Reklam anlatısında sözlü kültürün üretimi: Reklamlarda oluşturulup toplumsal hayata aktarılan fakelorik kullanımlar üzerine bir inceleme
The production of oral culture in advertising narrative: An analysis of fakeloric usage created in advertisements and transferred to social life
- Tez No: 1010978
- Danışmanlar: PROF. DR. RECEP YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Reklamcılık, Advertising
- Anahtar Kelimeler: Televizyon reklamları, Television advertisements
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Medya ve İletişim Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Reklamlar, toplumla ilişki kurarak tüketiciyi yönlendiren güçlü iletişim araçlarındandır. Zamanla anlatı biçimleriyle evrimleşen reklamlar, sadece ürün tanıtımı yapmamaktadır. Kültürel anlamlar üretmekte ve bu anlamları yeniden şekillendirerek izleyiciye sunmaktadır. Bu süreçte reklam, halkın sözlü kültür mirasından beslenerek kimi zaman sahte ya da yeniden üretilmiş kültürel öğeleri, yani“fakelore”unsurlarını da içeriğine dahil etmektedir. Böylece halk kültürünün çeşitli öğeleri, yeni anlatı teknikleriyle harmanlanarak reklamın estetik ve ikna edici yapısına eklenlenmektedir. Bu çalışma, sözlü kültür üretiminden hareketle reklamlarda yer alan fakelorik ifadelere odaklanmakta ve bu ifadelerin toplumdaki karşılıklarını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde halk bilimi, sözlü kültür ve fakelore kavramları ele alınmıştır. Halk biliminin temel yaklaşımları, sözlü kültürün taşıyıcılığı ve fakelore'un kuramsal çerçevesi üzerinde durulmuştur. Özellikle Türkiye'de sınırlı sayıda çalışmaya konu olmuş olan“fakelore”kavramı, reklamlarla olan ilişkisi bağlamında tartışılmaktadır. İkinci bölümde ise anlatıbilim kuramları ile reklamın kurumsal ve kültürel boyutları derinlemesine analiz edilmiştir. Üçüncü bölüme gelindiğinde elde edilen kuramsal çerçeve doğrultusunda televizyon reklamları incelenmiştir. Her ne kadar dijital medya reklamcılığı yükselişe geçmiş olsa da televizyon reklamları Türkiye'de hâlâ güçlü bir etkiye sahiptir. Bu nedenle, amaçlı örneklem yöntemlerinden ölçüt örnekleme tekniği kullanılarak belirlenen reklamlar analiz edilmiştir. Çalışma, nitel araştırma ilkelerine dayanmakta olup anlatı çözümlemesi ve içerik analizi yöntemleriyle veriler değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, reklam anlatısının sadece ekonomik bir etkisinin olmadığını göstermiştir. Analiz edilen reklamlarda, halk kültürüne ait temaların yeniden üretildiği ve geleneksel öğelerin“fakelore”olarak işlev gördüğü belirlenmiştir. Reklamların, izleyicide tanıdıklık duygusu uyandırmak amacıyla sahte ya da yeniden kurgulanmış halk kültürü ögelerini bilinçli bir şekilde kullandığı görülmüştür. Bu da reklamların kültürel temsil gücünü artırmaktadır.
Özet (Çeviri)
Advertisements are among the most powerful communication tools that guide consumers by establishing a connection with the social context. Over time, advertisements have evolved through narrative forms and no longer serve solely for product promotion. They generate cultural meanings and reshape these meanings to present them to the audience. In this process, advertisements often draw from the oral cultural heritage of the people, incorporating artificially constructed or reinterpreted cultural elements—referred to as“fakelore.”In doing so, various components of folk culture are blended with new narrative techniques, enhancing the aesthetic and persuasive structure of advertisements. This study focuses on fakeloric elements within advertisements, starting from the production of oral culture, and aims to analyze how these expressions are reflected in social life. In the first part of the study, the concepts of folklore, oral culture, and fakelore are examined. The foundational approaches of folklore, the significance of oral culture, and the theoretical framework of fakelore are discussed. The concept of“fakelore,”which has been addressed in a limited number of studies in Turkey, is explored in relation to advertising. The second part of the study delves into narrative theory alongside the institutional and cultural dimensions of advertising. In the third part, based on the established theoretical framework, television advertisements are analyzed. Although digital media advertising has been on the rise, television advertisements still hold significant influence in Turkey. Therefore, using the purposive sampling method—specifically criterion sampling—selected advertisements were analyzed. The study is based on qualitative research principles, and data were evaluated through narrative analysis and content analysis. In conclusion, the advertisement narrative has shown that it does not have only an economic impact. The analyzed advertisements revealed that themes from folk culture are being reproduced and that traditional elements function as fakelore. It was observed that advertisements deliberately employ fabricated or reimagined elements of folk culture to evoke a sense of familiarity in the viewer. This, in turn, enhances the cultural representational power of advertisements.
Benzer Tezler
- Kültürel iletişim aracı olarak masal ve küresel kültür bağlamında yeni uyarlamaları
Tale as a cultural communication tool and its new adaptations in the context of global culture
VÜSALE GULİYEVA KILIÇ
Doktora
Türkçe
2021
İletişim Bilimleriİstanbul ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE CEYDA ILGAZ BÜYÜKBAYKAL
- Mekân, marka, statü: Türkiye'de caz
Venue, brand, status: Jazz in Turkey
MİNEN ÇALIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ZEYNEP GONCA İNCEDERE
- Sinema moda ve reklam sektöründe kadın imgesi
Women's image in the cinema fashion and advertising industry
BANOVSHA ALLAHVERDIYEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul Aydın ÜniversitesiRadyo Televizyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEFA ÇELİKSAP
- Televizyonda izleyici ölçümlerinin ortaya çıkardığı sorunlar
Problems revealed by audience ratings on tv
ESMA GÖKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Radyo-TelevizyonGazi ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET YÜKSEL