Geri Dön

Renal nakilli hastalarda takrolimus metabolizma hızının klinik sonuçlara ve greft sağkalımına etkisinin retrospektif kohort değerlendirilmesi

A retrospective cohort study on the effect of tacrolimus metabolism rate on clinical outcomes and graft survival in renal transplant patients

  1. Tez No: 1008423
  2. Yazar: SELİN ÇAKMAK
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET ASI OKTAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: İç Hastalıkları, Nefroloji, Internal diseases, Nephrology
  6. Anahtar Kelimeler: böbrek nakli, greft fonksiyonu, greft kaybı, konsantrasyon/doz oranı, metabolizma hızı, takrolimus, kidney transplantation, graft function, graft loss, concentration/dose ratio, metabolism rate, tacrolimus
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve Amaç: Böbrek nakli, son dönem böbrek yetmezliği olan hastalarda yaşam süresini ve yaşam kalitesini artıran en etkili böbrek replasman tedavisidir. Nakil sonrası greft işlevlerinin korunmasında immünsüpresif tedavi temel rol oynamaktadır. İmmünsupresif tedavinin en önemli bileşenlerinden biri kalsinörin inhibitörü olan takrolimustur. Takrolimus dar terapötik aralığa sahiptir ve bireyler arasında belirgin farmakokinetik farklılıklar göstermektedir. Serum ilaç konsantrasyonu / ilaç dozu (C/D) oranı, takrolimus metabolizma hızını pratik olarak yansıtan bir parametredir. Hastaların takrolimusu hızlı veya yavaş metabolize edenler olarak sınıflandırılmasına olanak tanır. Bu çalışmada böbrek nakli alıcılarında takrolimus metabolizma hızının greft fonksiyonu, rejeksiyon ve greft sağkalımı ile ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Materyal Metot: Bu çalışma İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Nefroloji Bilim Dalı'nda takip edilen böbrek nakli hastalarını içeren tek merkezli retrospektif kohort çalışmasıdır. 1996–2025 yılları arasında takip edilen hastalar geriye dönük olarak incelenmiştir. Takrolimus temelli immünsüpresif tedavi alan 122 hasta analizlere dahil edilmiştir. Takrolimus metabolizma hızı, nakil sonrası 1., 3. ve 6. aylarda hesaplanan C/D oranlarının ortalaması kullanılarak belirlenmiş ve hastalar hızlı ve yavaş metabolize eden gruplara ayrılmıştır. Biyopsi kanıtlı hücresel ya da antikor aracılı akut/kronik rejeksiyon, greft işlevleri ve kaybı sonlanım noktaları olarak incelenmiştir. Klinik özellikler ile takrolimus metabolizma hızının ve sonlanım noktalarına etkisi değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 122 hastanın 94'ü (%77) yavaş, 28'i (%23) hızlı metabolize eden olarak sınıflandırılmıştır. Hızlı metabolize eden hastalarda hedef serum düzeylerine ulaşabilmek için daha yüksek günlük takrolimus dozlarına ihtiyaç duyulduğu saptanmıştır. Takip süresince hızlı metabolize eden grupta tahmini glomerüler filtrasyon hızı (eGFH) değerlerinin daha düşük seyrettiği gözlenmiştir. Greft kaybı oranları gruplar arasında benzer bulunmuştur. Ancak Cox regresyon analizinde metabolizma hızındaki her bir birim artışın greft kaybı riskini bağımsız olarak artırdığı gösterilmiştir (HR: 1,59; %95 GA: 1,13–2,26; p=0,009). Rejeksiyon açısından metabolizma hızı ile anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Sonuç: Böbrek nakli alıcılarında takrolimus metabolizma hızı greft fonksiyonu ve greft kaybı açısından önemli bir belirteç olabilir. Özellikle metabolizma hızındaki artışın greft kaybı riskini artırması, C/D oranının yalnızca farmakokinetik bir parametre değil aynı zamanda potansiyel bir prognostik gösterge olabileceğini düşündürmektedir. Nakil sonrası erken dönemde metabolizma hızının belirlenmesi, yüksek riskli hastaların tanımlanması ve immünsüpresif tedavinin bireyselleştirilmesine katkı sağlayabilir.

Özet (Çeviri)

Introduction and Aim: Kidney transplantation is the most effective renal replacement therapy that increases survival and quality of life in patients with end-stage renal disease. Immunosuppressive therapy plays a fundamental role in preserving graft function after transplantation. One of the most important components of immunosuppressive therapy is tacrolimus, a calcineurin inhibitor. Tacrolimus has a narrow therapeutic range and exhibits significant pharmacokinetic variability among individuals. The serum drug concentration/drug dose (C/D) ratio is a parameter that practically reflects the tacrolimus metabolism rate. It allows patients to be classified as fast or slow metabolizers of tacrolimus. In this study, it was aimed to evaluate the relationship between tacrolimus metabolism rate and graft function, rejection, and graft survival in kidney transplant recipients. Materials and Methods: This study is a single-center retrospective cohort study including kidney transplant patients followed in the Division of Nephrology at İzmir Dokuz Eylül University Hospital. Patients followed between 1996 and 2025 were retrospectively reviewed. A total of 122 patients receiving tacrolimus-based immunosuppressive therapy were included in the analyses. Tacrolimus metabolism rate was determined using the mean C/D ratios calculated at the 1st, 3rd, and 6th months after transplantation, and patients were divided into fast and slow metabolizer groups. Biopsy-proven cellular or antibody-mediated acute/chronic rejection, graft functions, and graft loss were evaluated as endpoints. The effects of clinical characteristics and tacrolimus metabolism rate on these endpoints were assessed. Results: Of the 122 patients included in the study, 94 (77%) were classified as slow metabolizers and 28 (23%) as fast metabolizers. It was determined that fast metabolizers required higher daily tacrolimus doses to achieve target serum levels. During the follow-up period, estimated glomerular filtration rate (eGFR) values were observed to be lower in the fast metabolizer group. Graft loss rates were found to be similar between the groups. However, Cox regression analysis showed that each one-unit increase in metabolism rate independently increased the risk of graft loss (HR: 1.59; 95% CI: 1.13–2.26; p=0.009). No significant association was found between metabolism rate and rejection. Conclusion: Tacrolimus metabolism rate may be an important indicator for graft function and graft loss in kidney transplant recipients. In particular, the finding that an increase in metabolism rate raises the risk of graft loss suggests that the C/D ratio may not only be a pharmacokinetic parameter but also a potential prognostic marker. Determining the metabolism rate in the early post-transplant period may contribute to the identification of high-risk patients and to the individualization of immunosuppressive therapy.

Benzer Tezler

  1. Böbrek nakli yapılan hastalarda CYP3A, CYP2C ve MDR-1 polimorfizminin kalsinörin inhibitörlerinin farmakokinetiği ile ilişkisi

    The realtionship between CYP3A, CYP2C and MDR-1 polymorophisims in patients with kidney transplant and pharmacokinetic of calcineurin inhibitors

    HAYRİYE ŞENTÜRK ÇİFTÇİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Tıbbi Biyolojiİstanbul Üniversitesi

    Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET GÜRTEKİN

  2. Renal transplantasyonlu hastalarda immunsüpresif tedavi uyumu ile yaşam ve uyku kalitesi arasındaki ilişkinin immunsüpresif ilaçlara uyumun basel değerlendirmesi ölçeği, SF -36 anketi ve pittsburgh uyku kalite indeksi ile değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between immunsuppressive therapy compliance and quality of life and sleep in patients with renal transplantation by basel assessment scale, SF-36 questionnaire and pittsburgh sleep quality index

    ŞAHİN KAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. BAHAR GÜRLEK DEMİRCİ

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAY YILMAZ ÇAKMAK

  3. Böbrek nakili yapılmış çocuklarda kemik sağlığının değerlendirilmesi

    Evaluation of bone health in children with kidney transplantation

    SEVDA YEŞİM BAĞCI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıErciyes Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. RUHAN DÜŞÜNSEL

  4. Böbrek nakli hastalarında idrar sodyum atılımı ile metabolik sendrom, hipertansiyon, greft fonksiyonu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    The relationship between spot urine sodium and metabolic syndrome, hypertension, graft function in kidney transplantation patients

    TUĞBA İZCİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    NefrolojiBaşkent Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. CİHAT BURAK SAYIN

  5. Böbrek nakilli hastalarda kalsinörin inhibitörleri ve sirolimus kullanımının etkileri

    The comparison of the effects of inhibitors and si̇rolimus in renal transplatation patients

    GÖKHAN ATAY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    NefrolojiBaşkent Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. CİHAT BURAK SAYIN