Sivil mimarlık yapılarının yeniden kullanımına yönelik müdahalelerin incelenmesi: İstanbul örneği
Investigation of interventions for the adaptive reuse of vernacular architectural heritage: The case of İstanbul
- Tez No: 1008626
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NABİ VOLKAN GÜR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yapı Bilgisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kültürel mirasın en mütevazı fakat toplumsal bellek açısından en hayati bileşenini oluşturan sivil mimarlık örnekleri, zaman içerisinde sosyal ve teknik nedenlerle“kendi yazgısına terk edilerek”fiziksel çöküş sürecine girmektedir. Bu çalışma, söz konusu yapıların sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla uygulanan yeniden kullanım müdahalelerini, yapı bilgisi ve strüktürel adaptasyon perspektifinden incelemeyi amaçlamaktadır. Yedi ana bölümden oluşan çalışmanın ilk aşamasında konunun amacı ve yöntemi sunulmuş; devam eden bölümlerde kültürel miras kavramı, tescil grupları ve uluslararası koruma kriterleri kuramsal bir çerçevede ele alınmıştır. Çalışmanın beşinci bölümünde İstanbul'un tarihi semtleri üzerinden sivil mimarideki yapısal hasar tipolojileri fotoğraflarla belgelenmiş; altıncı bölümde ise sekiz adet örnek proje; yapı künyeleri, yaşam döngüleri ve onarım yaklaşımları üzerinden detaylı bir analize tabi tutulmuştur. İnceleme sonucunda elde edilen nicel veriler; örneklerin %100'ünde taşıyıcı sistem bozulması ve yeniden işlevlendirme gereksinimi olduğunu, %87,5'inde ise karma yapım sisteminin getirdiği hibrit müdahale tekniklerinin (radye temel, çelik takviye vb.) kullanıldığını ortaya koymuştur. Tezin sonuç bölümünde ise bu veriler ışığında, yapının özgün işlevi korunsa dahi modern yaşam standartlarının dayattığı“Mikro Ölçekli Müdahale”kavramı tartışmaya açılmıştır. Çalışma, sivil mimari mirasın“dondurularak”değil, yapısal bir“revizyon ve adaptasyon”süreciyle yaşatılabileceğini kanıtlayarak sonuçlandırılmıştır.
Özet (Çeviri)
Vernacular architectural examples, which constitute the most modest yet vital component of cultural heritage in terms of social memory, are“abandoned to their fate”over time due to social and technical reasons, entering a process of physical decay. This study aims to examine the adaptive reuse interventions implemented to ensure the sustainability of these structures from the perspective of building science and structural adaptation. In the first phase of the study, which consists of seven main chapters, the purpose and method of the subject are presented; subsequent chapters discuss the concept of cultural heritage, registration groups, and international conservation criteria within a theoretical framework. In the fifth chapter, structural damage typologies in vernacular architecture are documented through photographs from Istanbul's historical districts, and in the sixth chapter, eight sample projects are subjected to a detailed analysis through building profiles, life cycles, and repair approaches. Quantitative data obtained from the investigation revealed that 100% of the samples experienced structural system degradation and required adaptive reuse, while 87.5% utilized hybrid intervention techniques (raft foundation, steel reinforcement, etc.) necessitated by composite construction systems. In the conclusion of the thesis, in light of this data, the concept of“Micro Scale Intervention”dictated by modern living standards is opened for discussion, even when the original function of the building is preserved. The study concludes by proving that vernacular architectural heritage can be preserved not by“freezing”it, but through a process of structural“revision and adaptation.”
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Muş ili İslam dönemi mimari eserlerin güncel durumlarının belgelendirilmesi ve değerlendirilmesi
Documentation and evaluation of the current conditions of Islamic period architectural monuments in Muş
ABDULKERİM BOZYEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARAS NEFTÇİ
- İstanbul-Beyoğlu Büyük Zarifi Apartmanı restorasyon projesi
Istanbul–Beyoglu Grand Zarifi Apartment restoration project
İREM İPEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YEGAN KAHYA SAYAR
- Sakarya ili, Geyve ilçesi, Safibey Köyü 49 pafta, 2437 parselde yer alan sivil mimarlık yapısı (Ahmet Öztürk Evi) restorasyon projesi
The city of Sakarya, Geyve county, Safibey Village, plot 49, parcel 2437, civil architecture building (Ahmet Oztürk House) restoration project
ALİCAN ERALP
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL KUTGÜN EYÜPGİLLER
- Mudanya Zeytinbağı'nın güncel koruma sorunlarının irdelenerek koruma önerilerinin belirlenmesi
Scrutinizing current conservation issues of Mudanya Zeytinbagi and determinating conservation proposals
GİZEM AKYILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
MimarlıkDokuz Eylül ÜniversitesiRestorasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEZİHAT KÖŞKLÜK KAYA