Sis mühimmatının gayri askeri hâle getirilmesinde yöntemlerin karşılaştırılması: Patlatarak imha ve endüstriyel demilitarizasyon
Comparative analysis of methods for the demilitarization of smoke munitions: Open detonation and industrial demilitarization
- Tez No: 1011203
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ KAHRİMAN, DR. ÖĞR. ÜYESİ ORKUN ÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Savunma ve Savunma Teknolojileri, Defense and Defense Technologies
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Patlayıcı Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Temini güç ve maliyetli, stratejik bir ikmal maddesi olan mühimmat diğer ikmal maddelerinde olduğu gibi belirli nedenlerle (silah sisteminin envanterden çıkması, eskime, kritik arıza vb.) kullanım dışına çıkarılmakta ve son işleme tabi tutulmaktadır. Kullanım dışına çıkmasına karar verilen mühimmatın son işlemi satış, hibe, patlatarak imha ve endüstriyel demilitarizasyon yöntemlerinden oluşmaktadır. Bu çalışmanın amacı; muharebe sahasında birliklerin sisleme/perdeleme/köreltme ihtiyaçlarını karşılamak maksadıyla üretilen ve ana dolgu maddesi beyaz fosfor (White Phosphorus-WP) olan sis mühimmatının gayri askeri hâle getirme yöntemlerinden patlatarak imha ve endüstriyel demilitarizasyon yöntemlerinin çevresel etkiler, maliyet, operasyonel riskler ve hukuki dayanakları yönünde karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Bahse konu başlıklar altında yapılan karşılaştırma sonucunda geliştirilen çok kriterli karar ağacı analizi, sis mühimmatının gayri askeri hâle getirilmesinde her koşul için geçerli tek bir“doğru yöntem”bulunmadığını; uygun yöntemin mühimmat miktarı, aciliyet ve emniyet durumu, teknik uygunluk ve mevcut kapasite koşulları dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, karar ağacında tanımlanan koşulların sağlandığı durumlarda, çevresel etkileri daha etkin biçimde yönetilebilen ve operasyonel riskleri daha öngörülebilir olan endüstriyel demilitarizasyon yönteminin öncelikli seçenek olarak değerlendirilmesinin uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Ammunition, a vital and costly strategic resource, is decommissioned for various reasons, such as the removal of the associated weapon system from inventory, aging, or critical malfunctions. Once decommissioned, ammunition undergoes final processing, which includes methods such as sale, donation, destruction through detonation, or industrial demilitarization. The aim of this study is to conduct a comparative analysis of open detonation and industrial demilitarization methods for the demilitarization of smoke munitions containing white phosphorus (WP) as the main filler, which are produced to meet the smoke screening, obscuration, and blinding requirements of military units in the battlefield. The comparison is carried out in terms of environmental impacts, costs, operational risks, and legal frameworks. The multi-criteria decision tree analysis developed based on the comparative evaluation under these parameters indicate that there is no single“universally correct”method for the demilitarization of smoke munitions under all conditions. Rather, the appropriate method should be selected by taking into account factors such as the quantity of ammunition, urgency and safety conditions, technical suitability, and existing institutional capacity. Nevertheless, when the conditions defined in the decision tree are met, the results demonstrate that industrial demilitarization - owing to its superior controllability of environmental impacts and more predictable operational risk profile - should be considered the preferred option.
Benzer Tezler
- Yapıştırıcı malzemelerin balistik zırh sistemine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of adhesive materials on ballistic armor system
TUĞÇE TEKİN BAŞER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Savunma ve Savunma TeknolojileriGazi Üniversitesiİmalat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇETİN KARATAŞ
- Dağıtık yerleşkeli patlayıcı madde depo yer seçimi ve uygulaması
Dispersedly located explosive materials warehouse site selection and application
ALAATTİN ALTUNTAŞ
Doktora
Türkçe
2017
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGazi ÜniversitesiTedarik ve Lojistik Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL EROL
- XVIII. yüzyılda (1735-1800) Uşak'ta dokumacılık
Art of weaving in Uşak, in XVIII. century (1735-1800)
EMEK YAĞCI KILINÇ
- Paralel veri işleme teknikleri kullanılarak silindirik metal nesnelerin yüzey hatalarının gerçek zamanlı olarak belirlenmesi
Real-time determination of the surface errors of cylindrical metal objects using parallel data processing techniques
SEMRA AYDIN
Doktora
Türkçe
2019
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi ÜniversitesiElektronik ve Bilgisayar Eğitimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ÖMER FARUK BAY
PROF. DR. REFİK SAMET
- Raylı elektromanyetik silahlarda mühimmat geometrisinin atışa etkisi
Effect of ammunition geometry on shooting in railguns
RECEP KUŞCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Savunma ve Savunma TeknolojileriMilli Savunma ÜniversitesiHarp Silah ve Araçları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE AYTAV