Kıyı planlamasında iklim değişikliğine uyum: Samsun BKAP ve iklim eylem planı üzerinden mekânsal değerlendirme
Climate change adaptation in coastal planning: A spatial assessment based on the Samsun integrated coastal zone management plan (ICZM) and climate action plan
- Tez No: 1010909
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜLAY ZIVALI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Şehircilik ve Bölge Planlama, Architecture, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Samsun Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, iklim değişikliğinin kıyı alanlarında yarattığı artan riskler karşısında, iklim eylem planları ile kıyı alanları planlaması arasındaki ilişkinin mekânsal uyum düzeyi üzerinden değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Çalışmanın temel problemi, yerel ölçekte hazırlanan iklim değişikliğine uyum odaklı eylem planlarının, kıyı alanlarında bağlayıcı ve yönlendirici mekânsal kararlar üretme kapasitesinin ne ölçüde bulunduğunun ortaya konulmasıdır. Bu doğrultuda tezde, Türkiye'de iklim politikaları ve kıyı alanlarına ilişkin planlama ve yönetim çerçevesi incelenmiş; kıyı büyükşehirlerinde hazırlanan yerel iklim eylem planları karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bu kapsamda çalışma Samsun örneği üzerinden yürütülmüş, Samsun Yerel İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı (YUSEP) ile Samsun Bütünleşik Kıyı Alanları Planı (BKAP) tematik bir çerçevede karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmalı analiz, taşkın ve kıyısal riskler, kıyı kullanımı ve kıyı–kara etkileşimi, ekosistem temelli yaklaşımlar, arazi kullanımı ve yapılaşma rejimi ile sosyal boyut başlıkları altında gerçekleştirilmiş, iklim değişikliğine uyumun mekânsal karşılık üretme düzeyi sorgulanmıştır. Bulgular, Samsun örneğinde iklim uyumunun özellikle taşkın, kıyı erozyonu ve ekosistem temelli yaklaşımlar bağlamında görece güçlü mekânsal karşılıklar ürettiğini, buna karşın kıyı kullanımı, sektörel etkileşimler ve sosyal boyut açısından planlar arası ilişkinin sınırlı ve parçalı kaldığını göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, iklim eylem planları ile kıyı alanları planlaması arasında doğrudan bir bütünleşmeden ziyade güçlü bir karşılıklı beslenme potansiyeli bulunduğunu, bu potansiyelin hayata geçirilebilmesi için iklim risklerine ilişkin bilgilerin mekânsal planlama süreçlerinin erken aşamalarına entegre edilmesi ve uyumun bağlayıcı mekânsal kararlar yoluyla güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to evaluate the level of spatial alignment between climate action plans and coastal area planning in response to the increasing risks posed by climate change in coastal zones. The main problem addressed in the study is to examine the extent to which locally prepared climate change adaptation action plans have the capacity to generate binding and guiding spatial decisions in coastal areas. In this context, the thesis examines the framework of climate policies as well as coastal planning and management in Turkey and provides a comparative assessment of local climate action plans prepared in coastal metropolitan cities. The study is conducted through the case of Samsun, where the Samsun Local Climate Change Adaptation Strategy and Action Plan (YUSEP) and Samsun Integrated Coastal Area Plan (BKAP) the are comparatively analyzed within a thematic framework. The comparative analysis is structured around flood and coastal risks, coastal use and coastal–land interaction, ecosystem-based approaches, land use and building regime, and social dimensions, with a focus on questioning the spatial capacity of climate change adaptation. The findings indicate that, in the case of Samsun, climate adaptation produces relatively strong spatial responses particularly in relation to flood risks, coastal erosion, and ecosystem-based approaches, whereas the relationship between the plans remains limited and fragmented in terms of coastal use, sectoral interactions, and the social dimension. Overall, the study concludes that rather than a direct integration, there exists a strong potential for mutual reinforcement between climate action plans and coastal planning, and that realizing this potential requires the integration of climate risk information into the early stages of spatial planning processes and the strengthening of adaptation through binding spatial planning decisions.
Benzer Tezler
- Barriers to transportation measures due to climate change in Antalya
Antalya'da iklim değişikliği nedeniyle ulaşım önlemlerinin önündeki engeller
MOHAMMAD QASEM MOHAMMAD AL-ZBOON
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
İnşaat MühendisliğiAntalya Bilim Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE DEMİR
- Kuzey Ege Kıyı bandının peyzaj mimarlığı bağlamındaki zamansal-mekansal değişimi
Spatio-temporal change of the North Aegean Coastal area in the context of landscape architecture
BİRSEN UZUN AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA AYÇİM TÜRER BAŞKAYA
- Overtopping performance of coastal structures in Iİzmir Bay under sea level rise until 2100
İzmir Körfezi kıyı yapılarının deniz seviyesi yükselmesine bağlı dalga aşma performanslarının zamansal analizi
ILGIN BAŞARA
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İnşaat MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLİZAR ÖZYURT TARAKCIOĞLU
- Evaluation of the fire potential index utilizing numerical weather prediction fields and remote sensing imagery
FPI orman yangını potansiyeli indeksinin sayısal hava tahmin modeli alanları ve uzaktan algılama verisi ile hesaplanması
FERAT ÇAĞLAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Meteorolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Uygulamaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÖZGÜR DOĞRU
- Clımate-responsıve coastal spatıal plannıng: Frameworks for maınstreamıng adaptatıon strategıes ın kadıköy/türkiye
İklime duyarlı kıyı mekânsal planlaması: Türkiye Kadıköy'de adaptasyon stratejilerinin çerçevesinin belirlenmesi
GAMZE KAZANCI
Doktora
İngilizce
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİYE AHU GÜLÜMSER
PROF. DR. JOÃO PEDRO COSTA