Aksaray ili Sultanhanı Aile Sağlık Merkezinekayıtlı gebelerin takibinin değerlendirilmesi
Evalution of the follow-up of pregnant women registeredin the Sultanhanı Family Health Center in Aksaray province
- Tez No: 1010047
- Danışmanlar: PROF. DR. FATİH KARA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Türkiye'de Aksaray İline bağlı Sultanhanı İlçesinde bulunan bir Aile Sağlığı Merkezine (ASM) kayıtlı gebelerin gebelik süreci boyunca aldıkları izlem hizmetlerini hem niceliksel (izlem sayısı) hem de niteliksel (izlem içeriği) yönlerden değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Tanımlayıcı nitelikteki bu çalışma kapsamında toplam 168 gebe kadının, ayrıca Aile Hekimliği Bilgi Sistemi (AHBS) ve izlem defterleri gibi resmi kayıt sistemleri incelenmiştir. Bu çalışmada gebelerin dört izleme ait verileri bütüncül olarak değerlendirilmiş olup, izlem zamanlamalarının büyük ölçüde ulusal (T.C. Sağlık Bakanlığı) ve uluslararası (DSÖ, NICE) kılavuzlarla uyumlu olduğu görülmüştür. Gebelerin büyük çoğunluğunun her izlem döneminde sağlık kuruluşuna başvurmuş olması, antenatal bakımın niceliksel erişim açısından güçlü yönünü oluşturmaktadır. İlk izlemden dördüncü izleme kadar ölçülen vital bulguların (kan basıncı, nabız, kilo, hemoglobin) çoğunun fizyolojik sınırlar içinde seyretmesi, örneklemde ciddi bir klinik risk birikiminin görülmediğini düşündürmektedir. Bununla birlikte çalışmanın en dikkat çekici sonucu, tüm izlemlerde ortak bir sorun olarak bakımın içeriği ve kayıt kalitesinde belirgin eksikliklerin bulunmasıdır. Laboratuvar testleri (Hb, idrar tahlili, kan şekeri), idrarda protein değerlendirmesi, sistemik muayene (ödem–varis, tiroit, kardiyak–solunum muayenesi) ve danışmanlık hizmetlerinin pek çok izlemde ya yapılmadığı ya da kaydedilmediği saptanmıştır. İlk iki izlemde ölçüm ve kayıt oranları daha yüksek iken, üçüncü ve özellikle dördüncü izlemlerde muayene, laboratuvar uygulamaları ve kayıt bütünlüğü belirgin biçimde azalmıştır. Bu durum, gebeliğin ilerleyen dönemlerinde izlem sıklığının devam etmesine rağmen, bakım niteliğinin aynı düzeyde korunamadığını göstermektedir. Fetal kalp sesi değerlendirmesi ikinci izlemde belirgin biçimde artmış olsa da üçüncü ve dördüncü izlemlerde yeniden düşmüştür. Demir takviyesinin ilk izlemlerde düşük olduğu, üçüncü izlemde arttığı, dördüncü izlemlerde ise tutarsızlık gösterdiği belirlenmiştir. Bu eğilimler, izlem içeriğinin standardize edilmediğini ve bakım uygulayıcıları arasında önemli farklılıklar olabileceğini düşündürmektedir. Genel olarak çalışma bulguları, antenatal takipte niceliksel kapsamanın yüksek olmasına karşın niteliksel içeriğin yetersiz kaldığını ortaya koymaktadır. Özellikle muayene, laboratuvar değerlendirmeleri ve danışmanlık hizmetlerinin düzenli yapılmaması hem maternal hem de fetal risklerin erken saptanması açısından önemli bir eksiklik oluşturmaktadır. Bu nedenle, antenatal bakımın yalnızca izlem sayısına değil, her izlemde yapılması gereken standart içeriklerin sistematik biçimde uygulanmasına ve kayıt altına alınmasına odaklanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to evaluate both the quantitative (number of visits) and qualitative (content of care) aspects of antenatal follow-up services received by pregnant women registered at a Family Health Center (FHC) in Sultanhanı District of Aksaray Province, Türkiye. This descriptive research included 168 pregnant women, and official data sources such as the Family Medicine Information System (AHBS) and follow-up registries were examined. Data from all four antenatal follow-up visits were assessed comprehensively. The timing of visits was largely consistent with national guidelines (Ministry of Health, Türkiye) and international recommendations (WHO, NICE). Most pregnant women attended health facilities at each stage, indicating strong quantitative access to antenatal care. Vital signs recorded across visits (blood pressure, pulse, weight, hemoglobin) mostly remained within physiological limits, suggesting no major clinical risk accumulation. However, the most notable finding was the presence of significant deficiencies in the quality and documentation of antenatal care. Laboratory tests (Hb, urinalysis, glucose), urine protein assessment, systemic examinations (edema–varicosities, thyroid, cardiac–respiratory), and counseling services were often missing or undocumented. Although measurement and recording rates were higher in the first two visits, there was a marked decline during the third and especially the fourth visits. This indicates that, despite continued follow-up frequency, the quality of care decreased in later pregnancy. Fetal heart sound assessment increased in the second visit but declined again in later visits. Iron supplementation was low initially, increased in the third visit, and became inconsistent in the fourth. These patterns suggest a lack of standardization in care delivery. Overall, findings show that although quantitative coverage of antenatal care is high, the qualitative content remains insufficient. Irregular physical examinations, laboratory assessments, and counseling services limit early detection of maternal and fetal risks. Thus, antenatal care should focus not only on the number of visits but also on ensuring that required components are systematically implemented and accurately documented.
Benzer Tezler
- Tecer dağının (Sivas) jeolojik özellikleri ve foraminiferlerinin sistematik incelenmesi
Başlık çevirisi yok
NURDAN İNAN
- Niğde-Aksaray (Koçaş Tarım İşletmesi) şartlarında bazı toprak işleme aletlerinin aşınması
Başlık çevirisi yok
M.KEMAL KIZILBOĞA
- A Case study for driving of sheet piles for a cut and cover tunelling
Başlık çevirisi yok
NUSRET İLBAY
- A Research on the possibility of adapting Anatolian Seljuk caravanseraies to accomodation facilities
Başlık çevirisi yok
OYA İNCİ DEDEOĞLU
- De Martonne ve Köppen metodlarının Türkiye istasyonlarına uygunluk derecesi
Başlık çevirisi yok
ŞÜKRAN ÇAMLI
