Türkiye'nin katma değerli ürün ticareti üzerine veri analitiği temelli bir inceleme
A data analytics-based study on Turkey's value added goods trade
- Tez No: 1009341
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET REŞİT TOLUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Ekonomi, İstatistik, Computer Engineering and Computer Science and Control, Economics, Statistics
- Anahtar Kelimeler: Ekonomik kalkınma, Ekonomik karmaşıklık, Fiyat dışı rekabet, Sektörel dış ticaret, Veri analitiği, Economic development, Economic complexity, Non-price competition, Sectoral foreign trade, Data analytics
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankaya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veri Analitiği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ülkelerin ekonomik büyüme potansiyelleri ve refah seviyeleri, ürettikleri ve ihraç ettikleri ürünlerin bilgi yoğunluğu ve karmaşıklık düzeyi ile doğrudan ilişkilidir. Bu çalışmanın amacı, uluslararası ticaretin ihracat yapısını, Ekonomik Karmaşıklık (Economic Complexity) teorisi çerçevesinde analiz etmek ve Türkiye'nin küresel değer zincirindeki konumunu veri bilimi yöntemleriyle yeniden değerlendirmektir. Araştırma kapsamında, geniş zaman serilerini kapsayan uluslararası ticaret verileri kullanılmıştır. Türkiye ve rakip ülkeler için Ekonomik Karmaşıklık Endeksi (ECI) ve ihraç edilen ürünlerin bilgi içeriğini ölçen Ürün Karmaşıklık Endeksi (PCI) hesaba katılarak, uluslararası ticaretteki ihracat sepetinin niteliği, küresel ölçekte kıyaslamalı olarak incelenmiştir. Çalışmada ayrıca, Ürün Uzayı (Product Space) metodolojisi ve Yakınlık (Relatedness) analizleri kullanılarak, Türkiye'nin mevcut üretim yeteneklerine en yakın ancak daha yüksek katma değer vadeden potansiyel ürün grupları tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye'nin, potansiyel olarak, rekabet avantajı yakalayabileceği yüksek teknolojili ürün gruplarına yönelmesi gerektiğini veri temelli bir yaklaşımla ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The economic growth potential and welfare levels of nations are inextricably linked to the information intensity and complexity levels of the goods they produce and export. The primary objective of this study is to analyze international trade's export structure within the framework of Economic Complexity theory and to reassess the Turkey's position in the global value chain using data science methodologies. Within the scope of the research, international trade data covering extensive time series were utilized. By employing the Economic Complexity Index (ECI) for Turkey and competitor nations, alongside the Product Complexity Index (PCI) which measures the knowledge content of exported goods, the qualitative nature of international trade's export basket was examined in a comparative global context. Furthermore, through the application of Product Space methodology and Relatedness analysis, the study identifies potential product groups that offer higher value-added opportunities while remaining within the proximity of Turkey's current productive capabilities. The data-driven findings underscore the necessity for Turkey to pivot towards high-technology product groups where it can potentially establish a sustainable competitive advantage.
Benzer Tezler
- Essays on international economics
Uluslararası iktisat üzerine makaleler
SEDA KÖYMEN ÖZER
Doktora
İngilizce
2015
Ekonomiİhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FİTNAT BANU PAKEL
- Analysis of potential import of Ghana from Türkiye
Türkiye'den Gana'ya potansiyel ithalatın analizi
ABİGAİL KORLEY
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Uluslararası TicaretSiirt Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARZDAR KİRACI
- Türkiye ekonomisinin yapısal özelliklerinin KOBİ'lerin küresel rekabet gücüne etkileri
The effects of the structural features of the Turkish economy on the global competitiveness of SME
MESUT ŞENGÜLER
Doktora
Türkçe
2023
Ekonomiİstanbul Ticaret ÜniversitesiUluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHİTTİN ADIGÜZEL
- Online mağazaların web sitelerine yönelik kalite faktörlerinin algılanan eğlenebilirlik ve online satın alma niyeti ile ilişkisi ve bir araştırma
The relationship between online stores' website quality factors and perceived playfulness and online purchase intention and a research
HATİCE MELİS AKA
- Türkiye ve BRICS ülkeleri üzerine sektörel bir yoğunlaşma ve ihracat benzerliği analizi
A sectoral concentration and export similarity analysis on Turkey and BRICS countries
ZEYNEP ÇİMEN
Doktora
Türkçe
2022
EkonomiSüleyman Demirel Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT KÖSEKAHYAOĞLU