Yerküre dışı yaşam araştırmaları ve uzay bilimleri perspektifinden su ürünleri yetiştiriciliğinin irdelenmesi
An evaluation of aquaculture from the perspective of extraterrestrial life research and space science
- Tez No: 1011205
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ TÜRKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Su Ürünleri, Astronomi ve Uzay Bilimleri, Aquatic Products, Astronomy and Space Sciences
- Anahtar Kelimeler: Su ürünleri, Aquatic products
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yerküre dışı su ürünleri yetiştiriciliği (uzayda akuakültür) uygulamaları, Yerküre koşullarındaki su ürünleri yetiştiriciliğinin uzay ortamına adaptasyonunu temel alan disiplinlerarası bir çalışma alanıdır. Gezegenimiz dışında yaşanılabilir ortam var edilen sistemlerde gıda tedariğinin sağlanması başta olmak üzere insanların en temel gereksinimlerinin karşılanması, aynı zamanda uzay kolonizasyonlarında sürdürülebilir yaşam sistemlerinin devamının sağlanması açısından bu alanın önemli bir rol oynaması öngörülmektedir. Bu çalışma kapsamında, bağlantısal bütünsellik temeline dayanarak 1966-2026 yılları arasında gerçekleştirilen 127 araştırma sistematik olarak derlenmiş ve çizge kuramı kullanılarak analiz edilmiştir. Uzay akuakültürü sistemindeki beş ana düğüm kategorisi (biyolojik, çevresel, mühendislik, operasyonel, gezegensel) ve aralarındaki 40'tan fazla bağlantı incelenerek ilgili tüm disiplinler, bilim dalları ve mühendislik alanlarıyla uzayda su ürünleri yetiştiriciliği arasındaki ilişkiler ortaya konulmuştur. Ağ modeli Python tabanlı bir analiz koduyla Google Colab ortamında oluşturulmuş ve ağ bağlantısallığı analizi ile değerlendirilmiştir. Elde edilen temel bulgular, tüm sistem bileşenlerinin birbirinden bağımsız değil, bütünleşik bir yapı oluşturduğunu ortaya koymuştur. Literatür derleme bulguları açısından zebra balığı (Danio rerio) ve medaka (Oryzias latipes) türlerinin mikro-gravite koşullarında embriyonik gelişimlerini başarıyla tamamlayabildiği belirlenmiştir. Çalışılan mikroalg türleri (Chlorella, Tetraselmis suecica) ile makroalg türleri (Gracilaria, Ulva) kapalı yaşam destek sistemlerinde oksijen üretimi, biyokütle birikimi ve besin maddesi alımı açısından önemli fototrofik bileşenler olarak değerlendirilmiş; dipte yaşayan (demarsal) balık türleri ve Wolffia gibi su bitkileri ise yenilebilir protein kaynağı ve yem entegrasyonu potansiyeli bakımından aday türler olarak önerilmiştir. Sistem başarısının yalnızca organizmaların hayatta kalmasına değil, su kalitesi, bakteri ekolojisi ve mühendislik tasarımının senkronize çalışmasına bağlı olduğu ortaya konulmuştur. Sonuç olarak, farklı başat fiziksel koşullar altında Yerküre tabanlı yaşama uyum sağlamış sucul canlılarla sürdürülebilir yaşam sistemleri üretilmesinin, deterministik yaklaşım yerine bağlantısal bütünsellik perspektifini gerekli kıldığı gösterilmiştir. Yerküre dışı su ürünleri yetiştiriciliğinin geliştirilmesi; astrohidrojeoloji, astrojeoloji, su ürünleri mühendisliği ve yetiştiriciliği ile uzay mühendisliğinin ortak çalışmalarını ve daha fazla deneysel araştırmayı da gerekli kılmaktadır.
Özet (Çeviri)
Extraterrestrial aquaculture (space aquaculture) is an interdisciplinary field of study based on the adaptation of terrestrial aquaculture practices to the space environment. This field is anticipated to play a significant role in meeting the most fundamental human needs, particularly the provision of food, within systems where habitable environments are established beyond our planet, as well as in sustaining life-support systems in space colonization endeavours. Within the scope of this study, 127 research works conducted between 1966 and 2026 were systematically compiled on the basis of interconnectivity and complexity and analysed using graph theory. Five principal node categories within the space aquaculture system (biological, environmental, engineering, operational, and planetary) and more than 40 connections among them were examined, thereby revealing the relationships between space-based aquaculture and all relevant disciplines, branches of science, and engineering fields. The network model was constructed using a Python-based analysis code in the Google Colab environment and evaluated through network connectivity analysis. The key findings demonstrated that all system components form an integrated structure rather than functioning independently of one another. With respect to the literature review findings, it was determined that zebrafish (Danio rerio) and medaka (Oryzias latipes) are capable of successfully completing their embryonic development under microgravity conditions. The microalgal species studied (Chlorella, Tetraselmis suecica) and macroalgal species (Gracilaria, Ulva) were identified as important phototrophic components in closed-loop life-support systems in terms of oxygen production, biomass accumulation, and nutrient uptake, while demersal fish species and aquatic plants such as Wolffia were proposed as candidate species for their potential as edible protein sources and feed integration. It was further demonstrated that system success depends not solely on the survival of organisms but on the synchronised functioning of water quality, bacterial ecology, and engineering design. In conclusion, it has been shown that the development of sustainable life-support systems with aquatic organisms adapted to Earth-based life under varying dominant physical conditions necessitates an interconnectivity and complexity perspective rather than a deterministic approach. The advancement of extraterrestrial aquaculture requires interdisciplinary collaboration among astrohydrogeology, astrogeology, aquaculture engineering and production, and space engineering, as well as further experimental research.
Benzer Tezler
- İnflamatuvar barsak hastalığı olanlarda nütrisyonel durumun değerlendirilmesinde ultrasonografi ile ölçülen temporal kas kalınlığının kullanılması
Use of temporal muscle thickness measured by ultrasonography in the assessment of nutritional status in patients with inflammatory bowel disease
ELİF AKYÜZ KOTAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıRecep Tayyip Erdoğan Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REMZİ ADNAN AKDOĞAN
- CFD simulation of multiphase sulphur removal reactor SAMUM
SAMUM multifaz kükürt temizleme reaktörünün CFD simülasyonu
MERT ERDOĞAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Kimya Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSNÜ ATAKÜL
- Analysis of bird strike on metallic panels
Metalik panellere kuş çarpması analizi
KENAN ÇAYHAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Uçak Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiUçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET BALKAN
- Neonatal sepsis nedeniyle takip edilen hastalarda kardiyolojik bulgular ve vazoaktif ilaç ihtiyacının değerlendirilmesi
Evaluation of cardiologic findings and the need of vasoactive drug in patients followed for neonatal sepsis
HİLAL ŞAHİN SİNDİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SADIK YURTTUTAN