Okul öncesi dönemdeki çocukların evde kasıtsız yaralanma sıklığının anne psikolojik iyi oluşu ile ilişkisinin belirlenmesi
Determination of the relationship between the frequency of unintentional home injuries among preschool children and maternal psychological well-being
- Tez No: 1011207
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP BATI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Kazalar, Psychology, Accidents
- Anahtar Kelimeler: Ana-çocuk sağlığı, Ev kazaları, Psikolojik iyi oluş, Çocuk sağlığı, Çocuk-okul öncesi, Maternal-child health, Home accidents, Psychological well being, Child health
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kasıtsız yaralanmalar okul öncesi dönemde önemli bir halk sağlığı sorunudur ve bu durum yalnızca çevresel faktörlerle değil, aynı zamanda bakım verici olan annenin psikososyal durumu ile de ilişkilidir. Bu çalışma okul öncesi dönemdeki çocukların ev ortamında kasıtsız yaralanma sıklığının anne psikolojik iyi oluşu ile ilişkisini incelemek amacıyla gerçekleştirildi 30.06.2025-30.10.2025 tarihleri arasında tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte gerçekleştirilen araştırmanın evrenini, Karaman 3 Nolu ve 7 Nolu Aile Sağlığı Merkezlerine kayıtlı 0-6 yaş arası çocuğu olan 771 anne oluşturdu. Örneklem büyüklüğü 264 olarak belirlendi. Örneklem seçiminde, olasılıksız örnekleme yöntemlerinden gelişigüzel örnekleme yöntemi kullanıldı. Veriler; Katılımcı Bilgi Formu ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği kullanarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplandı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Çalışmaya toplam 269 anne katıldı. Annelerin %36,4'ü lisans mezunuydu ve %66,5'i gelir getiren bir işte çalışmıyordu. %33,1'inin bir çocuğu vardı. %67,3'ü apartman dairesinde yaşamaktaydı. Annelerin %60,2 'si çocuklarının son bir yıl içerisinde ev ortamında kasıtsız yaralanma geçirdiğini belirtti. Son bir yıl içerisinde kasıtsız yaralanma sıklığı %26,5'inin bir, %24,7'sinin iki, %39,4'ünün üç ve üzerindeydi. En sık karşılaşılan yaralanma türü %77,2 oranıyla düşmeydi. %68,5 oranıyla dikkatsizlik yaralanmaya neden olan faktör olarak belirtildi. Yaralanmanın %46,3 oranıyla salonda, %40,7 oranıyla akşam saatlerinde, %70,4 oranıyla yaz mevsiminde gerçekleştiği belirtildi. Yaralanmaların %68,5'ine evde müdahale edildiği, %29,0'ının ise ayaktan tedavi olduğu ifade edildi.Lisans ve üzerinde eğitimi olan, çalışan annelerin PİOÖ puanları daha yüksekti (p<0,05). Son bir yıl içerisinde çocuğu ev ortamında kasıtsız yaralanma geçirmeyen annelerin PİOÖ puanları, geçirenlere göre daha yüksek bulundu (p<0,05). Çocuğu son bir yıl içerisinde geçirilen bir kez kasıtsız yaralanma geçiren annelerin ile PİOÖ puanı, iki ve daha fazla geçirenlerden daha yüksekti (p<0,05). Anne Psikolojik İyi Oluş Düzeyi ile son 1 yıl içerisinde çocuğun ev ortamında kasıtsız yaralanma geçirme sıklığı arasında negatif yönde, istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler saptandı (r=-0,487; p<0,001). Bu çalışmada okul öncesi dönemde çocukların ev ortamında kasıtsız yaralanmalarının yaygın olduğu ve en sık düşme şeklinde gerçekleştiği belirlendi. Annelerin psikolojik iyi oluş düzeylerinin çocukta yaralanma varlığı ve yaralanma sıklığı ile ilişkili olduğu, ayrıca eğitim düzeyi ve çalışma durumuna göre farklılaştığı saptandı. Okul öncesi dönemde kasıtsız yaralanmaların önlenmesine yönelik müdahalelerde yalnızca çocuk güvenliği değil, aynı zamanda annelerin psikososyal iyi oluşunu destekleyici yaklaşımların da dikkate alınması; bu kapsamda riskli gruplara yönelik eğitim ve danışmanlık programlarının geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Unintentional injuries in preschool children constitute a significant public health problem and are associated not only with environmental factors but also with the psychosocial status of the primary caregiver, namely the mother. This study was conducted to examine the relationship between the frequency of unintentional injuries occurring in the home environment among preschool children and maternal psychological well-being.This descriptive and correlational study was carried out between June 30, 2025, and October 30, 2025. The population consisted of 771 mothers with children aged 0–6 years registered at Family Health Centers No. 3 and No. 7 in Karaman, Türkiye. The required sample size was calculated as 264 participants. A convenience sampling method, one of the non-probability sampling techniques, was employed. Data were collected through face-to-face interviews using the Participant Information Form and the Psychological Well-Being Scale. The significance level was accepted as p<0.05. A total of 269 mothers participated in the study.Among the participants, 36.4% held a bachelor's degree or higher, and 66.5% were not employed in income-generating work. Additionally, 33.1% had one child, and 67.3% lived in apartment buildings. Mothers reported that 60.2% of their children had experienced an unintentional injury in the home environment within the previous year. Regarding injury frequency, 26.5% experienced one injury, 24.7% experienced two injuries, and 39.4% experienced three or more injuries. Falls were the most common type of injury (77.2%). Inattention was identified as the leading contributing factor (68.5%). Injuries most frequently occurred in the living room (46.3%), during the evening hours (40.7%), and in the summer season (70.4%). It was reported that 68.5% of injuries were managed at home, while 29.0% required outpatient treatment.Psychological Well-Being Scale scores were significantly higher among mothers with a bachelor's degree or higher and among employed mothers (p < 0.05). Mothers whose children had not experienced an unintentional injury in the home during the previous year had significantly higher psychological well-being scores compared to those whose children had experienced such injuries (p < 0.05). Furthermore, mothers of children who had experienced only one unintentional injury had significantly higher psychological well-being scores than those whose children had experienced two or more injuries (p < 0.05). A statistically significant negative correlation was found between maternal psychological well-being and the frequency of unintentional injuries to the child in the home environment during the past year (r=-0.487; p<0.001).The findings indicate that unintentional injuries are common among preschool children in the home environment, with falls being the predominant type of injury. Maternal psychological well-being was found to be associated with both the occurrence and frequency of child injuries and also differed according to educational level and employment status. Interventions aimed at preventing unintentional injuries in preschool children should focus not only on child safety but also on supporting maternal psychosocial well-being. In this context, the development of educational and counseling programs targeting at-risk groups is recommended.
Benzer Tezler
- Okul öncesi dönemde çocukların evde anne-babalarıyla birlikte kitap okuma alışkanlıklarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
An analysis of pre-school aged children's book reading habits at home together with their parents
ZEYNEP DAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıÜsküdar ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURPER ÜLKÜER
- Okul öncesi dönemdeki çocukların teknoloji kullanımının ebeveyn ve çocuk görüşleri açısından incelenmesi
Examination of technology use of pre-school children in terms of parent and child's opinions
BEHİYE CEYLAN ÖZDEMİR ÜRÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VUSLAT OĞUZ ATICI
- Okul öncesi dönemdeki çocukların ev içi okuryazarlık ortamı ile ebeveynlerin çocuklarının okuryazarlık motivasyonlarına yönelik algıları arasındaki ilişki
The relationship between preschool children's home literacy environment and parents' perceptions of their children's literacy motivation
ZAHİDE ECEM KÖK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİzmir Demokrasi ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM GÜRGAH OĞUL
- Günlük yaşamda kullanılan aile içi müzik etkinlikleri ile okul öncesi dönemdeki çocukların sosyal iletişim becerileri ve duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between family music activities used in daily life and social communication skills and emotion regulation skills of preschool children
ERDEM OCAK
- Evde uygulanan okuma yazmaya hazırlık çalışması etkinliklerinin anaokuluna devam eden 48-60 aylık çocukların okuma yazmaya hazırlık becerilerine etkisinin incelenmesi
Investigation of effects of home based activities for reading and writing on the preliteracy skills of 48-60 months old children attending kindergarten.
LÜTFİYE COŞKUN