Türk vergi hukukunda fikri mülkiyet hakları
Intellectual property rights in Turkish tax law
- Tez No: 1012317
- Danışmanlar: PROF. DR. ESRA EKMEKCİ ÇALICIOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Agresif vergi planlaması, Anayasal vergi politikası, Gelir vergisi, Katma değer vergisi, Kurumlar vergisi, Peşin vergi, Türk vergi hukuku, Türk vergi sistemi, Uluslararası çifte vergilendirme, Zararlı vergi rekabeti, Agressive tax planning, Constitutional tax policy, Income tax, Value added tax, Corporate tax, Prepaid tax, Turkish tax law, Turkish tax system, International double taxation, Harmfull tax competition
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Fikri mülkiyet haklarının dijitalleşmiş, sınır-ötesi ve çoğu zaman soyutlaşmış yeni formları, hukukun ve vergi hukukunun öngörülerini zorlamakta ve yeni yorum, düzenleme ile konuya ilişkin çeşitli tespit ihtiyaçlarını doğurmaktadır. Tez çalışmasında, fikri mülkiyet haklarının vergilendirilmesine ilişkin Türk vergi hukukunun mevcut normlarının değerlendirilmesi ve bu normların çağdaş ihtiyaçlara ne ölçüde yanıt verebildiğinin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Tez kapsamında yapılan inceleme ve irdelemelerde, Türk vergi mevzuatında yer alan mevcut düzenlemeler hem teknik vergi hukuku perspektifinden hem de ilgili anayasal ilkeler bağlamında analiz edilmiştir. Ayrıca, fikri mülkiyet haklarının uluslararası düzeyde agresif vergi planlaması aracı olarak kullanılması ve bu durumun, küresel ölçekte vergi adaletini zedeleyen uygulamalara neden olması bağlamında ortaya çıkan sorunlar ele alınmıştır. Fikri mülkiyet haklarının vergilendirilmesine ilişkin kuralların dolanılması suretiyle ortaya çıkan kötüye kullanım yapıları basit bir çerçevede aktarılmış; ardından OECD tarafından geliştirilen BEPS Aksiyon Planı ile Birinci Sütun ve İkinci Sütun'un ilgili düzenlemelerinin Türk vergi hukukunda fikri mülkiyet hakları açısından yol açabileceği olası yönelimler ve etkiler değerlendirilmiştir. Son olarak, dijitalleşmenin doğurduğu hukuki belirsizlikler ile mevcut düzenlemelerdeki sistematik dağınıklık ve aksaklıklar dikkate alınarak, eleştirel bir yaklaşımla çeşitli tespit ve öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The digitalized, cross-border, and increasingly intangible forms of intellectual property rights challenge the existing assumptions of both general legal doctrine and tax law, thereby necessitating new interpretations, regulatory approaches, and legal assessments. This dissertation aims to evaluate the existing norms of Turkish tax law governing the taxation of intellectual property rights and to analyze the extent to which these norms are capable of responding to contemporary needs. Within the scope of the dissertation, the relevant provisions of Turkish tax legislation are examined both from the perspective of technical tax law and within the framework of applicable constitutional principles. In addition, the study addresses the problems arising from the use of intellectual property rights as instruments of aggressive tax planning at the international level, particularly insofar as such practices weaken tax justice on a global scale. In this context, abusive structures based on the circumvention of tax rules relating to intellectual property rights are presented in a general framework. The dissertation further evaluates the possible implications of the OECD's BEPS Action Plan, together with the relevant rules under Pillar One and Pillar Two, for the taxation of intellectual property rights in Turkish tax law. Finally, taking into account the legal uncertainties brought about by digitalization, as well as the systematic fragmentation and shortcomings of the existing legal framework, the study offers various findings and recommendations from a critical perspective.
Benzer Tezler
- Türk vergi hukukunda gayrimaddi haklar
Intangible rights in Turkish tax law
YAREN YİTKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HukukAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF ZİYA TAŞKAN
- Türk Hukukunda telif hakları ve vergilendirilmesi
Taxation on copyright and legal basis
MUSTAFA ALTUĞ YALIN
- Fikri Mülkiyet Hukukunda dijital veri tabanlarının korunması
Legal protection of digital databases in Intellectual Property Law
YAVUZ SELİM ŞENER
Doktora
Türkçe
2013
Hukukİstanbul Kültür ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANİFE ÖZTÜRK AKKARTAL
- Big data and intellectual property rights
Büyük veri ve fikri mülkiyet hakları
RUMEYSA CANAN ULUÇAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
HukukAnkara ÜniversitesiFikri Mülkiyet Hakları, Teknoloji Politikaları ve İnovasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA ÖZKAN ÜNER