Toplu ulaşım hatlarında verimlilik analizi: Üsküdar ilçesi örneği
Efficiency analysis in public transportation lines: A case of Üsküdar district
- Tez No: 1011473
- Danışmanlar: DOÇ. DR. VİLDAN ÖZKIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sistem Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Metropollerde kent içi toplu ulaşım sistemlerinin etkin biçimde planlanması ve işletilmesi, sınırlı kaynakların verimli kullanımı açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu tez çalışmasında, İstanbul ili Üsküdar ilçesinde faaliyet gösteren İETT otobüs hatlarının operasyonel verimlilik düzeyleri incelenmiş ve mevcut hat yapısının etkinliği bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Çalışmada, karar verme birimlerinin göreli etkinliğini birden fazla girdi ve çıktıyı eş zamanlı olarak dikkate alarak ölçmek amacıyla Veri Zarflama Analizi kullanılmış, ayrıca yüksek boyutlu veri yapısında değişken sayısını azaltmak ve verideki temel yapıyı korumak amacıyla Temel Bileşenler Analizi uygulanmıştır. Üsküdar ilçesinde hizmet veren otobüs hatlarına ait gerçek operasyonel veriler kullanılarak gerçekleştirilen çalışmanın sonucunda, otobüs hatlarının etkinlik skorları hesaplanmış; etkin olmayan hatların verimlilik sınırına ulaşabilmesi için gerekli girdi azaltımı ve çıktı artışı oranları nicel olarak ortaya konmuştur. Ayrıca hafta içi ve hafta sonu dönemlerinde ortak olarak hizmet veren hatlar üzerinden yapılan değerlendirmeler, bazı hatların her iki zaman diliminde de benzer etkinlik profilleri sergilediğini, bazılarında ise talep yapısına bağlı olarak belirgin farklılıklar oluştuğunu göstermiştir. Tez çalışmasının sonuçları, Üsküdar ilçesi özelinde İETT otobüs işletmeciliğinde kaynak tahsisini iyileştirmeye yönelik karar destek mekanizmalarına katkı sağlamayı amaçlamakta ve kentsel ulaşım planlamasına analitik bir perspektif sunmaktadır. Bu yönüyle çalışma, mevcut ulaşım sistemlerinin değerlendirilmesine ve gelecekte yapılacak planlamalara da katkı sağlayabilecek niteliktedir.
Özet (Çeviri)
Effective planning and operation of urban public transportation systems are of critical importance for the efficient use of limited resources, especially in metropolitan cities. This thesis examines the operational efficiency levels of bus lines in the Üsküdar district of Istanbul and evaluates the effectiveness of the existing route structure through a holistic approach. In the study, Data Envelopment Analysis, a non-parametric linear programming method that enables the assessment of the relative efficiency of decision-making units by simultaneously considering multiple inputs and outputs, is employed as the primary analytical tool. In addition, Principal Component Analysis is applied to reduce the number of variables in the high-dimensional dataset while preserving its fundamental structure. The analyses are conducted using real operational data obtained from bus lines serving the Üsküdar district. As a result of the analyses, relative efficiency scores for each bus line are obtained, and the required levels of input reduction and output increase for inefficient lines to reach the efficiency frontier are quantitatively identified. Furthermore, evaluations based on bus lines operating on both weekdays and weekends indicate that while some routes exhibit similar efficiency profiles across both periods, others demonstrate significant variations driven by differences in passenger demand patterns. The findings of this study aim to contribute to decision-support mechanisms for improving resource allocation in IETT bus services within the Üsküdar district and to provide an analytical perspective for urban transportation planning. In this respect, the study has the potential to contribute both to the evaluation of existing transportation systems and to future planning efforts.
Benzer Tezler
- Metro hattında açığa çıkan regeneratif enerjiyi kullanarak enerji optimizasyonu
Energy optimization by using released regenerative energy in a subway line
ÜNSAL GÖK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BELGİN TÜRKAY
- Raylı sistem projelerinde demiryolu hattı uygunluğunun proje kriterlerine göre analizi
Analysis of railway line suitability according to project criteria in rail system projects
FEYZA SİNEM BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Jeodezi ve FotogrametriYıldız Teknik ÜniversitesiHarita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH GÜLGEN
- İstanbul'da minibüs taşımacılığında yolcu inme binme sürelerinin irdelenmesi
Determination minibuses dwell time in Istanbul
GÜRCAN SARISOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Ulaşımİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEMAL SELÇUK ÖĞÜT
- Toplu taşıma hatlarının optimizasyonu için bir model önerisi: Sivas örneği
A model proposal for the optimization of public transportation lines: The case of Sivas
İSMAİL ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Ulaşımİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN ONUR TEZCAN
- Malatya ili trambüs hatlarının ekonomik uygulanabilirlik ve çevre etki analizi
Economic viability and environmental impact analyse of Malatya province's tolleybus lines
AZİZ KAĞAN GÜNEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Ulaşımİnönü Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖNDER HALİS BETTEMİR