5/11. yüzyılda Şiî bâtinî dalgasına karşı mücadelede Sünnî uyanışı: Selçuklular ve Murâbıtlar deneyimlerine tarihsel bir yaklaşım
The Sunni awakening in the struggle against the Shiʿite bāṭinī wave in the 5th/11th century: A historical approach to the experiences of the Seljuks and Almoravids
- Tez No: 1011008
- Danışmanlar: PROF. DR. FATİH ERKOÇOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarih boyunca dinî ve kabilevî unsurlar, devletlerin kuruluşu ve devamlılığında temel faktörler olarak kabul edilmiştir; bu anlayış, devletlerin ve medeniyetlerin oluşumuna dair geliştirilen teorik çabalara önemli katkılar sağlamıştır. Bu bağlamda, medeniyet inşasında din, zaman ve mekân gibi temel unsurlar özellikle vurgulanmaktadır. Selçuklular (1040-1157) ve Murâbıtlar (1042-1147) deneyimleri, söz konusu teorik çerçevenin büyük ölçüde uygulandığı örnekler olarak öne çıkmaktadır; bu nedenle 5./11. yüzyıldaki Sünnî canlanma, Doğu'daki Selçuklu devletleri ile İslâmî Batı'daki Murâbıtlar tarafından somutlaştırılan genel İslâmî çerçeve içinde tesadüfi bir olgu değildir, aksine her iki bölgede birikmiş siyasî ve entelektüel faaliyetlerin bir sonucudur. Öte yandan, İslâm dünyasının genel siyasî koşulları ile toplumsal ve ekonomik dönüşümler, Fâtımîler ve Abbâsîler gibi yerleşik iktidarların zayıflamasına ve göçebe kökenli güçlerin yükselmesine zemin hazırlamıştır. Göçebe kültürel yapısının görece sadeliği ve bazı düşünce ekollerinin entelektüel karmaşıklığı reddetmesi göz önüne alındığında, bu siyasî oluşumların Sünnî düşünceye bağlı kalmayı tercih etmeleri beklenen bir gelişmedir. Bu çalışma, Selçuklular ve Murâbıtların Doğu ve Batı İslâm dünyasında ortaya çıkan Bâtınî hareketler, özellikle de Fâtımî İsmâîlîliği karşısındaki deneyimlerini kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Araştırma, bu deneyimin Sünnî kurumların pekiştirilmesine ve Sünnî dinî-siyasî otoritenin güçlendirilmesine nasıl katkı sağladığını; ayrıca bu sürecin sonraki yüzyıllarda İslâm dünyasının siyasî, entelektüel ve eğitim alanlarındaki gelişmelerini nasıl etkilediğini analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Throughout history, religious and tribal elements have been considered fundamental factors in the establishment and continuity of states. This perspective has significantly contributed to theoretical efforts aimed at understanding the formation of states and civilizations. In this context, the role of essential elements such as religion, time, and space in the construction of civilization is particularly emphasized. The experiences of the Selçuklular (1040–1157) and the Murâbıtlar (1042–1147) stand out as prominent examples of the practical application of this theoretical framework; therefore, the Sunni revival in the 5th/11th century was not a coincidental phenomenon within the general Islamic framework embodied by the Seljuk states in the Islamic East and the Murābīt states in Islamic North Africa. Rather, it was the result of accumulated political and intellectual activities in both regions. On the other hand, the general political conditions of the Islamic world, along with social and economic transformations, paved the way for the weakening of established powers such as the Fâtımîler and the Abbâsîler, while nomadic-based forces rose to prominence. Considering the relative simplicity of nomadic cultural structures and the rejection of intellectual complexity by certain schools of thought, it was an expected development that these political entities preferred to adhere to Sunni thought. This study comprehensively examines the experiences of the Seljuks and the Murābīts in the Islamic East and West in confronting the Bātinī movements, particularly the Fâtımî Ismāʿīlism. The research aims to analyze how these experiences contributed to the consolidation of Sunni institutions and the strengthening of Sunni religious and political authority, as well as how this process influenced political, intellectual, and educational developments in the Islamic world in subsequent centuries.
Benzer Tezler
- La Vie artistique litteraire culturelle et sociale l'Izmir en langue Française (du XVII'eme siecle a nos jours)
Fransızca'da İzmir'in sanatsal edebi kültürel ve toplumsal yaşamı (XVII'inci yüzyıldan günümüze)
HASAN ZORLUSOY
Doktora
Fransızca
1993
Fransız Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL KAYRA
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Sleeve gastrektomi sonrası komplikasyon olarak ortaya çıkabilecek kaçakların pilora botilinum enjeksiyonu sonrası tedavisi: Bir sıçan çalışması
Pylora of anastomotic leaks after sleeve gastrectomypost-botilinum injection treatment: A rat study
FARUK DÜNDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Genel CerrahiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZKAN YILMAZ
- Doğu-batı ilişkileri ve nükleer güç
Başlık çevirisi yok
KADRİ KEMAL GÜNEŞ
Doktora
Türkçe
1987
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ORAL SANDER