İş kazalarının ceza hukuku yönünden değerlendirilmesi
Evaluation of work accidents in terms of criminal law
- Tez No: 1009047
- Danışmanlar: PROF. DR. BURCU DÖNMEZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yaşar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye, ne yazık ki dünyada iş kazalarının en yüksek olduğu ülkeler arasında yer almaktadır. Bu durumun başlıca sebeplerinden biri, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almakla yükümlü olan kişilerin bu yükümlülüklerine aykırı davranmasıdır. İş kazaları sonucunda sorumluluğun kime ait olacağı sorusu ise yalnızca ceza hukukunu değil, aynı zamanda hukuki ve idari sorumluluğu da içerecek şekilde çok sayıda hukuk dalını ilgilendirmektedir. Bu tezde, iş kazalarının ceza hukuku yönünden değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Ceza hukuku yönünden iş kazalarını önemli bir hukuki sorun haline getiren nokta, birden fazla kişinin ihmali davranışıyla neticenin meydana gelmesine yol açma ihtimalinin yüksek olmasıdır. Bu sebeple, iş kazası sonucunda cezai sorumluluğu olacak kişi ya da kişileri tayin etmek son derece önemli bir konu haline gelmektedir. Bu husus, Yargıtay kararlarına da defalarca konu olmuştur. Tezin ilk bölümünde, iş kazalarının ceza hukuku yönünden değerlendirilmesine temel oluşturmak amacıyla iş hukuku, sosyal güvenlik hukuku ve iş sağlığı ve güvenliği hukukuna ilişkin kavramlara yer verilmiştir. İşçi, işveren, alt işveren, işveren vekili, işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı gibi aktörler hukuki nitelikleriyle ele alınmış; iş kazası ve meslek hastalığı kavramları farklı hukuk disiplinleri açısından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. COVID-19 örneği, bulaşıcı hastalıkların iş kazası sayılıp sayılmayacağı yönündeki hukuki tartışmalar bağlamında değerlendirilmiştir. Ayrıca farklı sektörlerden örnek vakalarla kuramsal çerçeve somutlaştırılmıştır. İkinci bölümde, iş kazalarından doğan cezai sorumluluk, ceza hukukunun temel ilkeleri çerçevesinde sistematik bir biçimde ele alınmıştır. Bu kapsamda öncelikle iş kazalarına ilişkin ceza sorumluluğu dışındaki hukuki ve idari sorumluluk halleri ortaya konulmuş, ardından cezai sorumluluğa hâkim olan hukuk devleti ilkesi, ceza sorumluluğunun şahsiliği, kusur ve orantılılık ilkeleri incelenmiştir. Devamında, iş kazalarına konu olabilecek suç tipleri kasten öldürme ve kasten yaralama, bu suçların ihmali davranışla işlenmesi ile taksirle öldürme ve taksirle yaralama başlıkları altında değerlendirilmiş; özellikle iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin ihlali bağlamında kast-taksir ayrımı ayrıntılı olarak analiz edilmiştir. Bölümün ilerleyen kısmında cezai sorumluluk, fail bakımından ele alınarak asıl işveren, alt işveren, işveren vekili, işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve kamu görevlileri yönünden ayrı ayrı değerlendirilmiş; ayrıca işçinin ve üçüncü kişilerin kusurlu davranışlarının, iş kazalarına özgü nedensellik ve kusur ölçütleri dikkate alınarak, cezai sorumluluğa etkisi, genel ceza hukuku ilkeleri ve iş kazalarına ilişkin özel düzenlemeler çerçevesinde ele alınmıştır. Ayrıca, bilirkişi raporlarının ceza sorumluluğunun belirlenmesindeki rolü ile Türk Ceza Hukuku'nda tüzel kişilerin cezai sorumluluğunun kabul edilmemesinin iş kazalarından doğan sorumluluk rejimi bakımından ortaya çıkardığı sonuçlar Yargıtay içtihatları ve doktrinsel görüşler ışığında değerlendirilmiş; son olarak, iş kazalarında uzlaştırma kurumu, alternatif bir çözüm yolu olarak incelenerek ceza adalet sistemi içindeki işlevi ve sınırları ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
Unfortunately, Turkey is one of the countries with the highest number of work accidents in the world. One of the main reasons for this situation is that the persons who are obliged to take occupational health and safety measures violate these obligations. The question of who is responsible for work accidents concerns not only criminal law, but also civil and administrative liability. This thesis aims to evaluate work accidents in terms of criminal law. The point that makes work accidents an important legal problem in terms of criminal law is the high probability that more than one person's negligent behavior may lead to the occurrence of the result. For this reason, it becomes an extremely important issue to determine the person or persons who will be criminally liable as a result of an work accident. This issue has repeatedly been the subject of the decisions of the Supreme Court of Appeals. In the first part of the thesis, the concepts of labor law, social security law and occupational health and safety law are included in order to provide a basis for the evaluation of work accidents in terms of criminal law. Actors such as employee, employer, sub-employer, employer's representative, workplace doctor and occupational safety specialist are discussed with their legal qualifications; the concepts of work accident and occupational disease are examined comparatively in terms of different legal disciplines. The COVID-19 case is evaluated in the context of legal debates on whether infectious diseases should be considered as work accidents or not. In addition, the theoretical framework is concretized with case studies from different sectors. In the second part of the thesis, criminal liability arising from work accidents is examined in a systematic manner within the framework of the fundamental principles of criminal law. In this context, civil and administrative liability arising from work accidents, which fall outside the scope of criminal liability, are first addressed, followed by an analysis of the principles governing criminal liability, namely the principle of the rule of law, the principle of the individuality of criminal responsibility, fault, and proportionality. Subsequently, the types of crimes that may arise from work accidents are examined under the headings of intentional killing and intentional injury, the commission of these crimes by omission, as well as negligent killing and negligent injury. In particular, the distinction between intent and negligence is analysed in detail within the context of violations of occupational health and safety obligations. In the following part, criminal liability is evaluated in terms of the offender, and assessments are made separately with regard to the employer, sub-employer, employer's representative, workplace doctor, occupational safety specialist, and public officials. In addition, the effect of the negligent behavior of the employee and third persons on criminal liability is examined by taking into account causation and fault criteria specific to work accidents, within the framework of general principles of criminal law and special regulations concerning work accidents. Furthermore, the role of expert reports in determining criminal liability and the consequences arising from the non-recognition of criminal liability of legal entities under Turkish Criminal Law in relation to work accidents are evaluated in the light of the decisions of the Supreme Court of Appeals and doctrinal opinions. Finally, conciliation in work accidents is examined as an alternative dispute resolution method, and its function and limits within the criminal justice system are discussed.
Benzer Tezler
- Adli olguların duyu ve organlarında meydana gelen işlev zayıflığı/yitimi yönünden değerlendirilmesi
Evaluation of forensic cases in terms of functional weakness/loss occurred in the sensories and organs
FATMANUR ÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Adli TıpFırat ÜniversitesiAdli Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHİM TÜRKOĞLU
- Kas iskelet sistemi yaralanmalarında kalıcı kayıpların değerlendirilmesinde Amerikan Tıp Birliği (American Medical Association) yaralanma kılavuzunun kullanımı
Using the guides of American Medical Association in the evaluation of permanent losses in muscular skeleton system injuries
SEDA YAMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Adli TıpDokuz Eylül ÜniversitesiAdli Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL ARISOY
- Türk ve İtalyan Ceza Hukukunda güvenlik tedbiri kuramı ve kişi hürriyetini sınırlandıran güvenlik tedbirleri
The theory of security measure and personal security measures limiting personal freedom in Turkish and Italian Criminal Law
BATUHAN AKTAŞ
- Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru kararlarında bir mülkiyet hakkı türü: Sosyal güvenlik hakkı
A type of property right in the individual application decisions of the Constitutional Court: The right to social security
MİRAÇ EŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZEN ÜLGEN ADADAĞ
- Anayasa yargısında yargısal sınırlılık doktrini
The doctrine of judicial self-restraint in Constitutional adjudication
ENDER TÜRK
Doktora
Türkçe
2022
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞULE ÖZSOY BOYUNSUZ