Hattat Savaş Çevik'in eserleri ve üslubu
The works and style of the calligrapher Savaş Çevik
- Tez No: 1012125
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ FUAT BAYSAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, günümüz Türk hat sanatı içerisinde önemli bir yere sahip olan hattat Savaş Çevik'in hayatı, yetişme süreci, sanat anlayışı ve üslup özellikleri ele alınmıştır. Çalışmanın ana noktasını, Savaş Çevik'in hat sanatı alanındaki birikimi ve özgün çalışmaları oluşturmaktadır. Söz konusu hattat hakkında kapsamlı ve akademik nitelikte bir araştırmanın bulunmaması, sanatçıya ilişkin mevcut bilgilerin çoğunlukla sınırlı yayınlar, gazete yazıları ve kısa röportajlar içerisinde dağınık biçimde yer alması bu çalışmanın oluşmasına neden olmuştur. Çalışma sürecinde nitel araştırma yöntemi benimsenmiş, yöntem olarak durum çalışması deseni kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde öncelikle konuya ilişkin yazılı kaynaklar taranmış, ardından sanatçıyla yapılan görüşmelerden yararlanılmıştır. Böylece çalışma, yalnızca yazılı kaynaklara dayanan bir derleme olmanın ötesine geçerek, doğrudan sanatçının anlatımlarına dayanan verilerle desteklenmiştir. Hat sanatı alanındaki akademik literatüre katkı sunmak ve sanatçının biyografisini merkeze alan bilimsel bir kaynak oluşturmak amacıyla hazırlanan bu tez çalışmasında özgün kompozisyonlarıyla hat sanatında farklı bir konum edinen Savaş Çevik'in sanatsal üretimi çalışmada çok yönlü bir perspektifle incelenerek sanatçının eserleri yalnızca geleneksel hat sanatı çerçevesinde değil, aynı zamanda grafiksel sanatlarla kurduğu biçimsel ve estetik ilişkiler bağlamında da değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda sanatçının eserleri arasından seçilen eserler, kompozisyon, yazı karakteri, istif anlayışı ve görsel düzenleme ilkeleri bakımından analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında sanatçının eserleri arasından seçilen örnekler yazı türü, istif düzeni, kompozisyon anlayışı ve görsel kurgu bakımından incelenmiştir. Savaş Çevik'in biyografisinin yanı sıra bugüne değin üretmiş olduğu hat sanatına yönelik eserlerinin üslup özellikleri, hat sanatının grafiksel yorumları etraflıca değerlendirilmiştir. Eserlerinin bir kısmının uygulama sistemleri çizimleri yapılarak detaylandırılmıştır. Araştırma sonucunda Savaş Çevik'in klasik hat eğitimi ile grafik tasarım ve resim alanındaki birikimini birleştirerek günümüz Türk hat sanatında özgün bir üslup geliştirdiği görülmüştür. Sanatçının eserlerinde geleneksel ölçüler, harf yapısı ve istif dengesi korunurken; yön, simetri, renk, hareket ve optik algı gibi unsurlar aracılığıyla yeni görsel imkânlar ortaya konulmuştur. Bu doğrultuda Çevik'in üslubu, klasik hat sanatını çağdaş kompozisyon ve grafiksel yorumlarla genişleten bir yaklaşım olarak değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study examines the life, formative process, artistic approach, and stylistic characteristics of Savaş Çevik, a calligrapher who holds an important place in contemporary Turkish calligraphy. The main focus of the study is Savaş Çevik's artistic accumulation and original works in the field of calligraphy. The absence of a comprehensive and academic study on this calligrapher, together with the fact that the existing information about the artist is mostly scattered across limited publications, newspaper articles, and brief interviews, has led to the emergence of this research. In the research process, a qualitative research method was adopted, and the case study design was used as the methodological framework. During the data collection process, written sources related to the subject were first reviewed, and then interviews conducted with the artist were utilised. Thus, the study goes beyond being merely a compilation based on written sources and is supported by data derived directly from the artist's own statements. Prepared with the aim of contributing to the academic literature in the field of calligraphy and producing a scholarly source centred on the artist's biography, this thesis examines the artistic production of Savaş Çevik, who has gained a distinctive position in calligraphy through his original compositions, from a multidimensional perspective. In this context, the artist's works are evaluated not only within the framework of traditional calligraphy but also in terms of the formal and aesthetic relationships they establish with graphic arts. Accordingly, selected works from the artist's oeuvre were analysed in terms of composition, script character, compositional arrangement, and principles of visual organisation. Within the scope of the research, selected examples from the artist's works were examined in terms of script type, compositional arrangement, understanding of composition, and visual structure. In addition to Savaş Çevik's biography, the stylistic characteristics of the calligraphic works he has produced to date and his graphic interpretations of calligraphy were evaluated in detail. Some of his works were further analysed through drawings illustrating their application systems. The research concludes that Savaş Çevik combines classical calligraphic training with his background in graphic design and painting, developing a distinctive style in contemporary Turkish calligraphy. His works preserve traditional proportions, letter structure, and compositional balance while introducing new visual possibilities through direction, symmetry, colour, movement, and optical perception. Accordingly, Çevik's style has been evaluated as an approach that expands classical calligraphy through contemporary compositional and graphic interpretations.
Benzer Tezler
- Kalkaşendi'nin Subhu'l-A'şâ adlı eserinin hat sanatı açısından değerlendirilmesi
An evaluation of Kalkashandi's work title Subhu'l-A'shâ in terms of calligraphy
SHADY EID
Doktora
Türkçe
2021
El SanatlarıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERSİN FETHİ ÖÇAL
DR. ÖĞR. ÜYESİ M. SAVAŞ ÇEVİK
- Hattat Hamid Aytaç hayatı ve eserleri
Başlık çevirisi yok
ÖMER MOHAMED ALİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
El SanatlarıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SAVAŞ ÇEVİK
- Dîwana Mela Ehmedê Heyderî: Metn û lêkolîn
Molla Ahmed-i Heyderi Divanı: Metin - inceleme
ÖNDER BEYTER
Yüksek Lisans
Kürtçe
2013
Doğu Dilleri ve EdebiyatıMardin Artuklu ÜniversitesiKürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDURRAHMAN ADAK
- Sülüs hattın tarihsel evrimi, anatomisi ve estetik yapısı
The Historical development, anotomy and static foundation of thulth calligraphy
ÖMER MOHAMED ALİ
Sanatta Yeterlik
Türkçe
1999
El SanatlarıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SAVAŞ ÇEVİK
- Tarih-i Burhaneddin-i Belhi (Lady Sheil'in anıları)
History of Burhaneddin-i Belhi (Memories of Lady Sheil)
NİHAL ÇANKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiFars Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KANAR