Türkiye'de engellilere yönelik sivil toplum kuruluşlarının işleyişinde güncel sorunlar
Contemporary problems of non-governmental organizations for people with disabilities in Türkiye
- Tez No: 1011688
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ANIL MÜHÜRDAROĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnsan ve Toplum Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Engellilik olgusuna modern döneme kadar bir takım geleneksel düşünce ve değerler çerçevesinde yaklaşılmıştır. 20. yüzyılın ikinci yarısında ön plana çıkan sosyal devlet anlayışı engelliliği bireydeki eksikler üzerinden tanımlayan ve bu eksikleri tıbbi yöntemlerle gidermeyi ön plana alan bir engellilik anlayışı çerçevesinde konuyu ele almıştır. Bu anlayış 1970'li yıllarla birlikte yerini engellilerin sorunlarını engelli bireyin kendisinden ziyade içinde yaşadığı çevresel ve toplumsal şartlara bağlayan görüşlere bırakmıştır. Türkiye'de engellilere yönelik faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının 1950'li yıllarla birlikte kurumsallaşmaya başladığı görülmektedir. Engellilere yönelik yasal düzenlemeler ise çok daha ileri dönemlerde gündeme gelmiştir. Engelli sivil toplumunun gelişmesinde Türkiye'nin tarihsel koşulları çerçevesinde zayıf olan sivil toplum geleneğinin etkisi belirleyici olmuştur. 1980'li yıllar sonrasındaki liberalleşme döneminde Türkiye'de sivil toplum alanında belirli ilerlemeler meydana gelmiş, 2000'li yıllarla birlikte Avrupa Birliği ile uyum çerçevesindeki gelişmeler bu ilerlemeleri hızlandırmıştır. Bu süreçte hem engellilere yönelik mevzuat Avrupa Birliği standartları çerçevesinde düzenlemiş, hem de engellilere yönelik sivil toplum kuruluşlarının faaliyet alanı belli oranda genişlemiştir. Bu çalışmada ilk olarak sivil toplum kavramının gelişimi üzerinde durulacak, ardından Türkiye'de sivil toplum alanının tarihsel gelişimi ele alınacaktır. Sonraki kısımda ise dünyada engellilik olgusunun ele alınış biçimindeki değişimler ile Türkiye'de engelli sivil toplumunun dönüşümü arasındaki ilişki üzerinde durulacak ve bu dönüşüm sürecindeki sorun ve aksaklıklar incelenecektir.
Özet (Çeviri)
Until the modern era, the phenomenon of disability was approached within the framework of certain traditional beliefs and values. In the second half of the 20th century, the social state approach addressed disability through a perspective that defined it based on individual impairments and prioritized the remediation of these deficiencies through medical interventions. From the 1970s onwards, this understanding was replaced by views that attributed the problems of disabled people to environmental and social conditions rather than the individuals themselves. In Türkiye, it is observed that non-governmental organizations (NGOs) operating for the disabled began to institutionalize in the 1950s. Legal regulations regarding the disabled, however, came to the fore much later. The influence of Türkiye's historically weak civil society tradition has been a decisive factor in the development trajectory of NGOs for the disabled communities. During the liberalization period following the 1980s, certain advancements occurred in the field of civil society in Türkiye, and these developments gained momentum with the European Union harmonization process in the 2000s. In this process, legislation concerning the disabled was reorganized within the framework of European Union standards, and the sphere of activity for disabled NGOs expanded to a certain extent. This study will first focus on the development of the concept of civil society, followed by an examination of the historical evolution of the civil society field in Türkiye. Subsequently, the relationship between the changes in how the phenomenon of disability is perceived globally and the transformation of disabled civil society in Türkiye will be emphasized, and the problems and shortcomings within this transformation process will be analyzed.
Benzer Tezler
- Engellilerin karşılaştığı toplumsal sorunlar: Ankara'daki sivil toplum kuruluşları örneği
Social issues facing disabled people: the case of non-governmental organizations in Ankara
PELİN BABAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SosyolojiKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA AYDIN
- Türkiye'de engelli politikaları ve belediyelerin rolü: Konya Büyükşehir Belediyesi örneği
Disability policies in Turkey and the role of municipalities: the case of Konya Metropolitan Municipality
SEFA ÖRTÜLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sosyal HizmetKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEFA USTA
- Reflections of social and cultural understandings of the state and non-governmental organizations about disability: Dynamics of social exclusion
Devlet ve sivil toplum kuruluşlarının engellilik hakkındaki sosyal ve kültürel anlayışlarının yansımaları: Sosyal dışlanma dinamikleri
GİZEM GİRİŞMEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HEDİYE SİBEL KALAYCIOĞLU
- Türkiye'de turizm tesislerinde evrensel tasarım ilkeleri üzerine bilgi geliştirilmesi, İstanbul örneğinde irdeleme
Improving information on principles of universal design in tourism facilities, a research in Istanbul
SELİN YILDIZ