Tarihî binalarda malzeme bazlı yangın yükü analizi için bım-cbs entegreli bir model (YAN-SIM) önerisi
A bim-gis integrated model proposal (YAN-SIM) for materialbased fire load analysis in historic buildings
- Tez No: 1010346
- Danışmanlar: PROF. DR. FİGEN BEYHAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarihî binalar, toplumların kültürel kimliğini temsil eden değerli varlıklardır ancak yangın tehlikesine karşı son derece kırılgandırlar. Notre-Dame Katedrali ve Brezilya Ulusal Müzesi gibi dünya çapındaki yangınlar, kültürel mirasın korunmasında yangın güvenliğinin kritik önemini ortaya koymaktadır. Türkiye'de de Haydarpaşa Garı ve Safranbolu'daki tarihî binalarda meydana gelen yangınlar bu acil ihtiyacı vurgulamaktadır. Bu doktora tezi, tarihî binalardaki yangın risklerinin malzeme bazlı yangın yükü hesaplamaları üzerinden değerlendirilmesini ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile entegre edilebilir kapsamlı bir metodolojinin geliştirilmesini amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, Yangın Simülasyon Aracı (YAN-SIM) adlı özgün bir yazılım sistemi geliştirilmiştir. Yazılım, Yapı Bilgi Modellemesi (BIM) modellerinden otomatik veri çekme, yangın yükü hesaplama, İspanya RSCIEI standardına göre sekiz seviyeli risk sınıflandırma, UNESCO, ICOMOS ve NFPA gibi uluslararası standartlara uygun koruma önerileri sunma ve Open Street Map (OSM) altyapısı üzerinden interaktif risk haritaları oluşturma kapasitelerine sahiptir .Çalışmanın uygulama aşamasında, UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki Safranbolu'da dört tescilli tarihî konut üzerinde vaka çalışması gerçekleştirilmiştir. Binaların BIM modelleri oluşturulmuş ve YAN-SIM sistemine aktarılmıştır. Yazılım, her bina için malzeme bazlı yangın yükü hesaplamaları yapmış, risk seviyelerini belirlemiş ve yapıya özgü yangın güvenlik önerileri üretmiştir. Araştırma bulguları, YAN-SIM yazılımının geleneksel manuel yöntemlere kıyasla önemli bir zaman verimliliği sağladığını göstermiştir. Geliştirilen sistem, yerel yönetimlere ve koruma kurullarına stratejik planlama için bilimsel temelli bir araç sunmaktadır. Bu çalışma, tarihî binalarda yangın güvenliği değerlendirmesinde standart tabanlı ve tekrarlanabilir nicel yöntemlere geçişi kolaylaştıran yenilikçi bir altyapı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Historic buildings are valuable assets representing societies' cultural identity but are highly vulnerable to fire hazards. Fire incidents at world-renowned sites such as Notre-Dame Cathedral and the National Museum of Brazil underscore the critical importance of fire safety in cultural heritage preservation. In Turkey, fires at Haydarpaşa Station and historic buildings in Safranbolu highlight the urgent need for systematic fire risk management. This doctoral dissertation aims to assess fire risks in historic buildings through material-based fire load calculations and develop a comprehensive methodology integrated with Geographic Information Systems (GIS). An original software system named Fire Simulation Engine (YAN-SIM) has been developed. The software possesses capabilities including automatic data extraction from Building Information Modeling (BIM) models, fire load calculation, eight-level risk classification according to the Spanish RSCIEI standard, provision of protection recommendations aligned with international standards such as UNESCO, ICOMOS, and NFPA, and generation of interactive risk maps through Open Street Map (OSM) infrastructure. In the application phase, a case study was conducted on four registered historic residential buildings in Safranbolu, a UNESCO World Heritage Site. BIM models were created and transferred to the YAN-SIM system. The software performed materialbased fire load calculations, determined risk levels, and generated building-specific fire safety recommendations for each structure. Research findings demonstrate that YAN-SIM software provides significant time efficiency compared to traditional manual methods. The developed system offers local governments and conservation boards a scientifically-based tool for strategic planning. This study provides an innovative infrastructure that facilitates the transition to standard-based and reproducible quantitative methods in fire safety assessment of historic buildings.
Benzer Tezler
- An evaluation of İstanbul high rise building facades due to the main criteria expected from facades design
İstanbul'da bulunan yüksek bina cephelerinin belirlenen performans kriterlerine göre değerlendirilmesi
ELAHEH FARBOODNIA
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDEN ACUN ÖZGÜNLER
- Seismic capacity of masonry arches optimally strengthened with fibre-reinforced polymer: Experimental and numerical investigation
Lif takviyeli polimer ile optimum olarak güçlendirilen yığma kemerlerin sismik kapasitesi: Deneysel ve sayısal araştırma
İSMAİL HAKKI TARHAN
Doktora
İngilizce
2022
İnşaat MühendisliğiAtatürk Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HABİB UYSAL
PROF. DR. PAULO BARBOSA LOURENCO
- Bor ve mineral katkılı selülozik yalıtım malzemesi üretimi ve karakterizasyonu
Production of boron and mineral reinforced cellulosic insulation material and its characterization
İBRAHİM ETHEM KARAAĞAÇLIOĞLU
Doktora
Türkçe
2012
Maden Mühendisliği ve Madencilikİstanbul Teknik ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SABRİ ÇELİK
- Bridging knowledge across architectural heritage and digital fabrication technologies
Mimari miras ile dijital fabrikasyon teknolojileri arasında bilgi köprüsü kurmak
BEGÜM HAMZAOĞLU
Doktora
İngilizce
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE ÖZKAR KABAKÇIOĞLU
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE