Kitâbü'r-Rûh adlı eseri bağlamında İbn Kayyim el-Cevziyye'nin Kelâmî meseleleri hadislerle izahı
The explanatıon of theologıcal issues through hadiths by Ibn Qayyım al-Jawziyya in Kitâb al-Rûh
- Tez No: 1012277
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELMAN KELEŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kastamonu Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada İbn Kayyim el-Cevziyye'nin hayatı, ilmî kişiliği ve özellikle Kitâbü'r-Rûh adlı eseri çerçevesinde rûh ve nefs konularına yaklaşımı incelenmiştir. Çalışmada, rûh ve nefs meseleleri hadisler ve rivayetler ışığında ele alınarak İbn Kayyim'in bu konulara dair görüşlerinin ortaya konulması hedeflenmiştir. Tez çalışmamız bir giriş, beş ana bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, amacı, yöntemi ve kullanılan kaynaklar hakkında bilgi verilmiştir. İkinci ve üçüncü bölümde İbn Kayyim el-Cevziyye'nin yaşadığı döneme temas edilmiş, hayatı, ilmî şahsiyeti, hocaları, talebeleri ve eserleri detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Dördüncü bölümde Kitâbü'r-Rûh adlı eser tanıtılmış, eserin muhtevası, İbn Kayyim'e aidiyeti ve rûh ile nefs kavramlarının genel çerçevesi üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda rûh ve nefs kavramlarının İslâm düşüncesindeki yeri, farklı inanç ve düşünce sistemlerindeki karşılıkları ve İbn Kayyim'in bu konulara yaklaşımı incelenmiştir. Ayrıca Kur'ân ve hadislerde rûh kavramının farklı kullanımları ile nefsin mertebeleri ele alınmıştır. Beşinci bölümde ise Kitâbü'r-Rûh çerçevesinde rûhun yaratılışı ve rûh–beden ilişkisi incelenmiştir. Bu bölümde rûhun yaratılmış olup olmadığına dair görüşler, rûhun ve bedenin yaratılış sırasına dair tartışmalar ve İbn Kayyim'in bu konulara verdiği cevaplar ele alınmıştır. Bunun yanı sıra rüya ve berzah âleminde rûh–beden ilişkisi, rûhların buluşması, kabir hayatı ve rûhların dirilerle irtibatı gibi meseleler değerlendirilmiş, son olarak rûhun ölümü meselesi incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise çalışma boyunca elde edilen bulgular değerlendirilmiş ve İbn Kayyim'in rûh ve nefs konularını hadisler merkezinde ele alarak bütüncül bir yaklaşım ortaya koyduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study examines the life and scholarly personality of Ibn Qayyim al-Jawziyya, with particular focus on his approach to the concepts of soul rûh and self nafs within the framework of his work Kitâb al- Rûh. In this context, issues related to the soul and the self are addressed in light of hadiths and narrations, aiming to present Ibn Qayyim's views on these subjects. The thesis consists of an introduction, five main chapters, and a conclusion. The introduction provides information about the subject, purpose, methodology, and sources of the research. The second and third chapters deal with the period in which Ibn Qayyim lived, and examine in detail his life, scholarly personality, teachers, students, and works. The fourth chapter introduces Kitâb al-Rûh, focusing on its content, its attribution to Ibn Qayyim, and the general framework of the concepts of rûh and nafs. In this context, the place of these concepts in Islamic thought, their counterparts in different belief and intellectual systems, and Ibn Qayyim's approach to them are analyzed. In addition, the different usages of the concept of rûh in the Qur'an and hadiths, as well as the stages of the nafs, are discussed. The fifth chapter examines the creation of the soul and the soul–body relationship within the framework of Kitâb al-Rûh. In this chapter, various views regarding whether the soul is created or not, debates concerning the order of creation of the soul and the body, and Ibn Qayyim's responses to these views are discussed. Furthermore, issues such as the soul–body relationship in dreams and in the intermediate realm barzakh, the meeting of souls, life in the grave, and the relationship between souls and the living are evaluated. Finally, the question of the death of the soul is examined. In the conclusion, the findings obtained throughout the study are analyzed, and it is concluded that Ibn Qayyim presents a comprehensive approach to the concepts of soul and self by addressing them within a framework centered on narrations.
Benzer Tezler
- İsmâil Hakkı Bursevî'nin tuhfelerinde mürşid-i kâmil anlayışı
İsmâil Hakkı Bursevî's understanding of the spiritual master in his tuḥfas
GÖKÇE TUĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinÜsküdar ÜniversitesiTasavvuf Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. HATİCE DİLEK GÜLDÜTUNA
- Suça sürüklenen çocuklarda yıkıcı duygudurumu düzenleyememe bozukluğu ve ilişkili faktörler
Disruptive mood dysregulation disorder and associated factors in children in conflict with the law
BEYZA KARATAŞ BOZOK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSivas Cumhuriyet ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYLA UZUN ÇİÇEK
- Epileptik nöbet geçiren-sağlıklı çocuğu olan annelerin tükenmişlik düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi
Studying of burnt out levels of mothers of with children having epileptic seizures and healthy children with respect to different variables
SEVİL AKMAN
- Taha Huseyn'in Kitabu'l-Eyyam romanı ile Peyami Safa'nın Dokuzuncu Hariciye Koğuşu romanının psikolojik yönden karşılaştırılması
A Psychological Comparison of Taha Huseyn's al-Ayyam novel and Peyami Safa's 9th Hariciye Ward novel
ÖMER ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KAZIM ÜRÜN
- İsmail Hakkı Bursevi`nin Muhammediyye Şerhi (II. Cilt) Ferahu`r-Ruh
Ismail Hakki Bursevi`s commentary of Muhammediyye (II th volume) Ferahu`r-Ruh
MUHAMMEY ALİ