Liselere geçiş sistemi sınavı matematik soruları ile 8. sınıf matematik ders kitapları ünite değerlendirme sorularının solo taksonomisine göre incelenmesi
An examination of the mathematics questions in the high school entrance system (LGS) exam and the unit assessment questions in 8th grade mathematics textbooks according to the solo taxonomy
- Tez No: 1011169
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TUĞBA HAN ŞİMŞEKLER DİZMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Matematik, Mathematics
- Anahtar Kelimeler: SOLO Taksonomisi, LGS, Ders Kitapları, SOLO Taxonomy, LGS, Mathematics Textbooks, Textbooks
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamında yer alan matematik soruları ile 8. sınıf matematik ders kitaplarında bulunan ünite değerlendirme sorularının bilişsel düzeylerini SOLO Taksonomisine göre incelemek ve karşılaştırmaktır. Araştırmada, MEB tarafından dağıtılan ders kitabı, okullarda öğretmenler ve öğrenciler tarafından en çok tercih edilen özel bir yayınevine ait ders kitabı ile 2018–2025 yılları arasında yapılan LGS sınavlarında yer alan matematik soruları incelenmiştir. Çalışma kapsamında sayılar ve işlemler, veri işleme, olasılık ve cebir ile cebir ünitelerine ait toplam soru sayıları belirlenmiş ve sorular SOLO Taksonomisinin yapı öncesi, tek yönlü yapı, çok yönlü yapı, ilişkisel yapı ve soyutlanmış yapı düzeylerine göre sınıflandırılmıştır. Araştırma kapsamında; ilk dört üniteye ait toplam 1175 adet soru incelenmiş olup nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi desenine göre yürütülmüştür. Verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmış, soruların SOLO düzeylerine göre dağılımları frekans ve yüzde değerleriyle belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, MEB tarafından dağıtılan ders kitaplarında soruların ağırlıklı olarak tek yönlü ve çok yönlü yapı düzeylerinde yoğunlaştığını, ilişkisel yapı ve özellikle soyutlanmış yapı düzeyine ait soruların sınırlı düzeyde yer aldığını göstermektedir. Özel yayınevine ait ders kitaplarında ise ilişkisel yapı düzeyine ait soruların daha yüksek oranda olduğu, bazı ünitelerde soyutlanmış yapı düzeyine ulaşan soruların bulunduğu belirlenmiştir. LGS matematik sorularının ise büyük ölçüde ilişkisel yapı düzeyinde yoğunlaştığı, bazı ünitelerde soyutlanmış yapı düzeyine ait sorulara yer verildiği görülmüştür. Sonuç olarak, LGS sorularının bilişsel düzey açısından ders kitaplarına kıyasla daha üst düzey düşünme becerilerini ölçmeye yönelik olduğu, özel yayınevi ders kitaplarının ise MEB tarafından dağıtılan ders kitaplarına göre LGS ile daha uyumlu bir bilişsel yapı sunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine and compare the cognitive levels of mathematics questions included in the High School Entrance System (LGS) and the unit evaluation questions found in 8th grade mathematics textbooks according to the SOLO Taxonomy. In the study, the mathematics textbook distributed by the Ministry of National Education (MoNE), a mathematics textbook published by a private publisher approved by the MoNE, and mathematics questions included in the LGS examinations conducted between 2018 and 2025 were analyzed. Within the scope of the study, the total number of questions related to the units of numbers and operations, data handling, probability and algebra, and algebra was determined, and the questions were classified according to the levels of the SOLO Taxonomy: pre-structural, unistructural, multistructural, relational, and extended abstract. A total of 1175 questions from the first four units were analyzed using the document analysis design, one of the qualitative research methods. Descriptive analysis was employed in the data analysis process, and the distributions of questions according to SOLO levels were determined through frequency and percentage values. The findings indicate that the questions in the textbooks distributed by the MoNE are predominantly concentrated at the unistructural and multistructural levels, while questions at the relational level and especially at the extended abstract level are limited. In contrast, textbooks published by private publishers contain a higher proportion of questions at the relational level, and in some units, questions reaching the extended abstract level are included. It was also found that LGS mathematics questions are largely concentrated at the relational level, with some units including questions at the extended abstract level. In conclusion, the findings suggest that LGS questions aim to assess higher- order thinking skills compared to textbook questions, and that textbooks published by private publishers provide a cognitive structure more aligned with LGS than the textbooks distributed by the MoNE.
Benzer Tezler
- Liselere Geçiş Sistemi (LGS) matematik soruları ile 8. sınıf matematik ders kitabı ünite değerlendirme sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisine göre incelenmesi
Examination of High School Transition System (LGS) mathematics questions and 8th grade mathematics textbook unit evaluation questions according to the Renovated Bloom Taxonomy
BURCU DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BİROL TEKİN
- Fen bilimleri dersi öğretim programının 2015 TIMSS ve 2018 LGS sınavları kapsamında incelenmesi
Examination of science education curriculum within the scope of 2015 TIMSS and 2018 LGS
BURCU PEDÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimManisa Celal Bayar ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ATEŞ
- Liselere geçiş sistemi (LGS) matematik soruları ile 8. sınıf matematik ders kitapları ünite değerlendirme sorularının“İlişkilendirme becerisi”çerçevesinde karşılaştırmalı incelenmesi
A comparative examination of high school transition system (LGS) mathematics questions and 8th grade mathematics textbooks unit evaluation questions within the framework of“Connection skills”
AYŞE SICAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MatematikGaziantep ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUĞBA HAN ŞİMŞEKLER DİZMAN
- 2023 Liselere Geçiş Sistemi (LGS) matematik soruları ile 8. sınıf MEB aylık örnek sorularının yenilenmiş Bloom Taksonomisine göre incelenmesi
Analysis of 2023 High School Transition System (LGS) mathematics questions and 8th grade MEB monthly sample questions according to the revised Bloom Taxonomy
TUNAHAN PALA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM ACAR GÜVENDİR
- 8. sınıf öğrencilerinin LGS'de sorulan üslü ve kareköklü ifadelerle ilişkili sorularda karşılaştıkları kavram yanılgıları
8th grade student's misconceptions in High School Entrance Exam questions related to exponential and square root expressions
AYKUT KOÇMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MatematikAfyon Kocatepe ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT PEKER