Türkiye'nin katma değerli ürün ticareti üzerine veri analitiği temelli bir inceleme
A data analytics-based study on Turkey's value added goods trade
- Tez No: 1009341
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET REŞİT TOLUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Ekonomi, İstatistik, Computer Engineering and Computer Science and Control, Economics, Statistics
- Anahtar Kelimeler: Ekonomik kalkınma, Ekonomik karmaşıklık, Fiyat dışı rekabet, Sektörel dış ticaret, Veri analitiği, Economic development, Economic complexity, Non-price competition, Sectoral foreign trade, Data analytics
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankaya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veri Analitiği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ülkelerin ekonomik büyüme potansiyelleri ve refah seviyeleri, ürettikleri ve ihraç ettikleri ürünlerin bilgi yoğunluğu ve karmaşıklık düzeyi ile doğrudan ilişkilidir. Bu çalışmanın amacı, uluslararası ticaretin ihracat yapısını, Ekonomik Karmaşıklık (Economic Complexity) teorisi çerçevesinde analiz etmek ve Türkiye'nin küresel değer zincirindeki konumunu veri bilimi yöntemleriyle yeniden değerlendirmektir. Araştırma kapsamında, geniş zaman serilerini kapsayan uluslararası ticaret verileri kullanılmıştır. Türkiye ve rakip ülkeler için Ekonomik Karmaşıklık Endeksi (ECI) ve ihraç edilen ürünlerin bilgi içeriğini ölçen Ürün Karmaşıklık Endeksi (PCI) hesaba katılarak, uluslararası ticaretteki ihracat sepetinin niteliği, küresel ölçekte kıyaslamalı olarak incelenmiştir. Çalışmada ayrıca, Ürün Uzayı (Product Space) metodolojisi ve Yakınlık (Relatedness) analizleri kullanılarak, Türkiye'nin mevcut üretim yeteneklerine en yakın ancak daha yüksek katma değer vadeden potansiyel ürün grupları tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye'nin, potansiyel olarak, rekabet avantajı yakalayabileceği yüksek teknolojili ürün gruplarına yönelmesi gerektiğini veri temelli bir yaklaşımla ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The economic growth potential and welfare levels of nations are inextricably linked to the information intensity and complexity levels of the goods they produce and export. The primary objective of this study is to analyze international trade's export structure within the framework of Economic Complexity theory and to reassess the Turkey's position in the global value chain using data science methodologies. Within the scope of the research, international trade data covering extensive time series were utilized. By employing the Economic Complexity Index (ECI) for Turkey and competitor nations, alongside the Product Complexity Index (PCI) which measures the knowledge content of exported goods, the qualitative nature of international trade's export basket was examined in a comparative global context. Furthermore, through the application of Product Space methodology and Relatedness analysis, the study identifies potential product groups that offer higher value-added opportunities while remaining within the proximity of Turkey's current productive capabilities. The data-driven findings underscore the necessity for Turkey to pivot towards high-technology product groups where it can potentially establish a sustainable competitive advantage.
Benzer Tezler
- Türkiye imalat sanayiinde çalışan esnaf ve sanatkarların sosyo ekonomik yapıdaki yeri ve başlıca sorunları ve Bursa'da tatbiki bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET TAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Uludağ ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Menkul kıymet yatırımları açısından sermaye piyasası kanununa göre yayınlanan finansal tablo ve raporların yeterliliği
Başlık çevirisi yok
HAMDİ AYDIN