İklim değişikliğinin yapı tasarımı ve tasarım parametreleri üzerine etkisi
The impact of climate change on building design and design parameters
- Tez No: 1008646
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÇİĞDEM AVCI KARATAŞ, DR. KEREM PEKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Meteoroloji, Çevre Mühendisliği, Civil Engineering, Meteorology, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yalova Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ulaştırma Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ulaştırma ve Lojistik Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küresel iklim değişikliğiyle birlikte aşırı hava olaylarının sıklığı ve şiddetinde gözlenen artış, yapıların sürdürülebilirliği, taşıyıcı sistem davranışı ve yaşam döngüsü maliyetleri üzerinde giderek daha belirgin etkiler oluşturmaktadır. Durağan (stationary) iklim koşulları esas alınarak geliştirilen tasarım parametreleri, değişen iklim yapısı altında bazı bölgelerde yeterli düzeyde temsil gücü gösterememekte, bazı bölgelerde ise görece daha muhafazakâr yük tanımlarına yol açabilmektedir. Ayrıca, farklı iklim koşullarını bünyesinde barındıran Türkiye genelinde mevcut parametrelerin tüm bölgelerde aynı doğruluk düzeyiyle uygulanmasında çeşitli sınırlılıklar ortaya çıkabilmektedir. Bu çalışma kapsamında, iklim değişikliğiyle ilişkili aşırı hava olaylarındaki eğilimler ile Türkiye'nin çoklu iklim kuşaklarına sahip yapısı birlikte ele alınmış; Türkiye genelindeki meteorolojik istasyonlardan elde edilen 1975–2015 dönemi verileri ayrıntılı olarak analiz edilmiştir. Her bir istasyon için Anderson–Darling, Kolmogorov–Smirnov ve Ki–Kare uygunluk testleri uygulanmış, toplam on üç farklı olasılık dağılım modeli değerlendirilmiştir. İstasyon bazında en uygun üç dağılım modeli belirlenerek 2, 5, 10, 50, 100, 500, 1000 ve 2500 yıllık tekerrür periyotlarına karşılık gelen bölgesel kar, rüzgâr, sıcaklık ve yağış haritaları oluşturulmuştur. Elde edilen bulgular, iklim değişkenliğinin tasarım parametreleri üzerindeki etkilerinin bölgesel ölçekte dikkate alınmasının önemini ortaya koymakta; literatürde yaygın olarak kullanılan bazı yaklaşımların Türkiye'nin çoklu iklim kuşaklarına sahip coğrafi yapısı açısından yeniden değerlendirilmesinin ve Ulusal Eklerde yer alan tasarım referans sürelerinin daha geniş tekerrür periyotlarını kapsayacak şekilde ele alınmasının faydalı olabileceğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
With global climate change, the observed increase in the frequency and intensity of extreme weather events has led to increasingly noticeable impacts on structural sustainability, structural system behavior, and life-cycle costs. Design parameters developed based on stationary climate assumptions may not adequately represent changing climatic conditions in some regions, while in other regions they may result in relatively conservative load definitions. Furthermore, the application of existing parameters with the same level of accuracy across all regions of Türkiye, which exhibits diverse climatic conditions, presents certain limitations. Within the scope of this study, trends in extreme weather events associated with climate change and the multi-climatic structure of Türkiye were jointly examined, and meteorological data obtained from stations across Türkiye covering the period 1975–2015 were analyzed in detail. Anderson–Darling, Kolmogorov–Smirnov, and Chi–square goodness-of-fit tests were applied to each station, and a total of thirteen probability distribution models were evaluated. For each station, the three most suitable distribution models were identified, and regional snow, wind, temperature, and precipitation maps corresponding to return periods of 2, 5, 10, 50, 100, 500, 1000, and 2500 years were generated. The findings highlight the importance of considering climate variability at a regional scale in the determination of design parameters and suggest that some commonly used approaches in the literature may benefit from reassessment for Türkiye's geographically diverse climate structure, while design reference periods adopted in National Annexes may be more effectively addressed by incorporating longer return periods.
Benzer Tezler
- İklim değişikliği ve iklimle dengeli çevre tasarım ilkeleri
Climate change and climate-balanced environmental design principles
LEMAN AKMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mimarlıkİstanbul Gelişim ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ŞENER KÜÇÜKDOĞU
- Computational design of space-adaptive structures for post-disaster sheltering
Afet sonrası barınma için uzam-uyarlanabilir yapıların hesaplamalı tasarımı
FURKAN BERKE ÇİLESİZOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ CEM ÇELİK
- A multidisciplinary approach to sustainable agriculture: the impact of microbial and organomineral fertilization on soil bacteria, crop yield, and farmer adoption
Sürdürülebilir tarıma multidisipliner bir yaklaşım: mikrobiyal ve organomineral gübrelemenin toprak bakterileri, verim ve çiftçi benimsemesi üzerindeki etkisi
CEYDA ALAT DORUK
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Mikrobiyolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiEkoloji ve Evrim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. BÜLENT ARIKAN
- Energy and environmental performance based decision support process for early design stage of residential buildings
Konut yapılarının erken tasarım aşaması için enerji ve çevresel performansa dayalı karar destek süreci
MÜMİNE GERÇEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Mimarlıkİzmir Yüksek Teknoloji EnstitüsüMimarlık Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. ZEYNEP DURMUŞ ARSAN
- Numerical modeling of wave overtopping in nearshore structures
Kıyıya yakın yapılarda dalga aşmasının sayısal modellenmesi
HAMZA CHEIKH ALI
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Gemi Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiGemi ve Deniz Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ BAYRAKTAR BURAL