Sedir (Cedrus libani) ağaçlandırmalarının toprakların fiziko-kimyasal ve mikrobiyal özelliklerine etkileri
The effect of cedar (Cedrus libani) afforestation on the physico-chemical and microbiological properties of soils
- Tez No: 1011237
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMRE BABUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ormancılık ve Orman Mühendisliği, Forestry and Forest Engineering
- Anahtar Kelimeler: Ağaçlandırma, Organik azot, Organik karbon, Toros sediri, Afforestation, Organic nitrogen, Organic carbon
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Toprak Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Topraklar okyanuslardan sonra doğada atmosferik karbonu tutan en önemli yutaklardır. Yaşamın devam etmesindeki en önemli faktörlerden olan topraklara yapılan fiziksel, kimyasal, biyolojik vb. müdahaleler karbon ve azot depolama miktarlarını değiştirmektedir. Bu çalışma ile yukarı Akdeniz havzasındaki açıklık arazilerde toprak muhafaza amacıyla 10, 15 ve 25 yıl önce Toros sediri (Cedrus libani) türü kullanılarak yapılan ağaçlandırma çalışmaları ile toprakların fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik özelliklerindeki değişmeler belirlenmiştir. Üç farklı dönemde (2000=25Y, 2010=15Y ve 2015=10Y) ağaçlandırma çalışmaları yapılan yerlerden ve ağaçlandırma çalışması yapılmayan açıklık bir araziden (kontrol=K) rastgele olarak 15'er adet deneme noktası belirlenerek toplamda 60 adet deneme alanın üst topraklarından (0-10 cm) örnekler alınmıştır. Toprak örneklerinde, kum, toz, kil, pH, EC, organik karbon (TOC), toplam azot (TN), hacim ağırlığı (HA), toplam kireç (CaCO3) mikrobiyal biyokütle karbon (MBC) ve mikrobiyal bazal solunum (MBS) analizleri yapılmıştır. Karbon ve azot stokları, hektar alandaki toprak kütlesi dikkate alınarak ton cinsinden hesaplanmıştır. Elde edilen veriler sonucunda yaşa bağlı olarak yüksek miktarda ağaçlandırma sahalarında karbon ve azot depolandığı, depolanan C büyükten küçüğe sırasıyla 25Y, 10Y ve 15Y ağaçlandırma sahasındaki topraklarda depolanan karbon miktarı, kontrol alanına göre 25 yıllık sahada %65, 10 yıllık sahada %48 ve 15 yıllık sahada %23 oranında daha yüksek bulunmuştur. Bununla birlikte toprakların TN miktarlarında en yüksek değer 1.97 ton ha-1 ile 25Y sedir ağaçlandırma sahalarında bulunmuştur. Ağaçlandırma yapılan alanların birbirlerine yakın değer göstermişken K toprakları önemli derecede farklılık göstermiştir. Bu çalışma, sedir ağaçlandırmalarının yaşla birlikte toprakların fiziko-kimyasal ve mikrobiyal özellikleri üzerinde olumlu etkiler oluşturduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar, bölge için ekonomik ve ekolojik değere sahip sedir ağaçlarının yetişme ortamı koşullarına uyum sağladığı ve bu türün yukarı havzalardaki ağaçlandırmalarda kullanımına yönelik önemli bir potansiyel sunduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Soils are among the most important natural sinks for atmospheric carbon after oceans. Physical, chemical, and biological interventions applied to soils one of the key components sustaining life can significantly alter carbon and nitrogen storage capacities. This study investigates the changes in the physical, chemical, and microbiological properties of soils resulting from afforestation practices established for soil conservation purposes using Taurus cedar (Cedrus libani) in open lands of the Upper Mediterranean basin 10, 15, and 25 years ago.Soil samples were collected from afforested areas established in three different periods (2000=25 yrs, 2010=15 yrs, and 2015=10 yrs) as well as from a nearby non-afforested open land used as a control (K). A total of 60 sampling points were randomly selected, with 15 points from each site, and surface soil samples (0-10 cm) were obtained. The soil samples were analysed for particle size (sand, silt, and clay), pH, electrical conductivity (EC), total organic carbon (TOC), total nitrogen (TN), bulk density (BD), total lime (CaCO₃), microbial biomass carbon (MBC), and microbial basal respiration (MBS). Carbon and nitrogen stocks were calculated on a per hectare basis by taking soil mass into account and expressed in tons.The results showed that carbon and nitrogen accumulation increased with afforestation age, and that afforested areas stored substantially higher amounts of carbon than the control soils. Compared to the control site, soil carbon stocks were 65%, 48%, and 23% higher in the 25-, 10-, and 15-year-old afforestation sites, respectively. In addition, the highest total nitrogen stock was recorded in the 25-year-old cedar afforestation area, with a value of 1.97 t ha⁻¹. While the afforested sites exhibited relatively similar values among themselves, the control soils showed significant differences across most parameters. Overall, the findings indicate that Cedrus libani afforestation has positive effects on the physico-chemical and microbial properties of soils as stand age increases. These results further suggest that Taurus cedar, a species of high ecological and economic value in the region, is well adapted to site conditions and offers considerable potential for use in afforestation practices in upper watershed areas.
Benzer Tezler
- Eskişehir, Afyonkarahisar ve Ankara illerindeki sedir (Cedrus libani A. Rich.) ağaçlandırmalarının gelişimi ile bazı yetişme ortamı özellikleri arasındaki ilişkiler
Relationships between some environmental characteristics and site index of taurus cedar (Cedrus libani A. Rich.) plantation areas in Eskişehir, Afyonkarahisar and Ankara provinces
RIZA KARATAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Ormancılık ve Orman MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KÜRŞAD ÖZKAN
- Seydişehir yöresindeki Toros sediri (Cedrus libani A. Rich.) ağaçlandırmalarının değerlendirilmesi
Evaluation of Taurus cedar (Cedrus libani A. Rich.) afforestation in Seydisehir
ABDÜLKERİM KOÇAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Ormancılık ve Orman MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEBİ BİLİR
- Ankara-ilyakut toros sediri (cedrus libani a. rich.) orijin denemelerinde bazı orijinlerin dona dayanıklılıklarının belirlenmesi
Determination of cold hardiness of some taurus cedar (cedrus libani a. rich.) provenances in Ankara-i̇lyakut provenance trials
FEVZİ ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Ormancılık ve Orman MühendisliğiÇankırı Karatekin ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BORA İMAL
DR. ÖĞR. ÜYESİ AKKIN SEMERCİ
- Isparta-Atabey yöresinde Anadolu karaçamı (Pinus nigra arnold. subsp. pallasiana (lamb.) holmboe.) ve toros sediri (Cedrus libani A.rich) ile yapılan ağaçlandırmaların biyolojik başarısını etkileyen bazı faktörlerin tesp
Başlık çevirisi yok
İBRAHİM ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Ormancılık ve Orman MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH GEZER
- Isparta yöresi Ehrami Karaçam ağaçlandırmalarının değerlendirilmesi: 30. yıl sonuçları
Evaluation of Ehrami Black Pine plantations in Isparta district: 30th year results
RECEP KARTAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Ormancılık ve Orman MühendisliğiIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEBİ BİLİR