden az su tüketenlerin duygusal yeme puan ortalaması 1-2 litre su tüketenlerden düşüktür (p=0,008). Fiziksel aktivite düzeyi ve ortalama günlük uyku süresi ile duygusal yeme arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Depresyon düzeyleri açısından ise kadınların, çalışmayanların, düşük gelir düzeyine sahip olanların ve düzenli ilaç kullananların depresyon puanları anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0.05). Uyku sorunları yaşayanların, stres seviyesi yüksek olanların ve sık atıştırmalık tüketenlerin Beck Depresyon puanları anlamlı düzeyde yüksektir (p<0.05). Duygusal Yeme Ölçeği puanları ile Beck Depresyon Ölçeği puanları arasında pozitif yönde, düşük düzeyde anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r = 0,236; p = 0,003). Beden Kitle İndeksi ile Duygusal Yeme Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç: Bu çalışma, yetişkin bireylerde duygusal yeme ve depresif belirtilerin kadın cinsiyet, ailede obezite öyküsü, kronik hastalık, düzenli ilaç kullanımı, başarısız diyet deneyimleri, uyku sorunları, yüksek stres seviyeleri ve duygusal durumlara bağlı yeme eğilimleri gibi çeşitli sosyodemografik ve yaşam tarzı faktörleri ile ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Duygusal yeme ile depresif semptomlar arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki mevcuttur. Bulgular, obezite ve duygu durumu bozukluklarının önlenmesi ve tedavisinde psikolojik ve sosyal destek mekanizmalarının entegre edildiği multidisipliner yaklaşımların önemini, özellikle duygu düzenleme becerilerinin geliştirilmesi ve yeme davranışının altında yatan duygusal nedenlerin ele alınması gerekliliğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to contribute to the existing literature by investigating the interactions among Body Mass Index (BMI), emotional eating behaviors, and mood states in adult individuals. Materials and Methods: This was a descriptive, prospective, and cross-sectional quantitative survey research conducted at Biruni Family Health Center in Sancaktepe, Istanbul, between 01.01.2025 and 01.05.2025 . The study included 160 adult participants aged 18-65 years who voluntarily signed an informed consent form and had no history of chronic depression, active antidepressant treatment, diagnosed psychiatric illness or eating disorder (anorexia nervosa, bulimia nervosa, etc.), pregnancy, or severe physical ailments. Data collection instruments included a sociodemographic information form, anthropometric measurements (height, weight, BMI), the 14-item Feeding the Feelings Emotional Eating Scale, and the 21-item Beck Depression Inventory. Data analysis was performed using SPSS 26.0 software, employing normality tests, non-parametric tests, Spearman Correlation analysis, Mann-Whitney U test, and Kruskal-Wallis H test, with a significance level of p<0.05. Results: A total of 160 individuals participated in the study; 76.9% were female, the mean age was 38.31 ± 9.59 years, and the mean BMI was 26.25 ± 4.99. The mean score for the Emotional Eating Scale was 29.94 ± 13.96, and for the Beck Depression Inventory, it was 11.08 ± 8.25. According to Beck Depression categories, 44.4% of participants showed“Minimal Depression,”30.6%“Mild Depression,”22.5%“Moderate Depression,”and 2.5%“Severe Depression.”Emotional eating scores were found to be statistically significantly higher among female participants, those with bachelor's/postgraduate education levels, those with a family history of obesity, those with chronic diseases, and those on regular medication (p<0.05). Participants who had implemented a diet program and failed, those experiencing sleep problems, those with high frequency of snack consumption, and those prone to eating when stressed, sad, or happy, also had significantly higher emotional eating scores (p<0.05). The mean emotional eating score for those consuming less than 1 liter of water daily was lower than for those consuming 1-2 liters (p=0.008). No significant relationship was found between emotional eating and physical activity level or average daily sleep duration. Regarding depression levels, scores were significantly higher for women, unemployed individuals, those with low-income levels, and those on regular medication (p<0.05). Beck Depression scores were also significantly higher in individuals experiencing sleep problems, higher stress levels, and frequent snack consumption (p<0.05). A statistically significant, low-level positive correlation was found between Emotional Eating Scale scores and Beck Depression Inventory scores (r = 0.236; p = 0.003). No statistically significant relationship was found between Body Mass Index and either Emotional Eating Scale or Beck Depression Inventory scores (p>0.05). Conclusion: This study revealed that emotional eating and depressive symptoms in adults are associated with various sociodemographic and lifestyle factors, including female gender, family history of obesity, chronic diseases, regular medication use, unsuccessful dieting experiences, sleep problems, high-stress levels, and tendencies to eat in response to emotional states. A significant positive correlation exists between emotional eating and depressive symptoms. The findings highlight the importance of multidisciplinary approaches that integrate psychological and social support mechanisms in the prevention and treatment of obesity and mood disorders, particularly emphasizing the necessity of developing emotion regulation skills and addressing the emotional causes underlying eating behaviors.
Benzer Tezler
- Beden kütle indeksine göre normal ve obez bireylerin duygusal açlık durumlarının, umutsuzluk düzeylerinin ve besin tüketimlerinin değerlendirilmesi
Examination of emotional hunger status, hopelessness levels and food consumption of normal and obese individuals according to body mass index
BELMEN ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA KÖSELER BEYAZ
- Geştalt temas kurma kapasitesi ve Geştalt temas biçimlerine göre duygusal yemenin yordanması
Prediction of emotional eating according to Gestalt contact capacity and Gestalt contact styles
GÜNAY ERDEM ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ TAN
- Yetişkin Bireylerde Duygusal İştah Durumu ve Yeme Davranışının Beden Algısı ve Uyku Kalitesi Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi
Emotional appetite state and eating behavior examining its effect on body perception and sleep quality in adults
ESRA NUR ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LALE SARİYE AKAN
- Yetişkin bireylerde ultra işlenmiş besin tüketimi vücut kompozisyonu, obezite ve duygu durumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between ultra processed food consumption status, body composition, obesity and emotional states in individuals between 18-64 years of age
BÜŞRA NUR KÜÇÜK KIRTIKLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikToros ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL GÜLŞEN
- Yetişkin bireylerde yeme farkındalığı, sezgisel yeme ve ortoreksiya nervoza arasındaki ilişki
The relationship between mindful eating, intuitive eating and orthorexia nervosa in adult individuals
AYBİKE GÖLCÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE PEHLİVAN