Çocuk göz sağlığı hizmetlerine erişim, güven ve sağlık okuryazarlığı: Ebeveyn bakış açısıyla bir değerlendirme
Access,trust,and health literacy in pediatric eye healthcare services: An examination from a parent's perspective
- Tez No: 1008715
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MERVE DENİZ PAK GÜRE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Sağlık hizmetlerine erişim, Sağlık okuryazarlığı, Access to health services, Health literacy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ufuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, çocuklarında göz sağlığı sorunları bulunan ebeveynlerin sağlık hizmetlerine erişim düzeyleri, sağlık hizmetleri sistemine duydukları güven ve sağlık okuryazarlığı düzeylerinin incelenmesidir. Araştırma, tanımlayıcı ve kesitsel tipte nicel bir çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemini çocuklarında göz sağlığı sorunu bulunan 404 ebeveyn oluşturmuştur. Veri toplamak amacıyla sosyodemografik bilgi formu ile Sağlık Hizmetlerine Algılanan Erişim Ölçeği, Sağlık Hizmetleri Sistemine Çok Boyutlu Güven Ölçeği ve Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-Kısa Formu kullanılmış; veriler SPSS programıyla analiz edilmiştir. Katılımcı ebeveynlerin yaş ortalaması 39,50±5,31 olup %51,2'si kadındır. Çocukların yaşları 1–18 arasında değişmekte olup en sık görülen görme kusurları miyop (%40,1), astigmat (%31,7) ve hipermetroptur (%14,2). Bulgular, ebeveynlerin çocuk göz sağlığı hizmetlerine ağırlıklı olarak özel sağlık kuruluşları üzerinden eriştiğini ve hizmetlerin büyük ölçüde bireysel ekonomik kaynaklarla karşılandığını (%90,1) göstermektedir. Ebeveynlerin sağlık hizmetlerine erişim algısı (87,16±11,28) ve sağlık sistemine duydukları güven (57,66±10,81) orta ve orta-üst düzeyde, sağlık okuryazarlığı ise görece yüksek (37,72±7,44) bulunmuştur. Güvenin alt boyutlarında en yüksek düzey sağlık profesyonellerine yönelirken, sağlık kurumları ve finansman mekanizmalarına duyulan güven daha düşüktür. Ayrıca sağlık okuryazarlığı ve güven düzeyleri ile hizmete erişim arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler saptanmıştır (p<.05). Bulgular doğrultusunda, çocuk göz sağlığı hizmetlerine erişimde sosyo-ekonomik eşitsizlikleri azaltmaya yönelik kamusal tarama ve yönlendirme mekanizmalarının güçlendirilmesi; sağlık sistemine duyulan güvenin artırılması için hizmet sunumunda şeffaflık ve erişilebilirliğin geliştirilmesi önerilmektedir. Ayrıca sağlık okuryazarlığının hizmete erişime daha etkin yansıtılabilmesi için aile hekimliği ve okul sağlığı hizmetleri kapsamında yapılandırılmış bilgilendirme ve yönlendirme programlarının geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the levels of access to healthcare services, trust in the healthcare system, and health literacy among parents of children with eye health problems. The study was conducted as a descriptive, cross-sectional quantitative research. The sample consisted of 404 parents whose children have eye health problems. Data were collected using a sociodemographic information form, the Perceived Access to Health Care Questionnaire, Multidimensional Trust in Health Care Systems Scale, and the Health Literacy Scale–Short Form, and were analyzed using SPSS. The mean age of the participating parents was 39.50±5.31, and 51.2% were female. The ages of the children ranged from 1 to 18 years, and the most common visual impairments were myopia (40.1%), astigmatism (31.7%), and hyperopia (14.2%). The findings indicate that parents primarily access pediatric eye health services through private healthcare providers and that these services are largely financed through out-of-pocket payments (90.1%). Parents' perceived access to healthcare services (87.16±11.28) and their trust in the healthcare system (57.66±10.81) were at moderate to moderately high levels, while health literacy levels were relatively high (37.72±7.44). Among the subdimensions of trust, the highest level of trust was directed toward healthcare professionals, whereas trust in healthcare institutions and financing mechanisms was lower. In addition, significant relationships were found between health literacy, trust in the healthcare system, and access to healthcare services (p<.05). Based on these findings, it is recommended to strengthen public screening and referral mechanisms to reduce socioeconomic inequalities in access to pediatric eye health services. It is also important to enhance transparency and accessibility in service delivery processes in order to increase institutional trust in the healthcare system. Furthermore, to ensure that relatively high levels of health literacy are more effectively translated into service utilization, structured information and referral programs should be developed within the scope of primary healthcare and school health services.
Benzer Tezler
- Prediction of COVID 19 disease using chest X-ray images based on deep learning
Derin öğrenmeye dayalı göğüs röntgen görüntüleri kullanarak COVID 19 hastalığının tahmini
ISMAEL ABDULLAH MOHAMMED AL-RAWE
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM TEKEREK
- Göçmen kadınların sağlık hizmetlerini kullanmaya yönelik tutumları ile üreme sağlığı ve aile planlaması tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the relationship between immigrant women's attitudes towards using health servi̇ces and their reproductive health and family planning attitudes
ZHYLDYZ KUBANYCHBEK KYZY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Ebelikİzmir Tınaztepe ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL DÖNMEZ
DOÇ. DR. YEŞİM YEŞİL
- Türkiye'de bulunan suriyeli sığınmacıların ulusal sağlık sistemi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Assessment of Turkish health system resilience;the impact of syrian refugees on the turkish health system
KEREM KINIK
Doktora
Türkçe
2019
Halk SağlığıBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiAfet Tıbbı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPASLAN MAYADAĞLI
- İstanbul tıp fakültesi hastanesine başvuran hıv ile enfekte pediatrik hastalarda HIV subtiplerinin ve direnç profillerinin araştırılması
Investigation of HIV-subtypes and resistance profiles inhiv-infected pediatric patients admitted to the hospital of İstanbul University istanbul Faculty of Medicine
SERTAÇ KÜÇÜKKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Mikrobiyolojiİstanbul ÜniversitesiTıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ AĞAÇFİDAN
PROF. DR. SELDA HANÇERLİ TÖRÜN
- Feminst Biyoetiğin Türkiye`deki yansımaları tıbbi etik ve üreme sağlığı
The Reflections of Feminst Bioethics in Turkey: Medical ethics and reproductive health
SERAP ŞAHİNOĞLU PELİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Halk SağlığıAnkara ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. YAMAN ÖRS