Süleymaniye Kütüphanesinde Hamidiye 00011 ve Fatih 00013 envanter numaralı Kur'an-ı Kerimlerdeki tezhip özellikleri
Illumination features in the Qur'ans with inventory numbers Hamidiye 00011 and Fatih 00013 in Süleymaniye Library
- Tez No: 1008709
- Danışmanlar: PROF. AYSEN SOYSALDI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, El Sanatları, Fine Arts, Crafts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İslâm kültür ve medeniyetinde el yazması Kur'an-ı Kerimler; hat, tezhip ve cilt sanatları bakımından büyük bir öneme sahiptir. Bu eserler, hem sanatsal hem de kültürel değerleriyle geçmişten günümüze ışık tutan önemli miraslardır. Bu çalışma, Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi'nde bulunan Hamidiye 00011 ve Fatih 00013 envanter numaralı Kur'an-ı Kerimleri kapsamaktadır. Eserlerin seçilmesinde, ketebe kaydına sahip olmaları, tezhip bezemelerinin zenginliği ve daha önce çalışılmamış olmaları etkili olmuştur. Araştırmanın amacı, bu iki Mushaf-ı Şerif'in tezhip dilini çözümleyerek Devr-i Hamidi dönemine ait üslup, teknik ve estetik özellikleri ortaya koymaktır. Çalışma, tarama modelinde betimsel bir araştırma olarak yürütülmüş, üslup analizi, desen, renk ve kompozisyon açısından incelenmiştir. Çalışma kapsamında incelenen Mushaf-ı Şeriflerde tezhip uygulamalarının; serlavha, sûrebaşları, gül ve durak bezemelerinde klasik tezhip anlayışı doğrultusunda uygulandığı, hatayi gurubu motifler ve simetri esaslı kompozisyonların belirleyici olduğu görülmektedir. Bu yönüyle araştırmanın, Osmanlı Dönemi tezhip sanatının geç dönem örneklerini belgelemek suretiyle yazma eserlerin korunmasına katkı sağlayacağı öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
In Islamic culture and civilization, handwritten copies of the Qur'an hold great importance in terms of calligraphy, illumination, and bookbinding. These works are significant legacies that shed light on the past and present with their artistic and cultural value. This study focuses on the two Qur'ans in the Süleymaniye Manuscript Library, with inventory numbers Hamidiye 00011 and Fatih 00013. The selection of these works was influenced by their colophon, the richness of their illumination decorations, and the fact that they had not been previously studied. The aim of this research is to analyze the illumination style of these two Qur'ans and reveal the stylistic, material, technical, and aesthetic characteristics of the Hamidid period. The study was conducted as a descriptive research using a survey model, examining style analysis, patterns, colors, and composition. The illumination applications in the Qur'ans examined within the scope of this study; It is observed that the classical understanding of illumination is applied in the headings, surah headings, rose and pause decorations, and that hatayi group motifs and symmetry-based compositions are decisive. In this respect, it is foreseen that the research will contribute to the preservation of manuscripts by documenting late period examples of Ottoman-era illumination art.
Benzer Tezler
- Süleymaniye Kütüphanesinde bulunan murakkalar: Süleymaniye ve Hamidiye Bölümü
The muraqqa of the Süleymaniye Library: Süleymaniye and Hamidiye Sectıons
SEVDA ERCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
El SanatlarıMarmara Üniversitesiİlahiyat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHİTTİN SERİN
- Süleymâniye Kütüphânesi'nde bulunan murakka'lar (Âşir Efendi, Galata Mevlevîhânesi ve yazma bağışlar koleksiyonu)
Mourakkas se trouvant a la Bibliotheque de Souleymaniye (Collection Achir Efendi, Mevlevihane de Galata et de donations de manuscrits)
GÜLİZAR BAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Sanat TarihiMarmara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHİTTİN SERİN
- Süleymaniye Kütüphanesi'ndeki Ahmedi Divanı'nın Tezhip Özellikleri (HAMİDİYE 1082)
The illumination feautes Of Ahmedi Divan (HAMIDIYE 1082) at Suleimanie Library
BELMA LEBLEBİCİ NURTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Sanat TarihiSakarya ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Bölümü
YRD. DOÇ. M. HÜLYA DOĞRU
- Kağıt sanatları ve Kalender Paşa: I. Ahmed Albümü
Kalender Pasha and paper arts: Album of the Sultan Ahmet I
NİL BAYDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sanat TarihiHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL BAĞCI
- XVIII. ve XIX. yüzyıl İstanbul kütüphanelerinin mimarisi
Başlık çevirisi yok
AYŞE YETİŞKİN KUBİLAY
Doktora
Türkçe
1998
Sanat Tarihiİstanbul Teknik ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AFİFE BATUR