Geri Dön

12 Eylül 1980 darbesiyle siyasal faaliyetlerin yasaklanması ve partisiz siyaset dönemi (1980-1983)

The suppression of political activity after the 12 September 1980 coup and the period of partyless politics in Turkey (1980–1983)

  1. Tez No: 1008625
  2. Yazar: GÖKHAN TOPUZ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. VEYSEL DİNLER
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
  6. Anahtar Kelimeler: 12 Eylül 1980 Dönemi, Anti komünizm, Apolitikleşme, Askeri darbeler, Parti kapatma, Sağ partiler, Siyasal partiler, Siyasi parti programları, Siyasi partiler, Sol partiler, 12 September 1980 Period, Anti communism, Depolitization, Political parties closedowns, Right parties, Polical party manifests, Political parties, Left parties
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hitit Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez, sonrasında siyasal partilerin kapatıldığı 1980–1983 döneminde Türkiye'de siyasetin nasıl sürdürüldüğünü incelemektedir. Çalışmanın odağını, resmî siyaset yasaklanmasına rağmen ortaya çıkan gayri resmî siyasal faaliyetler oluşturmaktadır. 12 Eylül askeri rejimi Türk siyasal hayatında derin etkiler bırakmış olmasına rağmen, bu sürecin partilerin yokluğunda siyasetin nasıl devam ettiği boyutu yeterince incelenmemiştir. Bu nedenle çalışma, dönemi“partisiz siyaset”kavramı üzerinden ele alarak literatüre özgün bir katkı sunmayı amaçlamaktadır. Araştırma, 12 Eylül 1980 darbesinden başlayarak 1983 yılında yeni partilerin kuruluş sürecine kadar olan dönemi kapsamaktadır. Bu süreçte hem yasaklı siyasal liderlerin faaliyetleri hem de askerî yönetimin siyasal yönlendirme çabaları birlikte değerlendirilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış; Millî Güvenlik Konseyi Bildirileri, Resmî Gazete, TBMM tutanakları, gazete arşivleri, lider anıları, röportajlar ve akademik kaynaklar tarihsel doküman incelemesiyle analiz edilmiştir. Araştırma, siyasal partilerin kapatılmasının siyaseti tamamen ortadan kaldırmayacağı ve askerî yönetimin yalnızca yasak koyan değil aynı zamanda toplumsal rıza üretmeye çalışan aktif bir siyasal aktör olduğu varsayımlarına dayanmaktadır. Elde edilen temel bulgular, 1980–1983 arasında siyasetin sona ermediğini, yalnızca biçim değiştirdiğini göstermektedir. Yasaklı liderler gayriresmî haberleşme ağları, dolaylı mesajlar ve yakın çevre örgütlenmeleriyle siyaset yapmaya devam etmiş; askerî yönetim ise propaganda, anayasa kampanyaları ve ideolojik aygıtlar yoluyla kendi siyasal meşruiyetini üretme çabasında olmuştur. Sonuç olarak çalışma, 12 Eylül sonrasındaki dönemin bir siyasal suskunluk devresi değil, görünmez ve denetimli bir siyaset alanı olduğunu ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

This thesis examines the continuation of political life in Turkey between 1980 and 1983, when political parties were dissolved and formal political activities were prohibited following the military coup of 12 September 1980. The main focus of the study is the unofficial political activities that emerged despite the prohibition of formal political life. Despite the destructive impact of the 12 September military regime on Turkish political life, how politics persisted in the absence of political parties has not been sufficiently examined. For this reason, the study aims to make an original contribution to the literature by analyzing this period through the concept of“partyless politics.”The research covers the period from the coup of 12 September 1980 to the process of establishing new political parties in 1983. Within this framework, both the activities of politically banned leaders and the political steering efforts of the military administration are evaluated together. A qualitative research method has been employed; the proclamations of the National Security Council, the Official Gazette, parliamentary records, newspaper archives, political memoirs, interviews, and academic sources have been analyzed through historical document review. The study is based on the assumptions that the closure of political parties would not completely eliminate politics and that the military administration functioned not only as a prohibitive authority but also as an active political actor seeking to manufacture social consent. The main findings indicate that politics did not disappear between 1980 and 1983, but merely changed form. Politically banned leaders continued to engage in politics through informal communication networks, indirect messages, and close-circle organizations, while the military administration sought to construct its own political legitimacy through propaganda, constitutional campaigns, and ideological apparatuses. Consequently, the thesis demonstrates that the post-12 September period was not a phase of political silence, but rather an invisible and controlled sphere of politics.

Benzer Tezler

  1. 80 sonrası Türkiye'de sanat ortamı bağlamında resim sanatı

    Painting within the framework of art environment in Turkey after 80's

    ALİ İBRAHİM ÖCAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    Sanat TarihiMarmara Üniversitesi

    Resim Ana Sanat Dalı

    YRD. DOÇ. Ö. HAKAN ONUR

  2. Bülent Ecevit'in fikirsel muhalefeti: Arayış dergisi

    Intellectual opposition of Bülent Ecevit: The journal arayış

    AHMET BAYAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Siyasal BilimlerHacettepe Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. METE KAAN KAYNAR

  3. Türk siyasal yaşamında Farük Sükan

    Faruk Sükan in Turkish political life

    SEYİT SEVDİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    TarihDokuz Eylül Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NEDİM YALANSIZ

  4. 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın siyasi biyografisi

    8th President Turgut Özal's political biography

    SAMİ ORÇUN ERSAY

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Siyasal BilimlerGalatasaray Üniversitesi

    Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜSEYİN ÖZGÜR ADADAĞ

  5. Türk siyasi hayatında İhsan Sabri Çağlayangil

    Ihsan Sabri Çağlayangil in Turkish political life

    ABDULSAMET YILDIRIM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    TarihAnkara Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ABDULLAH GÜNDOĞDU