Emine Şenlikoğlu'nun hayatı, sanatı ve romanları
The life, art and novels of Emine Şenlikoğlu
- Tez No: 1008964
- Danışmanlar: PROF. DR. SELÇUK ÇIKLA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Emine Şenlikoğlu, roman sanatı, İslami roman, toplumsal olgular, 12 Eylül 1980 Dönemi, 1960 sonrası, 1990 sonrası, Abdest, Akım, Baba- çocuk ilişkisi, Baba-çocuk çatışması, Çağdaşlık, Emine Şenlikoğlu, novel art, Islamic novel, social phenomena, 12 September 1980 Period, After 1960, After 1990, Ablution, Current, Father-child relationship, Father-child conflict
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Emine Şenlikoğlu, 1980'den sonra Türk İslam edebiyatı alanında roman başta olmak üzere şiir, öykü, deneme, tiyatro ve gezi yazılarıyla eserler üreten sanatçılardan biridir. Cumhuriyet sonrası özellikle Çok Partili dönemde ortaya çıkan Türk İslam edebiyatı, Hekimoğlu İsmail, Ahmet Günbay Yıldız, Halime Toros, Şule Yüksel Şenler ve Cihan Koç gibi sanatçılarla temellerini atmaya başlamıştır. Şenlikoğlu, bu sanatçıların açtığı yolu izleyerek araştırmamızda kullandığımız romanlarında üslup özgünlüğü yaratarak Türk İslam Edebiyatı'na katkıda bulunmuştur. Çalışmamızda 1980'den sonra popülerleşen Şenlikoğlu'nun İslamî romanları incelenmiş sanatsal özgünlüğünü nasıl yansıttığı ve toplumsal olayları okuyucuya nasıl aktardığı soruları araştırmamızın temel yapı taşlarını oluşturmuştur. Sanatçının eserlerinde edebî dil ile sanatın, insan yaşamının sorunlarına değinerek çözümler sunmak adına birer araç olarak kullanıldığı anlaşılmıştır. Sanatçının, edebiyatın temel taşları olan metafor, imge, betimleyici unsur, dolaylı anlatım ve alegorik ifade gibi roman öğelerini kullanmak yerine daha çok halkın anlayabileceği bir dil kullandığı ve eserlerinde edebî değeri arka plana attığı belirlenmiştir. Kadın, çocuk, aile, eğitim, evlilik ve çalışma hayatı gibi toplumsal sorunları eserlerine taşıyan Şenlikoğlu'nun, bu sorunlara çözüm olarak İslam'ı anlamayı ve ona göre yaşamayı teşvik ettiği tespit edilmiştir. Şenlikoğlu, Anadolu coğrafyasında yaşanan acı, keder, baskı ve adaletsizlikleri ele almakla kalmamış; konferanslar ve seyahatler gibi nedenlerle ziyaret ettiği ülkelerin sorunlarını romanlarında işleyerek yazışmalar, yüz yüze ve telefon görüşmeleri aracılığıyla okurla kardeşçe bir bağ kurmuş ve onların acılarını ve sevinçlerini kaleme aldığı anlaşılmıştır. Şenlikoğlu incelediğimiz romanlarında Kur'an ayetlerinden, hadislerden ve bilimsel araştırma kitaplarından yararlanmıştır. Romanda hayal dünyası ve duyguların yanı sıra akıl ve İslam'ın da yer alması gerektiğini savunduğu belirlenmiştir. Çalışmamızda Şenlikoğlu'nun romanları ve farklı türlerdeki eserlerinin yanı sıra söyleşileri ve röportajlarından da yararlandık. Araştırmamız öncelikle Şenlikoğlu'nun hayatını ele almaktadır. Ardından, fikirlerinin ve sanatsal anlayışının şekillendiği dönem, önemli şahsiyetler, sanatı ve İslam romanına katkısı anlaşılmaktadır. Ayrıca, araştırmamıza dâhil edilen romanları incelenerek, sosyal sorunlar, olgular ve olaylar belirlenmiş ve alt başlıklar altında listelenmiştir.
Özet (Çeviri)
Emine Şenlikoğlu is one of the artists who have produced works in the field of Turkish Islamic Literature since 1980, primarily in novels, but also in poetry, short stories, essays, plays, and travel writings. Turkish Islamic Literature, which emerged particularly in the postRepublican and multi-party periods, began to lay its foundations with artists such as Hekimoğlu İsmail, Ahmet Günbay Yıldız, Halime Toros, Şule Yüksel Şenler, and Cihan Koç. Following the path opened by these artists, Şenlikoğlu contributed to Turkish Islamic Literature by creating stylistic originality in the novels we used in this research. In our study, Şenlikoğlu's Islamic novels, which became popular after 1980, are examined, and the questions of how she reflects her artistic originality and how she conveys social events to the reader form the basic building blocks of our research. It has been understood that in the artist's works, literary language and art are used as tools to address the problems of human life and offer solutions. It has been determined that the artist, instead of using the fundamental elements of literature such as metaphor, imagery, descriptive elements, indirect narration, and allegorical expression, primarily employed a language understandable to the general public, thus relegating literary value to the background in his works. Şenlikoğlu, who addressed social issues such as women, children, family, education, marriage, and working life in his works, was found to have encouraged understanding and living according to Islam as a solution to these problems. Şenlikoğlu not only dealt with the suffering, sorrow, oppression, and injustice experienced in the Anatolian region, but also incorporated the problems of the countries he visited for conferences and travels into his novels, establishing a fraternal bond with his readers through correspondence, face-to-face meetings, and telephone conversations, and documenting their sorrows and joys. In the novels we examined, Şenlikoğlu utilized verses from the Quran, hadiths, and scientific research books. It has been determined that he argued that reason and Islam should be present in novels alongside imagination and emotions. In our study, we utilized Şenlikoğlu's novels and works in various genres, as well as his interviews and conversations. Our research primarily focuses on Şenlikoğlu's life. Following this, the period in which his ideas and artistic understanding were shaped, the important figures he encountered, his art, and his contribution to the Islamic novel are examined. Furthermore, by analyzing the novels included in our research, social issues, phenomena, and events are identified and listed under subheadings.
Benzer Tezler
- Günümüz Türkiye'sinde İslamcı kadın yazarlarda kadın: Şule Yüksel Şenler, Emine Şenlikoğlu, Cihan Aktaş
Women in Islamist writers in today's Turkey: Şule Yüksel Şenler, Emine Şenlikoğlu, cihan Aktaş
YASEMİN TARCAN
Doktora
Türkçe
2023
SosyolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN UÇAR
- Varlık dergisinde dil yazıları(1934-1980)
Language articles in Varlik magazine (1934-1980)
EMİNE ŞENLİKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıGiresun ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. HATEM TÜRK
- Yakın dönem İslamcı dergilerde kadın imajı: Mektup dergisi örneği
The image of women in recent Islamist journals: The case of Mektup journal
ŞEYMA AYKUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL AYDINALP
- Türkiye'de İslamcı dergilerin dönemin din anlayışına etkileri: Mektup Dergisi örneği (1985-2010)
The effects of islamist magazines on the understanding of religion of the period 1985-2010: The case of Mektup Magazine
TALHA KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM HAKKI İNAL
- Nakkaş Osman`ın minyatürlerinde figür ve renk anlayışı
The Vision of figure and colour in miniatures of muralist Osman
ABDURRAHMAN EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
El SanatlarıYüzüncü Yıl ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ DÜZGÜN