Osmanlı'dan Cumhuriyet'e İzmir Ticaret ve Sanayi Odası (1885-1951)
The Izmir Chamber of Commerce and Industry from the Ottoman Empire to the Republic (1885-1951)
- Tez No: 1010058
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN UZUN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Tarih, Türk İnkılap Tarihi, Economics, History, History of Turkish Revolution
- Anahtar Kelimeler: Cumhuriyet tarihi, Ekonomi tarihi, Kent tarihi, Kurumlar tarihi, Osmanlı tarihi, Sosyal tarih, Türk inkılap tarihi, Türkiye tarihi, Yerel tarih, İzmir, Republic history, Economic history, Urban history, Corporate history, Ottoman history, Social history, Turkish revolution history, Local history, Izmir
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
19. yüzyılda Osmanlı Devleti ile Avrupa arasında güçlenen iktisadî ilişkilerin etkisiyle ülkede ticaret sektörü hızla büyüdü. Bu gelişme özellikle Batı Anadolu ve İzmir gibi Avrupa ile yakın ticarî ilişkilere sahip kıyı kesimlerinde görüldü. Ticarî faaliyetlerin önceki dönemlere göre genişlemesi, ticaret odaları gibi modern kuruluşlara ihtiyacı ortaya çıkardı. Bu çerçevede Osmanlı Devleti'nde kurulan ilk odalardan biri, 1885 yılında faaliyete geçen İzmir Ticaret Odası oldu. Oda daha sonra 1889'da İzmir Ticaret, Ziraat ve Sanayi Odasına ve 1910'da İzmir Ticaret ve Sanayi Odasına dönüştü. Oda Osmanlı Dönemi'nde, İzmir'deki ekonomik faaliyetlere büyük oranda hâkim olan gayrimüslimlerin yönetimindeydi. 1914'te ise İttihatçıların Millî İktisat politikaları çerçevesinde Oda yönetimi Müslüman-Türk tüccara geçti ve 1919-1922 yılları haricinde bu kesimin elinde kaldı. Cumhuriyet Dönemi ile Odanın kurumsal yapısı da değişti. 1925'teki Ticaret ve Sanayi Odaları Kanunu ile odaların etkinlikleri artırıldı fakat bu kuruluşlar üzerindeki devlet denetimi güçlendi. Daha sonra İkinci Dünya Savaşı ve devletçilik şartları altında 1943'te yürürlüğe giren düzenlemeler ile bu kontrol pekiştirildi. Ancak başta İzmir Ticaret ve Sanayi Odası olmak üzere ülke genelindeki ticaret-sanayi kesiminin buna tepkisi olumsuz oldu. Bu noktada Odanın ekonomi politikalarına bakışı, devletçilikten ziyade liberalizme yakındı. Savaş sonrasında ise ülkede yürürlüğe giren liberal politikalar kapsamında 1950'de odalar üzerindeki hükümet etkisi azaltıldı. Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde Odanın başlıca faaliyeti; dış ticaret, tarım ve yerli sanayi hakkında raporlar hazırlanmasıydı. Ayrıca Odanın müdahil olduğu başlıca konular; tarım sektörü, vergiler, Alsancak-Punta Limanı Projesi ve tüccar ile sanayiciler arasındaki problemlerdi. Ticaret ve sanayi kesimlerinin çıkar çatışmaları, 1951 yılında İzmir Ticaret ve Sanayi Odasının ikiye ayrılması ve şehirde müstakil bir sanayi odası kurulması sonucunu getirdi.
Özet (Çeviri)
In the 19th century, the trade sector in the country grew rapidly as a result of the strengthening economic ties between the Ottoman Empire and Europe. This development was particularly evident in coastal regions such as Western Anatolia and İzmir, which maintained close commercial ties with Europe. The expansion of commercial activities compared to previous periods created a need for modern institutions such as chambers of commerce. In this context, one of the first chambers established in the Ottoman Empire was the İzmir Chamber of Commerce, which began operations in 1885. The Chamber later transformed into the İzmir Chamber of Commerce, Agriculture, and Industry in 1889, and into the İzmir Chamber of Commerce and Industry in 1910. During the Ottoman Period, the Chamber was under the management of non-Muslims, who dominated economic activities in İzmir to a large extent. In 1914, however, under the Committee of Union and Progress's National Economy policies, the Chamber's management passed to Muslim-Turkish merchants and remained in their hands, with the exception of the years 1919–1922. With the Republican Era, the Chamber's institutional structure also changed. The 1925 Chambers of Commerce and Industry Law expanded the chambers' activities but also strengthened state oversight of these institutions. This control was further reinforced by regulations enacted in 1943 under the conditions of World War II and statism. However, the business and industrial sectors across the country, particularly the İzmir Chamber of Commerce and Industry, reacted negatively to these measures. At this point, the Chamber's perspective on economic policies leaned more toward liberalism than statism. After the War, within the framework of the liberal policies implemented in the country, government influence over the chambers was reduced in 1950. During the Ottoman and Republican periods, the Chamber's primary activity was preparing reports on foreign trade, agriculture and domestic industry. Additionally, the main issues the Chamber was involved in included the agricultural sector, taxes, the Alsancak-Punta Port Project and problems between merchants and industrialists. Conflicts of interest between the trade and industrial sectors led to the split of the İzmir Chamber of Commerce and Industry in 1951 and the establishment of an independent industrial chamber in the city.
Benzer Tezler
- Aydın yöresi halk kültürünün incelenmesi
Başlık çevirisi yok
K. ZÜMRÜT HASBEK ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Halk Bilimi (Folklor)İstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Halk Oyunları Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. FİKRET DEĞERLİ
- Cumhuriyet Dönemi'nde Celâl Bayar'ın siyasî ve iktisadî faaliyetleri (1923-27 Mayıs 1960)
Başlık çevirisi yok
İHSAN FUAT ÖZGEN
- Türkiye iktisat politikalarının belirlenmesinde iktisadi kurum-kural ve kuruluşların rolleri
Başlık çevirisi yok
İBRAHİM GÜRAN YUMUŞAK
- 1929 dünya ekonomik bunalımının İzmir'de görülen etkileri
The effects of the 1929 economic crisis on İzmir
NURİ POYRAZOĞLU