ŞİZOFRENİ HASTALARINDA RAKAM SEMBOL KODLAMA TESTİ (DIGIT SYMBOL SUBSTITUTION TEST, DSST) PERFORMANSI VE SOSYAL İŞLEVSELLİK ARASINDAKİ İLİŞKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
EVALUATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN DIGIT SYMBOL SUBSTITUTION TEST (DSST) PERFORMANCE AND SOCIAL FUNCTIONING IN PATIENTS WITH SCHIZOPHRENIA
- Tez No: 1010603
- Danışmanlar: PROF. DR. NABİ ZORLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Şizofreni, işlemleme hızı, dikkat, DSST, FAST, sosyal işlevsellik, Schizophrenia, processing speed, attention, DSST, FAST, social functioning
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET ŞİZOFRENİ HASTALARINDA RAKAM SEMBOL KODLAMA TESTİ (DSST) PERFORMANSI İLE SOSYAL İŞLEVSELLİK ARASINDAKİ İLİŞKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Cemilhan KAYA İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Uzmanlık Tezi, İzmir, Türkiye, 2026 Amaç: Bu çalışmanın amacı, şizofreni tanılı hastalarda işlemleme hızı ve dikkat performansının sosyal işlevsellikle ilişkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel vaka-kontrol tasarımındaki çalışmaya İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniği ve Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nden 40 şizofreni hastası ile 25 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Veriler sosyodemografik ve klinik veri formu, Rakam Sembol Kodlama Testi (DSST) ve Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (FAST) ile toplanmıştır. Hastaların hastalık süresi ortalama 12,05 ± 6,01 yıl, antipsikotik ilaç yükü ise medyan 500 mg/gün klorpromazin eşdeğeri olarak saptanmıştır. Bulgular: Hasta grubunun DSST puanı kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (37,60 ± 11,52 ve 56,92 ± 11,20; t(63) = -6,647; p < 0,001). FAST toplam puanı ise hasta grubunda anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (30,13 ± 14,94 ve 7,36 ± 5,87; t(55,2) = 8,629; p < 0,001). FAST alt boyutlarının tamamında gruplar arasında anlamlı fark saptanmış; yaş, eğitim düzeyi, cinsiyet ve sigara kullanımı kontrol edildiğinde bu farklar anlamlılığını korumuştur. Hasta grubunda DSST ile FAST toplam puanı ve bazı FAST alt boyutları arasında negatif yönlü ilişkiler saptanmıştır. Yaş ve eğitim düzeyi kontrol edildiğinde DSST ile FAST toplam puanı arasındaki ilişki zayıflamış; buna karşılık FAST Bilişsel İşlevsellik ve FAST Boş Zaman Etkinlikleri alt boyutlarıyla ilişkiler devam etmiştir. Antipsikotik yük ile DSST ve FAST toplam puanları arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Sonuç: Bulgular, şizofrenide işlemleme hızı ve dikkat performansının sosyal işlevsellikle ilişkili olduğunu; bu ilişkinin özellikle bilişsel işlevsellik ve boş zaman etkinlikleri alanlarında daha belirgin olabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT EVALUATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN DIGIT SYMBOL SUBSTITUTION TEST (DSST) PERFORMANCE AND SOCIAL FUNCTIONING IN PATIENTS WITH SCHIZOPHRENIA Cemilhan KAYA İzmir Kâtip Çelebi University, Faculty of Medicine, Department of Psychiatry, Medical Specialization Thesis, İzmir, Türkiye, 2026 Objective: The aim of this study was to examine the relationship of processing speed and attention performance with social functioning in patients diagnosed with schizophrenia. Materials and Methods: This cross-sectional case-control study included 40 patients with schizophrenia and 25 healthy controls recruited from the Psychiatry Outpatient Clinic and Community Mental Health Center of İzmir Kâtip Çelebi University Atatürk Training and Research Hospital. Data were collected using a sociodemographic and clinical data form, the Digit Symbol Substitution Test (DSST), and the Functioning Assessment Short Test (FAST). The mean duration of illness in the patient group was 12.05 ± 6.01 years, and the median antipsychotic load was 500 mg/day in chlorpromazine equivalents. Results: The DSST score of the patient group was significantly lower than that of the control group (37.60 ± 11.52 vs. 56.92 ± 11.20; t(63) = -6.647; p < 0.001). The FAST total score was significantly higher in the patient group than in the control group (30.13 ± 14.94 vs. 7.36 ± 5.87; t(55.2) = 8.629; p < 0.001). Significant differences were also found between the groups in all FAST subdomains, and these differences remained significant after controlling for age, education level, sex, and smoking status. In the patient group, DSST score showed negative associations with FAST total score and several FAST subdomains. After controlling for age and education level, the association between DSST and FAST total score weakened, whereas the associations with FAST Cognitive Functioning and FAST Leisure Activities remained. No significant association was found between antipsychotic load and DSST or FAST total scores. Conclusion: The findings suggest that processing speed and attention performance in schizophrenia are associated with social functioning, and that this association may be more pronounced in the domains of cognitive functioning and leisure activities.
Benzer Tezler
- Yeni başlangıçlı şizofreni hastalarında ödül için efor sarf etme ve efor temelli karar verme süreçlerinin incelenmesi
Investigation of effor expenditure for the reward and effort based decision making in recent onset schizophrenia patients
EZGİ İNCE GULİYEV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEHBİ ALP ÜÇOK
- Tedaviye yanıt veren ve vermeyen şizofreni hastaları ve kardeşlerinde nörolojik silik belirtilerin, negatif ve bilişsel belirtiler ile ilişkisi
Başlık çevirisi yok
SİBEL ELMAS
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEHBİ ALP ÜÇOK
- Şizofreni hastalarında yeti yitimi ile öz bakım gücü arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of the relationship between disability and self care agency in patients wi̇th schizophrenia
RABİA BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiPsikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. ÖZLEM ŞAHİN ALTUN
- Şizofrenide viziomotor performans ve dikotik dinleme testleri ile serebral lateralizasyonun araştırılması
Başlık çevirisi yok
MELTEM BAŞ
- Şizofreni hastalarında glukoz 6-fosfat dehidrogenaz enzim aktivitesi ve eser elementlerin fizyolojik özellikleri
G 6PD enzyme activity and trace elements character physiological of schizophrenia patients
NİHAL AKDAĞ