Kuzey Ege Denizi'nde bazı ekonomik arthropoda türlerinin balıkçılık ve popülasyon dinamiklerinin incelenmesi
Fisheries and population dynamics of some economic arthropoda species in the Northern Aegean Sea
- Tez No: 1011432
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TOMRİS DENİZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Balıkçılık Teknolojisi, Su Ürünleri, Fisheries Technology, Aquatic Products
- Anahtar Kelimeler: Balık avcılığı, Balık avlama yöntemleri, Balıkçılık endüstrisi, Balıkçılık politikaları, Balıkçılık sektörü, Fishing, Fishing methods, Fishing industry, Fisheries policies, Fish sector
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Balıkçılık ve Su Ürünleri İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Balıkçılık Teknolojisi ve Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kuzey Ege Denizi'nde ticari öneme sahip dört Arthropoda türünün derin su pembe karidesi (Parapenaeus longirostris), Norveç Istakozu (Nephrops norvegicus), Mantis Karidesi (Squilla mantis) ve Böcek –Avrupa Dikenli Istakozu– (Palinurus elephas) popülasyon dinamikleri, balıkçılık teknolojisi ve sosyo–ekonomik analizlerle birleştirilerek ekosistem tabanlı bütünleşik bir yaklaşımla incelenmiştir. 66 trol çekimi sonucunda 141 tür tespit edilmiş; ekosistemde birey sayısı bakımından Arthropodaların %70,96, biyokütle bakımından ise kemikli balıkların %62,64 baskın olduğu bir“Biyokütle ve Sayısal Dağılım Paradoksu”ortaya konmuştur. P. longirostris için boy–ağırlık ilişkisi W=0,00143×CL²·⁶⁶ R²=0,97, von Bertalanffy parametreleri L∞=42,08 mm, K=0,477 yıl⁻¹; Z=1,910 yıl⁻¹, M=0,816 yıl⁻¹, F=0,984 yıl⁻¹ ve E=0,547 olarak bulunmuştur. SPR ~0,25 ile F₄₀% referans noktasının altında kalmış; tür belirgin av baskısı altındadır. N. norvegicus için bolluk 376,06 ±76,97 N/km², biyokütle 14,99 ±3,72 kg/km²; dişilerde E=0,71, erkeklerde E=0,79 olarak belirlenen sömürü oranları E=0,5 eşiğini aşmakta, SPR ise F₄₀% referans noktasının altında kalmaktadır. S. mantis için L₅₀=25,9 mm CL, L∞=20,8 cm TL, K=0,52 yıl⁻¹; Z=1,21 yıl⁻¹, E=0,57 olarak belirlenen değerler av baskısının sürdürülebilirlik eşiğinde seyrettiğine işaret etmektedir. P. elephas uzatma ağıyla örneklenmiş; ıskarta oranlarının %10'un altında kalması yüksek tür seçiciliğine işaret etmektedir. Sosyo–ekonomik bulgular, 200 büyük ölçekli tekne sahibi üzerinde yürütülen anket çalışmasından elde edilmiştir. Katılımcıların tamamı komisyoncu aracılığıyla ürün satışı gerçekleştirmekte olup hiçbiri fiyat belirleme sürecine dahil olamamaktadır. Mesleği çocuklarına tavsiye etmek isteyen katılımcı bulunmaması ve balıkçılık faaliyetlerini sürdürme konusundaki kararlılığın düşük düzeyde kalması, sektörde ekonomik bağımlılık koşullarının yarattığı bir zorunlu devamlılık örüntüsüne işaret etmektedir. Bu çalışma; P. longirostris, N. norvegicus, S. mantis ve P. elephas türlerinin popülasyon dinamiklerini balıkçılık teknolojisi ve sosyo–ekonomik boyutlarla birlikte ilk kez bütünleşik bir çerçevede ele almaktadır. Elde edilen bulgular, tür bazlı stok değerlendirmelerinin ötesinde Kuzey Ege ekosisteminin bütünsel bir tablosunu ortaya koymakta; gelecekteki çok türlü stok değerlendirme çalışmaları ve bütünleşmiş balıkçılık yönetimi planları için kapsamlı bir referans zemini oluşturmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the population dynamics of four commercially important Arthropoda species in the Northern Aegean Sea the deep-water rose shrimp (Parapenaeus longirostris), Norway lobster (Nephrops norvegicus), mantis shrimp (Squilla mantis), and the common spiny lobster (Palinurus elephas) through an ecosystem-based integrated approach combining fisheries technology and socio-economic analyses. A total of 141 species were identified from 66 trawl hauls; a 'Biomass and Numerical Distribution Paradox' was established, in which Arthropoda dominated in terms of numerical abundance 70.96% while bony fish dominated in terms of biomass 62.64%. For P. longirostris, the length–weight relationship was estimated as W=0.00143×CL²·⁶⁶ (R²=0.97), von Bertalanffy growth parameters as L∞=42.08 mm and K=0.477 yr⁻¹, and mortality estimates as Z=1.910 yr⁻¹, M=0.816 yr⁻¹, F=0.984 yr⁻¹ and E=0.547. The spawning potential ratio (SPR) of ~0.25 fell below the F₄₀% reference point, indicating that the species is subject to considerable fishing pressure. For N. norvegicus, mean abundance was estimated at 376.06 ±76.97 N/km² and mean biomass at 14.99 ±3.72 kg/km²; exploitation rates of E=0.71 in females and E=0.79 in males exceeded the E=0.5 threshold, with SPR remaining below the F₄₀% reference point. For S. mantis, L₅₀=25.9 mm CL, L∞=20.8 cm TL, K=0.52 yr⁻¹, Z=1.21 yr⁻¹ and E=0.57, suggesting that fishing pressure on the stock is at the threshold of sustainability. P. elephas was sampled using trammel nets; discard rates below 10% indicate high gear selectivity for the target species. Socio-economic findings were derived from a survey conducted with 200 large-scale vessel owners. All participants marketed their catch exclusively through brokers and none had any involvement in price-setting processes. The absence of any participant willing to recommend the profession to their children, combined with low levels of commitment to continuing fishing operations, points to a pattern of involuntary persistence driven by conditions of economic dependency within the sector. This study represents the first integrated framework to simultaneously address the population dynamics of P. longirostris, N. norvegicus, S. mantis and P. elephas in conjunction with fisheries technology and socio-economic dimensions. The findings provide a comprehensive overview of the Northern Aegean ecosystem beyond species-specific stock assessments, and constitute a substantial reference basis for future multi-species stock assessment studies and integrated fisheries management plans.
Benzer Tezler
- Batı Anadolu`nun Ege Denizi (Adalar denizi )`ne uzantısı olan ada, adacık ve kayalıklar
Islands, islets and rocky places of Western Anatolia in the Aegean sea (Islands sea)
YAŞAR ERTÜRK
- The Ancient South Marmara Harbors
Antik Güney Marmara Limanları
SERKAN GÜNDÜZ
Doktora
İngilizce
2015
ArkeolojiUludağ ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ŞAHİN
PROF. DR. MARTİNA SEIFERT
- Çanakkale kıyılarında kullanılan fanyalı dip ağlarının av verimi ve seçiciliği
Catching efficiency and selectivity of deep trammel nets on the coast of Çanakkale
MUSTAFA EMİR CİLASIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Su ÜrünleriÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN AYAZ
- İzmir anakente bağlı kır yerleşmelerinin kır-kent bütünleşmesindeki konumu ve yapısal analizi
Başlık çevirisi yok
RAZİYE OBAN ÇAKICIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
CoğrafyaDokuz Eylül ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERKAN ŞEN