Bürokrasi- toplum ilişkisi bağlamında Türkiye'de modernleşmenin politik-ekonomik analizi: 1923-2023
A political-economic analysis of modernization in Turkey in the context of bureaucracy–society relations (1923–2023
- Tez No: 1010529
- Danışmanlar: PROF. DR. BEKİR BERAT ÖZİPEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye'nin modernleşme sürecinde bürokrasi ile toplum arasındaki ilişkinin politik-ekonomik bir analizini yapmayı amaçlamaktadır. Tanzimat döneminde ivme kazanan ve erken Cumhuriyet yıllarında kurumsal bir nitelik kazanan modernleşme süreci, toplumu yukarıdan aşağıya dönüştürme yönündeki devlet merkezli reformlarla biçimlenmiştir. Bu çerçevede çalışma, modernleşmenin yalnızca siyasal ve kurumsal değil, aynı zamanda ekonomik ve sınıfsal dinamiklerle iç içe geçmiş çok katmanlı bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırmada, modernleşme sürecinde devletin ekonomik ve politik yapısını şekillendiren bürokratik elitlerin rolü, bu elitlerin toplum kesimleriyle yaşadığı gerilim ve kopuş alanları ile söz konusu dinamiklerin dönemin ekonomik politikalarına yansımaları incelenmektedir. Ayrıca, farklı tarihsel dönemlerde bürokrasinin toplumsal yapıyla kurduğu ilişki biçimleri ve toplumun bu dönüşümlere verdiği tepkiler analiz edilerek, Türkiye'de modernleşmenin ekonomi politiği, bürokrasi-toplum gerilimi ekseninde değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, çalışma, Türkiye'de modernleşme sürecinin devletin rasyonel-bürokratik yapısı ile toplumsal talepler arasındaki tarihsel uyumsuzluk üzerinden şekillendiğini; bu durumun da ülkenin siyasal, ekonomik ve toplumsal dönüşümünü belirleyen temel bir yapı taşı haline geldiğini ileri sürmektedir. Böylece tez, Türkiye'nin modernleşme serüveninde bürokrasinin belirleyici rolünü hem tarihsel süreklilik hem de sınıfsal çıkar dinamikleri bağlamında ele alarak, devlet-toplum ilişkisinin günümüz siyasal yapısına uzanan etkilerini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to provide a political-economic analysis of the relationship between bureaucracy and society throughout Turkey's modernization process. Beginning with the Tanzimat reforms and accelerating during the early Republican era, Turkey's modernization has largely been characterized by state-led, top-down transformation efforts. In this context, the study argues that modernization in Turkey should not be viewed merely as a political or institutional phenomenon but as a multidimensional process intertwined with economic and class-based dynamics. The research examines the role of bureaucratic elites in shaping the political and economic structure of the state, the tensions and ruptures between these elites and various segments of society, and how these tensions influenced the economic policies of different historical periods. By analyzing the changing nature of the bureaucratic structure and its interactions with society, the study explores the political economy of modernization in Turkey through the lens of the bureaucracy-society tension. Ultimately, this thesis argues that the modernization process in Turkey has been defined by a historical asymmetry between the state's rational-bureaucratic order and the pluralistic demands of society. This enduring imbalance has played a decisive role in shaping the country's political, economic, and social transformation. By situating bureaucracy at the center of Turkey's modernization trajectory, the study reveals how the continuity of bureaucratic dominance has influenced state-society relations and contributed to the structural features of the contemporary political system.
Benzer Tezler
- State and civil society relation in Türkiye: The case of women csos
Türkiye'de Devlet ve sivil toplum ilişkisi: Kadın örgütleri örneği
TUNA YÜCEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYÇA ERGUN ÖZBOLAT
- Osmanlı'da“yöneten-yönetilen”ilişkisi: Başlıca yaklaşımlar ve Şerif Mardin
The Relationship between“the ruler-the ruled”in the Ottoman: Main approaches and Şerif Mardin
ADEM ÇAYLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Kamu YönetimiKırıkkale ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET ÖZDEMİR
- Türkiye'de sivil bürokratik elitlerin dönüşümü (1960-1980)
Transformation of civil bureaucratic elites in Turkey (1960-1980)
ÖZGÜR ÖNDER
Doktora
Türkçe
2009
Kamu YönetimiGazi ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
PROF. DR. KEMAL GÖRMEZ
- Türk kamu yönetiminde siyaset ve bürokrasi ilişkisi: Üst kurullar bürokrasisi
Politics and bureaucracy relations within the structure of Turkish public administration: Supreme boards bureaucracy
MUHAMMED SAMİ BELET
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Siyasal BilimlerSelçuk ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ ŞAHİN