İbnü'l-Arabî'de siyaset ve ahlak ilişkisi: Et-Tedbîrâtü'l-İlâhiyye örneği
The relationship between politics and ethics in Ibn al-ʿArabī: The case of al-Tadbīrāt al-Ilāhiyya
- Tez No: 1009698
- Danışmanlar: PROF. DR. EKREM DEMİRLİ, PROF. DR. ENES KABAKCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, İbnü'l-Arabî'nin et-Tedbîrâtü'l-İlâhiyye eseri merkeze alınarak, onun siyaset düşüncesini teşkil eden şehir, halife, nefs ve siyasi erkler gibi temel kavramlar metafizik çerçevede yeniden yorumlanmaktadır. Çalışmada, Sırru'l-Esrâr irtibatı gözetilse de iki eserin karşılaştırılması yapılmaksızın Tedbîrât'ın siyasetname geleneği içerisinde konumlandırılması dikkate alınmıştır. Tez üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, İbnü'l-Arabî'yi Tedbîrât'ı yazmaya sevk eden, yalnızca şehir yönetimi üzerine yazılan siyasetnameleri tamamlama hedefi açıklanmış ve böylece eserin nefs yetkinliği konusunda dikkat çekici bir çalışma hâline gelmesi incelenmiştir. İkinci bölümde, İbnü'l-Arabî'nin siyaset tasavvurundan hareketle insan-şehir metaforu incelenerek ruhun kâmil halife olma süreci analiz edilmiştir. Üçüncü bölümde ise şehrin“düşmanlarını”yenerek hâkimiyet kuran halifenin kurduğu şehrin nitelikleri ele alınmıştır. Bu çerçevede tez, İbnü'l-Arabî'nin siyaset teorisinin dayanak noktalarının, Ehl-i Sünnet geleneğiyle irtibatına odaklanmaktadır. Sonuç olarak, İbnü'l Arabî'nin siyaset anlayışının, bireysel nefs terbiyesi ile toplumsal düzeni aynı ilke etrafında birleştiren özgün bir metafizik teoriye dayandığı; devlet başkanı ister“adil”ister“zalim”olsun isyan edilmemesi gerektiğini savunarak Sünni çizgiyle uyumlu bir yaklaşım benimsediği ve tasavvuf–siyaset ilişkisinin bütüncül bir bakışla değerlendirildiği ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
This thesis examines Ibn al-ʿArabī's Tadbīrāt al-Ilāhiyya, focusing on how fundamental political concepts such as the city, the caliph, the self (nafs), and political authorities are reinterpreted within a metaphysical framework. While the study acknowledges the connection with Sirral-Asrār, it situates Tadbīrāt within the siyāsatnāma tradition without conducting a direct comparison between the two works. The thesis consists of three main sections. The first section explores Ibn al-ʿArabī's purpose in composing Tadbīrāt, namely his attempt to complete the siyāsatnāmas—which had previously concentrated solely on city governance—by emphasizing the perfection of the soul (nafs). The second section analyzes the human-city metaphor in Ibn al-ʿArabī's political thought, highlighting the process of becoming the perfect caliph (al-khalīfa al-kāmil). The third section investigates the characteristics of the city established by the caliph, who secures his authority by overcoming its“enemies.”Within this framework, the thesis demonstrates how Ibn al-ʿArabī grounds his political theory, particularly in relation to the Sunnī tradition. Ultimately, it argues that Ibn al-ʿArabī's political vision rests upon a distinctive metaphysical theory that unites individual spiritual refinement with social order under a single principle, affirms the Sunnī principle of non-rebellion against rulers—whether just or unjust—and offers a holistic view of the relationship between Sufism and politics.
Benzer Tezler
- Beydebâ'nın Kelile Ve Dimne adlı eserinin felsefi analizi
The Philosophical analysis of Beydebâ's Kalilah and Dimnah
TUĞBA YAZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
FelsefeHitit ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULKADİR TANIŞ
- Ahlâk ve siyaset felsefesi açısından, sırrul-esrar ile tedbîrât-ı ilâhiyyenin karşılaştırılması
The comparison between sirr al-asrar and tadbirat al-ilahiyya, in ethical and political philosophy
ZELİHA ÖTELEŞ
- Muhyiddin İbnü'l-Arabî'nin varlık ve siyaset düşüncesinin Selçuklu Anadolu'sundaki tesirleri (1204-1240)
Muhyiddin Ibn al-'Arabī's being-politics thought and its effects on Seljuk Anatolia (1204-1240)
MUHAMMET EMİN ÜNAL
- Tasavvuf geleneğinin Osmanlı siyasî düşüncesinde tezâhürü
The reflection of sufic tradition in the Ottoman political thought
ÖZKAN ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
2014
Siyasal BilimlerMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL KARA
- Vahdet-i vücud ve devlet
Vahdet-i vücud and state
ALP CAMIZ
Doktora
Türkçe
2020
Kamu YönetimiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKNUR TÜRE