Stabılıty and convergence of a ratıo-dependent prey-predator model wıth fear and refuge effect
Oran bağimli av-avci modelinin korku ve siğinmaetki̇si̇yle bi̇rli̇kte kararliliği ve yakinsakliği
- Tez No: 1008799
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞEYMA BİLAZEROĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Matematik, Mathematics
- Anahtar Kelimeler: Asimptotik kararlılık, Asymptotic stability
- Yıl: 2024
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Çankaya Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, ekosistem dinamiklerini daha iyi anlamak amacıyla korku etkisi ve av sığınağı mekanizmalarını içeren oran-bağımlı av-avcı modelleri incelenmiştir. Leslie'nin oran-bağımlı formülasyonu temel alınarak, korku ve sığınak etkilerinin dahil edildiği genişletilmiş modeller oluşturulmuştur. İç denge noktasının varlığı ve yerel kararlılığı, Jacobian matrisine dayalı lineerleştirme teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Teorik sonuçları desteklemek amacıyla nümerik simülasyonlar gerçekleştirilmiş ve korku ile sığınak mekanizmalarının geçici dinamikler üzerindeki etkileri, uzun vadeli birlikte var olma dengesinin korunmasıyla birlikte ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgular, bu mekanizmaların sistemi kararsızlaştırmadan biyolojik gerçekçiliği artıran dengeleyici tamponlar olarak işlev gördüğünü göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study investigates ratio-dependent predator--prey models incorporating fear effects and prey refuge mechanisms to better understand ecosystem dynamics. Starting from Leslie's ratio-dependent formulation, extended models are constructed by introducing behavioral responses and refuge effects. The existence and local stability of the interior equilibrium are analyzed using Jacobian matrix techniques. Numerical simulations support the theoretical results and illustrate how fear and refuge mechanisms influence transient dynamics while preserving long-term coexistence. The results indicate that these mechanisms act as stabilizing buffers that enhance the biological realism of predator--prey interactions without destabilizing the system.
Benzer Tezler
- Cari denge ve ekonomik büyüme ilişkisi: 1981 ve 2020 yılları arasında Türkiye ve Güney Kore karşılaştırması üzerine bir analiz
The relationship between the current balance and economic growth: An analysis on the comparison of Turkey and South Korea between 1981 and 2020
SERAP KURT
- Kablolu taşıyıcı sistemlerin nonlineer statik analizi için bir yöntem
A Method for nonlinear static analysis of cable nets
FİLİZ PİROĞLU
- Benzin motorlarında indirgenmiş kinetik model uygulaması
Reduced chemical kinetic model application to spark ignition engines
CÜNEYT UYKUR
- Sürekli yanma odalarında alev cephesinin dinamik yapısına ait bir çalışma
A Study on the dynamic structure of flame front in continuous combustion chambers
ALİ SÜRMEN
