Geri Dön

Trabzon ilinde yaşayan 20-44 yaş arası bireylerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi

Assessment of attention deficit hyperactivity disorder and associated factors among individuals aged 20–44 living in Trabzon province

PDF İndir

  1. Tez No: 1008470
  2. Yazar: SÜMEYRA YILDIZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. NAZIM ERCÜMENT BEYHUN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Halk Sağlığı, Public Health
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışma ile Trabzon ilinde yaşayan 20-44 yaş aralığındaki yetişkinlerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) belirti sıklığı, belirti düzeyi ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Gereç-Yöntem: Kesitsel tipteki araştırmada 1433 kişi analizlere dahil edildi. DEHB prevalansı ve DEHB düzeyi bağımlı değişkenlerdir. İstatistiksel analizlerde Ki-Kare testi, Fisher Exact testi, Mann Whitney U testi, Kruskall Wallis testi, binary lojistik regresyon analizi ve genelleştirilmiş doğrusal model kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcılarda DEHB prevalansı %8,8, ortalama DEHB belirti düzeyi 21,9±12,4 olarak saptanmıştır. DEHB prevalansının daha yüksek bulunması ve belirti düzeyinin artışı ile ortak ilişkili faktörler; genç yaş grubunda olmak, kadın cinsiyet, babanın yüksek eğitim düzeyi, psikiyatrik hastalık varlığı, alkollü içki kullanımı, yüksek günlük ekran süresi, uykuya dalmada zorluk ve yorgun–dinlenmemiş uyanmadır. Yalnızca DEHB prevalansının daha yüksek olması meslek sahibi olmak ve ailede DEHB öyküsü ile, yalnızca DEHB belirti düzeyinin artışı ise bekar olmak, ailede en az bir psikiyatrik hastalık öyküsü ve uyuşturucu madde kullanımı ile ilişkili bulunmuştur. Buna karşılık, annenin yüksek eğitim düzeyi, ilk çocuk olmak ve düzenli fiziksel aktivite yapmak daha düşük DEHB belirti düzeyi ile ilişkilidir. Sonuç: Bu çalışmanın bulguları, erişkin DEHB prevalansının literatürde bildirilen toplum temelli çalışmalara kıyasla daha yüksek olduğunu göstermektedir. Sonuçlar, DEHB'nin bireysel, ailesel ve davranışsal etkenlerle ilişkili çok boyutlu bir yapı sergilediğini ortaya koymaktadır. Erişkinlerde DEHB'nin psikiyatrik komorbiditeler, uyku sorunları ve riskli sağlık davranışları ile ilişkili olması, hastalığın bireyin mental ve davranışsal sağlığını olumsuz etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, erişkin DEHB'nin erken dönemde tanınması ve koruyucu–önleyici yaklaşımların geliştirilmesi önem taşımaktadır.

Özet (Çeviri)

Objective: This study aimed to evaluate the prevalence of symptoms, symptom severity, and associated factors of attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD) among adults aged 20–44 years living in Trabzon province. Materials and Methods: In this cross-sectional study, a total of 1,433 individuals were included in the analyses. ADHD prevalence and ADHD symptom severity were defined as dependent variables. Statistical analyses included the Chi-square test, Fisher's exact test, Mann–Whitney U test, Kruskal–Wallis test, binary logistic regression analysis, and generalized linear models. Results: The prevalence of ADHD among participants was 8.8%, and the mean ADHD symptom severity score was 21.9 ± 12.4. Factors commonly associated with both higher ADHD prevalence and increased symptom severity included younger age, female sex, higher paternal educational level, presence of a psychiatric disorder, alcohol consumption, high daily screen time, difficulty initiating sleep, and waking up tired or unrefreshed. Factors associated exclusively with higher ADHD prevalence were being employed and having a family history of ADHD, whereas factors associated only with increased symptom severity included being single, having at least one family member with a psychiatric disorder, and illicit drug use. In contrast, higher maternal educational level, being the first child, and engaging in regular physical activity were associated with lower ADHD symptom severity. Conclusion: The findings indicate that adult ADHD prevalence is higher than reported in population-based studies and that ADHD represents a multidimensional condition related to individual, familial, and behavioral factors. Its association with psychiatric comorbidities, sleep problems, and risky health behaviors underscores adult ADHD as a significant public health issue, highlighting the importance of early identification and preventive approaches.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    494042

    Yaşlı bireylerde beslenme durumunun saptanmasında mini beslenme analizi (MNA) ve bazı antropometrik ölçülerle ilişkisi

    Relationship between mini nutritional assessment (MNA) and some anthropometric measurements in determining nutritional status in elderly individuals

    ABDULLAH ALAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    AntropolojiCumhuriyet Üniversitesi

    Antropoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜLÜŞAN ÖZGÜN BAŞIBÜYÜK

  2. Tez No

    236643

    Trabzon ili 20-49 yaş erişkinlerde Herpes Simplex Virüs tip-2 seroprevalansı

    Seroprevalance of Herpes Simplex Virus type-2 among 20-49 years of age in Trabzon, Turkey

    EMİNE ÇAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    Halk SağlığıKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MURAT TOPBAŞ

  3. Tez No

    310192

    Trabzon'da iki farklı sosyoekonomik yerleşim yerinde 20 ? 44 yaş arası evli kadınların isteyerek düşük ve aile planlaması yöntemi kullanma durumları

    The application rates of induced abortion and family planning methods among the married women aged 20-44 from two different socioeconomic settlements in Trabzon

    NURDAN GEÇER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Halk SağlığıKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GAMZE ÇAN

  4. Tez No

    635139

    Kadınların aile planlaması yöntem kullanımının endişe düzeyine etkisi

    The effect of women's family planning method use on worry level

    KUMRU KURTULDU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Aile PlanlamasıOrdu Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU ŞAHİN

  5. Tez No

    308262

    Trabzon ilinde yaşayan çocuklarda (11-18 yaş) vitamin D eksikliği prevalansı ile kemik mineral yoğunluğu ve bunları etkileyen faktörler

    Factors that effect prevalance of vitamin D deficiency and bone mineral density of healty children (11-18 years) in Trabzon

    BERİL DİLBER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜLAY KARAGÜZEL

Geri Dön