Ailevi akdeniz ateşi hastalarında hücre dışı mitokondriyal DNA'nın biyomarker potansiyelinin araştırılması
Investigating the biomarker potential of cell-free mitochondrial DNA in patients with familial mediterranean fever
- Tez No: 1008997
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN BİLGE KAMER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Genetik, Genetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Genetik ve Biyomühendislik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ailevi Akdeniz Ateş (AAA), ataklarla seyreden otoinflamatuvar bir hastalık olup, klinik aktivitenin objektif ve hızlı izlenebilmesi için yeni biyobelirteçlere ihtiyaç vardır. Bu tez çalışmasının amacı, AAA hastalarında plazma hücre dışı mitokondriyal DNA (cf mtDNA) düzeylerinin atak ve remisyon dönemlerinde karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi ve cf mtDNA'nın hastalık aktivitesini yansıtma potansiyelinin araştırılmasıdır. Ayrıca cf mtDNA düzeylerinin geleneksel inflamasyon belirteçleri (CRP ve ESR) ile ilişkisi incelenmiştir. Çalışma, aynı hastaların atak ve remisyon örneklerinden oluşan eşleştirilmiş (paired) tasarımda yürütülmüş ve her iki dönemde örneği bulunan toplam 11 AAA hastası analize dahil edilmiştir. Atak döneminde inflamasyon belirteçleri beklenen şekilde daha yüksek olup CRP ve ESR, remisyon dönemine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı artış göstermiştir (CRP p=0,0078; ESR p=0,0156). Total cfDNA düzeyleri plazmaya normalize edilerek değerlendirildiğinde iki dönem arasında anlamlı fark izlenmemiştir (p=0,4648). cf mtDNA düzeyi atak döneminde daha yüksek bir dağılım eğilimi göstermesine karşın, bu fark istatistiksel anlamlılığa ulaşmamıştır (p=0,1016). Hücre dışı nükleolar DNA (cf nDNA) düzeyi ise remisyon döneminde daha yüksek eğilimde bulunmuştur (p=0,1748). Dönemler arası en belirgin ayrışma 5 mtDNA/nDNA oranında gözlenmiştir: Bu oran atak döneminde remisyona kıyasla anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p=0,0029). Ancak, gözlenen belirgin hasta heterojenitesi, bu istatistiksel anlamlılığa rağmen bulgunun yorumlanmasında temkinli olunmasını ve daha geniş örneklemlerle doğrulanmasını gerektirmektedir. DNA parametreleri ile CRP ve ESR arasındaki ilişkiler değerlendirildiğinde anlamlı korelasyon saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak, AAA'da atak döneminde mtDNA/nDNA oranındaki artış, cf mtDNA dinamiğinin tek başına mtDNA veya nDNA ölçümünden daha duyarlı bir aktivite göstergesi olabileceğine işaret etmektedir. Bununla birlikte, örneklem büyüklüğünün sınırlı olması, özellikle istatistiksel gücü kısıtlayan temel faktörlerdendir. Daha geniş örneklemli ve çok merkezli çalışmalarla, cf-mtDNA temelli göstergelerin AAA'da atak/remisyon ayrımındaki klinik değeri ve pratik kullanım potansiyeli daha sağlam biçimde ortaya konabilir.
Özet (Çeviri)
Familial Mediterranean Fever (FMF) is an autoinflammatory disease characterized by recurrent attacks, and there is a need for new biomarkers to enable objective and rapid monitoring of clinical activity. The aim of this thesis is to comparatively evaluate plasma cell-free mitochondrial DNA (cf-mtDNA) levels in FMF patients during attack and remission periods, and to investigate the potential of cf- mtDNA to reflect disease activity. Furthermore, the relationship between cf-mtDNA levels and traditional inflammatory markers (CRP and ESR) was examined. The study was conducted in a paired design, using samples from the same patients during both the attack and remission phases. A total of 11 FMF patients, with samples from both periods, were included in the analysis. During attacks, inflammatory markers were elevated as expected, with CRP and ESR showing statistically significant increases relative to the remission period (CRP, p=0.0078; ESR, p=0.0156). When total cfDNA levels were normalized to plasma volume, no significant difference was observed between the two periods (p=0.4648). Although cf-mtDNA levels showed a tendency to be higher during attacks, this difference did not reach statistical significance (p=0.1016). 7 In contrast, cf-nDNA levels tended to be higher during remission (p=0.1748). The most pronounced difference between the periods was the mtDNA/nDNA ratio, which was significantly higher during attacks than during remission (p=0.0029). However, the significant patient heterogeneity observed necessitates cautious interpretation of this finding and confirmation in larger samples. No significant correlations were found between DNA parameters and CRP or ESR levels (p>0.05). In conclusion, the rise in the mtDNA/nDNA ratio during FMF attacks suggests that cf-mtDNA dynamics may be a more sensitive indicator of disease activity than mtDNA or nDNA measurements alone. However, the limited sample size, which affects statistical power, is a primary constraint. Larger multicenter studies are needed to more robustly establish the clinical value and practical utility of cf-mtDNA-based indicators for distinguishing between the attack and remission phases in FMF.
Benzer Tezler
- Ailevi Akdeniz ateşi hastalarında hıgh mobılıty group box 1 proteininin inflamasyon belirteci olarak değerlendirilmesi
Evaluation of high mobility group box 1 protein as an inflamation marker in patients with familial mediterranean fever
BETÜL ÖZTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
RomatolojiBaşkent ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SIDIKA ESRA BASKIN
- Evaluation of subclinic inflammatory and comparison of demographic characteristics in children following with family mediterranean fever
Ailevi akdeniz ateşi ile izlenen çocuk hastalarda subklinik inflamasyonun değerlendirilmesi ve demografik özelliklerinin karşılaştırılması
GİZEM ADAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜL ÖZÇELİK
- Böbrek dışı organ biyopsileri ile tanı almış amiloidoz olgularında nefrolojik belirti ve bulgular
Nephrological signs and findings in amyloidosis cases diagnosed with extrarenal organ biopsies
MERVE YETİŞKEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
NefrolojiEge Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN TÖZ
- Ailevi Akdeniz Ateşi hastalarında Th1 ve Th2 yardımcı T hücre altgruplarının hücreiçi Interferon-Gamma (IFN-gamma) ve İnterlökin-4 (IL-4)'ün sitokin boyama yöntemi ile belirlenmesi
Identification of T helper subsets; Th1 and Th2 in Familial Mediterranean Fever patients by intracellular cytokine staining of interferon-gamma (IFN-gamma) and interleukin-4 (IL-4)
EBRU AYPAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SEZA ÖZEN