Sosyalist söylemden ulusçu cemaate: Küreselleşme sürecinde Azerbaycan sinemasının dönüşümü
From socialist discourse to nationalist community: The tranformation of Azerbaijani cinema in the process of globalization
- Tez No: 1010026
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT İRİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İletişim Bilimleri, Sahne ve Görüntü Sanatları, Tarih, Communication Sciences, Performing and Visual Arts, History
- Anahtar Kelimeler: Azerbaycan sineması, Halk kültürü, Tarih araştırmaları, Azerbaijan cinema, Folk culture, History research
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo, Tv ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sinema kısa sürede küreselleşmeyi başarmış bir sanat dalıdır. Tüm sanat dallarını kendisinde barındıran sinema, başlangıçta daha çok eğlence amaçlı kullanılsa da, zamanla bir propaganda aracına dönüşür ve topluma belirli mesajlar ileten bir iletişim aracı haline gelir. Bu dönüşüm ulusal sinema örneklerinde daha belirgin bir şekilde görülmektedir. Ulusal filmler, insanları ortak bir duygu ve düşünce etrafında bir araya getirerek onları hayali bir cemaatin parçası haline dönüştürür. Bu bağlamda, Azerbaycan sineması, ulusal kimliğin inşasında önemli bir temsil alanı olarak öne çıkmaktadır. Uzun yıllar boyunca tarihini, kültürünü ve değerlerini koruma mücadelesi veren Azerbaycan kökenli sinemacılar, tarihi gerçeklikleri sinema aracılığıyla görünür kılmayı amaçlamış; milli kimliğin yok olmaması için ulusçu söylemlerle açık çağrılarda bulunmuş, gösterge yoluyla halka mesajlar iletmişlerdir. Üretilen filmlerde Azerbaycan halkına öz kültürel değerlerinin de kuşaktan kuşağa aktarılması hedeflenmiştir. Azerbaycan sineması üzerine yapılan akademik çalışmaların sayısı oldukça sınırlıdır. Sovyetler Birliği döneminde gerçekleştirilen araştırmalar ise çoğunlukla ideolojiye hizmet eden bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Oysa Azerbaycan filmlerinin içeriğinde derin tarihsel izler, farklı sinemasal akımlar ve dönemsel ideolojik propagandalar da saklıdır. Kısacası, Azerbaycan sineması hala tam olarak keşfedilmemiş bir hazinedir. Bu çalışmada, altı film üzerinden küreselleşme sürecinde Azerbaycan sinemasının nasıl dönüştüğü analiz edilmiştir. Söylemsel ve göstergebilimsel yöntemlerle çözümlenen filmlerin seyircilere nasıl mesajlar ilettiği açığa çıkarılmıştır. Yapılan araştırma literatüre katkı sağlamak amacındadır. Çalışma sonucunda Azerbaycan sinemasını temsil eden altı filmde milli kültürel değerler ve ulusal kimlik söylemlerinin sıkça kullanıldığı, ayrıca gösterge yoluyla da pekiştirildiği tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Cinema is an art form that has succeeded in globalizing within a short period of time. Although cinema, which encompasses all branches of art wiyhin itself, was initially used mainly for entertaiment purposes, over time it has transformed into a propaganda tool and has become a means of communication that conveys specific messages to society. This transformation is observed more clearly in examples of national cinema. National films bring people together around a common emotion and idea, turning them into a part of an imagined community. In this context, Azerbaijani cinema stands out as an important field of representation in the construction of national identity. For many years, Azerbaijani- origin filmmakers, who have struggled to preserve their history, culture, and values, have aimed to make historical realities visible through cinema; they have made explicit calls through nationalist discourses to prevent the disappearance of national identity and have conveyed messages to the public through visual representation. In the films produced, it has been aimed to transmit the cultural values unique to the Azerbaijani people from generation to generation. The number of academic studies conducted on Azerbaijani cinema is quite limited. Research carried out during the Soviet Union period was mostly approached from a perspective serving ideology. However, within Azerbaijani films lie deep historical traces, different cinematic movements, and period- specific ideological propagandas. In short, Azerbaijani cinema remains a treasure that has not yet been fully discovered. In this study, the transformation of globalization is analyzed through six films. It is revealed how the films, analyzed using discourse and semiotic methods, convey messages to audiences. The research aims to contribute to the existing literature. As a result of the study, it has been determined that national cultural values and national identitydiscourses are frequently used in the six films representing Azerbaijani cinema, and that these are furter reinforced through visual signs.
Benzer Tezler
- Sovyet dönemi ve bağımsızlık sonrası Kırgız sinemasında ideolojik bir bakış
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA AKARSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Sahne ve Görüntü SanatlarıKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAYRAM KAYA
- The Making and the crisis of Turkish social democracy roots, discourses, strategies
Türk sosyal demokrasisinin oluşumu ve krizi kökenler, söylemler, stratejiler
HASAN BÜLENT KAHRAMAN
Doktora
İngilizce
1999
Siyasal Bilimlerİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. E. FUAT KEYMAN
- Türkiye'de 1990 sonrası lise tarih dersi kitapları ve tarih öğretimi
Başlık çevirisi yok
SEDA DUGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Türk İnkılap TarihiYıldız Teknik ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ESRA DANACIOĞLU
- Urban protests against neoliberal urban policies: The case of Istanbul
Neoliberal kent politikalarına karşı kentsel protestolar: İstanbul örneği
DİLEK KARABULUT
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Sosyolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEN ERKUT
- Türk siyasal hayatında koalisyon hükümetleri: DSP-MHP-ANAP örneği
Başlık çevirisi yok
HAKAN GEZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Kamu YönetimiKarabük ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLYAS SÖĞÜTLÜ