Sporcu ergenlerde dijital oyun bağımlığının sporda psikolojik performansa etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of digital game addiction on psychological performance in sports in athletic adolescents
- Tez No: 1008421
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM BOZKURT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Spor, Education and Training, Psychology, Sports
- Anahtar Kelimeler: Dijital Oyun Bağımlılığı, Spor Psikolojisi, Sporda Psikolojik Performans, Digital Game Addiction, Sport Psychology, Psychological Performance in Sports
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, sporcu ergenlerde dijital oyun bağımlılığı düzeyinin sporda psikolojik performans üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışma, Karaman Hakkı Teke Spor Lisesi'nde öğrenim gören öğrenciler arasından basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 149 sporcu ergen üzerinde yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği (Irmak ve Erdoğan, 2016) ile Sporda Psikolojik Performans Değerlendirme Ölçeği (Aydoğan ve Konaş, 2022) ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 27 programında analiz edilmiş, parametrik ya da parametrik olmayan testler normallik varsayımına göre uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, sporcu ergenlerin dijital oyun bağımlılığı düzeyleri cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermiş olup erkek öğrencilerin bağımlılık düzeyleri kız öğrencilere göre daha yüksek bulunmuştur. Yaş değişkeni de bağımlılık üzerinde etkili olmuş, özellikle 14–15 yaş aralığındaki öğrencilerin bağımlılık düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca anne ve baba eğitim düzeyinin düşmesi, dijital oyun bağımlılığı puanlarının artmasıyla ilişkilendirilmiştir. Sporda psikolojik performans açısından değerlendirildiğinde, yaş, anne eğitim seviyesi, aile gelir düzeyi ve sporculuk geçmişi önemli belirleyiciler olarak ortaya çıkmıştır. Yaş ve sporculuk süresi arttıkça psikolojik performansın yükseldiği; yüksek anne eğitim düzeyinin ise motivasyon, öz düzenleme ve özgüveni olumlu etkilediği görülmüştür. Cinsiyet, babanın eğitim düzeyi ve bazı sosyo-demografik değişkenler ile psikolojik performans arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bununla birlikte, bedensel ve bilişsel kaygı düzeylerinin kız sporcularda daha yüksek olduğu; erkek sporcuların ise kendine güven düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, dijital oyun bağımlılığı sporcu ergenlerde psikolojik performansın çeşitli boyutlarını dolaylı olarak etkileyen önemli bir değişkendir. Aile eğitim düzeyi, yaş, spor deneyimi ve cinsiyet gibi bireysel-sosyal faktörler hem bağımlılık hem psikolojik performans üzerinde belirleyici rol oynamaktadır. Araştırmanın bulguları doğrultusunda, sporcu ergenlerde dijital oyun kullanımına yönelik bilinçlendirme programlarının geliştirilmesi, ailelere dijital okuryazarlık desteği sağlanması ve spor psikolojisi temelli koruyucu çalışmaların artırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effect of digital game addiction levels on the psychological performance in sports among adolescent athletes. The research was conducted with 149 adolescent athletes selected through a simple random sampling method among students studying at Karaman Hakkı Teke Sports High School. The Digital Game Addiction Scale (Irmak and Erdoğan, 2016), the Psychological Performance in Sports Scale (Aydoğan and Konaş, 2022), and a personal information form were used as data collection tools. The data obtained were analyzed using SPSS 27, and parametric or non-parametric tests were applied based on the normality assumptions. According to the findings, digital game addiction levels differed significantly by gender, with male athletes scoring higher levels of addiction compared to females. Age was also found to have an influence on addiction; particularly, students aged 14–15 demonstrated higher addiction levels. Additionally, lower maternal and paternal education levels were associated with increased digital game addiction scores. Regarding psychological performance in sports, age, maternal education level, family income, and athletic experience emerged as significant predictors. Psychological performance increased with advancing age and longer sports participation, while higher maternal education levels positively influenced motivation, self-regulation, and self-confidence. No significant differences were found between psychological performance and gender, paternal education, or several other socio-demographic variables. However, it was observed that female athletes exhibited higher levels of somatic and cognitive anxiety, whereas male athletes reported higher self-confidence scores. In conclusion, digital game addiction is an important factor that indirectly affects various dimensions of psychological performance among adolescent athletes. Individual and social variables such as family education level, age, sports experience, and gender play a determining role in both addiction and psychological performance. Based on the research findings, it is recommended to develop awareness programs on digital game use for adolescent athletes, provide digital literacy support for families, and enhance preventive interventions grounded in sport psychology.
Benzer Tezler
- Sosyal medya rol modelleri ve beden eğitimi değerleri: Sporcu imajı algısının öğrenci spor değerlerine etkisi
Social media role models and physical education values: The effect of athlete image perception on students' sport values
EMRE BUDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimTrabzon ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İDİRİS YILMAZ
- Comparison of some physical and physiological parameters of Ethiopian and Turkish elite distance athletes
Etiyopya ve Türk elit mesafe sporcularinin bazi fiziksel ve fizyolojik parametrelerinin karşilaştirilmasi
GETAYE FISSEHA GELAW
Doktora
İngilizce
2022
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL İBRAHİM CİCİOĞLU
- Adolesan dönemi farklı yaş gruplarındaki futbolcuların taktiksel beceri düzeylerin incelenmesi
Tactical skills of footballers of different age groups in the adolescent period examining levels
CAFER ELEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
SporMuş Alparslan ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
PROF. DR. ALPER KARADAĞ
- Sporcu çocuk ve ergenlerde farklı spor dallarının kalp üzerine olan etkilerinin değerlendirilmesi ve 2d strain-strain rate ekokardiyografinin bu süreçteki değeri
The effect of sports on the hearts of junior and adolescent athletes and the value of 2d strain-strain rate echocardigraphy in this process
FATİH KÖKSAL BİNNETOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
KardiyolojiKocaeli ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULKADİR BABAOĞLU
- Ergenlerde spoara katılımın saldırgan davranışlar üzerine etkilerinin incelenmesi
Effect of sport participation on aggressive behaviors in adolescents
FATİH KABAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
SporÇukurova ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET BİLGİN