Türkiye'de pazarı bulunan benzer segmentteki elektrikli otomobillerin kullanıcı-ürün etkileşimi açısından değerlendirilmesi
An evaluation of electric vehicles in the same market segment in Türkiye in terms of user-product interaction perspective
- Tez No: 1010708
- Danışmanlar: PROF. HÜSEYİN GÜÇLÜ YAVUZCAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Endüstri Ürünleri Tasarımı, Industrial Design
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endüstriyel Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezinde, Türkiye'de benzer segmentte yer alan elektrikli otomobiller bağlamında kullanıcı–ürün etkileşiminin yapısı ve bu etkileşimlerin kullanıcı deneyimini (UX) nasıl biçimlendirdiği incelenmiştir. Çalışmanın temel katkısı, etkileşim odaklı kullanıcı deneyimi yaklaşımını zamansal (etkileşim öncesi–etkileşim anı–etkileşim sonrası) ve modal (görsel–bilişsel–motor) boyutlarda bütünleştiren bir kavramsal çerçeve önermesi ve bu çerçevenin saha verileriyle sınanmasıdır. Kavramsal çerçeve; ilk karşılaşmada biçimsel algı ve duygulanımın, etkileşim anında bilgi işleme ve işlevsel keşfin, etkileşim sonrasında ise doyum, tatmin ve duygusal bağın belirginleştiğini varsaymakta; ayrıca sürüş gibi bilişsel yükün yüksek olduğu bağlamlarda ekranlar–yol–aynalar–uyarı gibi bileşenler arasında gelişen eşzamanlı çoklu etkileşim örüntülerinin deneyimi belirlediğini kabul etmektedir. Bu doğrultuda yürütülen alan çalışmasında yarı-yapılandırılmış görüşmeler ile mobil göz izleme ölçümleri birlikte kullanılmış; nitel veriler içerik analiziyle çözümlenmiş, göz izleme verileri AOI temelli metrikler ve görselleştirmeler aracılığıyla yorumlanarak bulgular bütünleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, arayüz ve bilgi mimarisinin (ekran konumu, bilgi yoğunluğu, uyarı düzeni) dikkat yönetimi ve bilişsel yük üzerinde doğrudan etkili olduğunu; kritik bilginin göz hizasında sunulması (HUD/ikincil gösterge), uyarıların bağlama duyarlı biçimde optimize edilmesi ve kritik işlevlere tek adımda erişimi destekleyen dokunsal kısa yolların güven ve memnuniyeti artırdığını göstermektedir. Bununla birlikte menzil/şarj kaygısı, NVH–konfor ve ürün–hizmet ekosistemi (şarj ağı, yazılım sürekliliği, servis erişilebilirliği) uzun dönemli tatmin ve bağlılıkla ilişkili bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
This thesis investigates the structure of user–product interaction in similar-segment electric vehicles in Türkiye and how these interactions shape user experience (UX). The main contribution of the study is the development of an interaction-focused conceptual framework that integrates temporal (pre-use–during-use–post-use) and modal (visual–cognitive–motor) dimensions, and the empirical examination of this framework through field data. The framework assumes that formal appearance and affect are salient at first encounter, cognitive processing and functional discovery dominate during interaction, and satisfaction, fulfillment, and emotional attachment become prominent after interaction; it further posits that in cognitively demanding contexts such as driving, experience is shaped by simultaneous multi-interaction patterns across screen–road–mirror–warning elements. Based on this framework, the field study employed a combined methodology of semi-structured interviews and mobile eye tracking; qualitative data were analyzed via content analysis, while eye-tracking data were interpreted through AOI-based metrics and heatmap visualizations, and the findings were integrated. Results indicate that interface and information architecture (screen positioning, information density, and warning ecology) directly affect attention management and cognitive load; presenting critical information at eye level (HUD/secondary clusters), context-aware alert optimization, and tactile shortcuts enabling one-step access to critical functions are associated with increased confidence and satisfaction. In addition, range/charging concerns, NVH–comfort characteristics, and the broader product–service ecosystem (charging network integrity, software continuity, and service accessibility) are related to long-term satisfaction and product loyalty.
Benzer Tezler
- Parcous de distinction, discours d'excellence: Une étude comparée du caractère structurant de l'enseignement artistique en Turquie
Ayrışma güzergâhları ve üstünlük söylemleri: Türkiye'de sanat eğitiminin yapılandırıcı karakteri üzerine karşılaştırmalı bir çalışma
LARA IŞIN BAĞÇIVANOĞLU
Yüksek Lisans
Fransızca
2020
SosyolojiGalatasaray ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ERGUR
- Havayolu kargo taşımacılığı modellemesi ve havayolu kargo ağının planlanması: Türkiye uygulaması
Airline cargo transportation modeling and air cargo network planning: Turkey case
UMUT AYDIN
Doktora
Türkçe
2022
Sivil Havacılıkİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL BURÇ ÜLENGİN
- Slow food and food tourism: Foça Earth Market case study
Slow food ve yemek turizmi: Foça Yeryüzü Pazarı örnek olay çalışması
HAMİT GÖKAY MERİÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Turizmİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜLŞAH AKKUŞ
- Open innovation practices in Science Park firms in Turkey
Türkiye'deki Teknokent firmalarında açık inovasyon uygulamaları
KÜBRA ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAN YILDIRIM
- Implications of NFV-SDN technology on the telecom sector in Turkey
NFV-SDN teknolojisinin Türkiye'deki telekom sektörüne etkilerinin araştırılması
AHMET ÇETİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA GÜLTEKİN
DOÇ. DR. NİHAN YILDIRIM