Depremin hemşireler üzerinde yarattığı travma ve umutsuzluk düzeyinin ötenazi hakkında düşüncesine etkisi
The effect of the trauma and hopelessness level of the earthquake on nurses on their thinking about euthanasia
- Tez No: 1012346
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHTAP SÖNMEZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Hemşirelik, Public Health, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Deprem, Umutsuzluk, Ötanazi, Earthquake, Hopelessness, Euthanasia
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Travmatik yaşam olayları, bireylerin psikolojik iyi oluşunu etkileyerek umutsuzluk ve travma sonrası stres bozukluğu gibi ruhsal sorunlara yol açabilmektedir. Bu durum özellikle afet süreçlerinde aktif olarak görev alan sağlık çalışanlarında daha belirgin hale gelmektedir. Bu araştırma, depremin hemşireler üzerindeki travmatik etkisi ile umutsuzluk düzeylerinin ötenazi tutumlarına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, analitik-kesitsel tasarımda gerçekleştirilmiş olup, 360 hemşire ile yürütülmüştür. Veriler sosyodemografik veri formu, Travma Sonrası Stres Bozukluğu Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği ve Ötenazi Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U, Kruskal Wallis ve Spearman korelasyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmaya dahil edilen hemşirelerin %50,0'sinin kadın, %56,4'ünün lisans ve lisansüstü eğitim düzeyine sahip olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin %77,8'inin klinik hemşiresi olarak görev yaptığı saptanmıştır. Hemşirelerin %50,8'inin depremde kayıp yaşadığı, %70,0'inin (n=252) çalıştığı kurumda hasar meydana geldiği belirlenmiştir. Beck Umutsuzluk Ölçeği toplam puan ortalaması 10,00±4,83 tür. Kayıp yaşama durumuna göre Beck Umutsuzluk Ölçeği toplam puanında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuş (p<0,05), kayıp yaşamayan hemşirelerin puan ortalaması 10,31±4,83, kayıp yaşayan hemşirelerin ise 9,68±4,7 olarak belirlenmiştir. Travma Sonrası Stres Bozukluğu Ölçeği toplam puan ortalaması 37,50±12,9 olduğu belirlenmiştir. Alt boyutlar açısından deprem deneyimine ilişkin değişkenlere göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Ötenazi Tutum Ölçeği toplam puan ortalaması110,0±23,8 olduğu saptanmıştır. Alt boyutlar açısından yapılan değerlendirmede; gelir durumuna göre yalnızca olumlu tutum alt boyutunda (p=0,035), mesleki deneyim yılına göre yine olumlu tutum alt boyutunda (p=0,012) ve ikametgâh durumuna göre yalnızca cezai tutum alt boyutunda (p=0,021) istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Travma Sonrası Stres Bozukluğu Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği toplam puanı ve Ötenazi Tutum puanları arasında pozitif yönde bir korelasyon olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak Travma Sonrası Stres Bozukluğu Ölçeği ve Beck Umutsuzluk Ölçeği puanlarının hemşirelerin Ötenazi Tutum Ölçeği puanları ile ilişkili olduğu; ancak sosyodemografik özellikler ile afet deneyimine ilişkin değişkenlerin ötenazi tutumları üzerinde sınırlı etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Afet süreçlerinde görev yapan hemşirelerin psikolojik açıdan desteklenmesinin önemli olduğu düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Traumatic life events may adversely affect individuals' psychological well-being, leading to mental health problems such as hopelessness and Post-Traumatic Stress Disorder. This situation becomes particularly evident among healthcare professionals who actively serve during disaster situations. This study was conducted to determine the effects of earthquake-related trauma and hopelessness levels on euthanasia attitudes among nurses. The research was designed as an analytical cross-sectional study and conducted with 360 nurses. Data were collected using a Sociodemographic Data Form, the Post-Traumatic Stress Disorder Scale, the Beck Hopelessness Scale, and the Euthanasia Attitude Scale. Descriptive statistics, Mann–Whitney U test, Kruskal–Wallis test, and Spearman correlation analyses were used for data analysis. According to the findings, 50,0% of the nurses were female, and 56,4% had undergraduate or postgraduate education. It was determined that 77,8% of the participants were working as clinical nurses. Additionally, 50,8% of the nurses experienced a loss due to the earthquake, and 70,0% (n=252) reported damage to the institution where they worked. The mean total score of the Beck Hopelessness Scale was 10,00±4,8 A statistically significant difference was found in the total Beck Hopelessness Scale scores according to loss experience (p<0.05). The mean score was 10,31±4,8 among nurses who had not experienced a loss and 9,68±4,7 among those who had experienced a loss. The mean total score of the Post-Traumatic Stress Disorder Scale was 37,50±12,9 No statistically significant differences were found in the subscale scores according to earthquake-related variables (p>0.05). The mean total score of the Euthanasia Attitude Scale was 110,00±23,8 Regarding the subscales, a statistically significant difference was found only in the positive attitude subscale according to income level (p=0.035), only in the positive attitude subscale according to years of professional experience (p=0.012), and only in the punitive attitude subscale according to place of residence (p=0.021). A positive correlation was identified among the total scores of the Post-Traumatic Stress Disorder Scale, the Beck Hopelessness Scale, and the Euthanasia Attitude Scale. In conclusion, PTSD and hopelessness levels were associated with nurses' attitudes toward euthanasia, whereas sociodemographic characteristics and disaster-related variables had limited effects on euthanasia attitudes. It is considered important to provide psychological support for nurses serving during disaster situations.
Benzer Tezler
- Depremin psikolojik etkilerinin yaşam doyumu üzerine etkisi: Depreme maruz kalan hemşireler üzerinde bir araştırma
The effect of psychological effects of earthquake on life satisfaction: A study on nurses exposed to earthquake
SULTAN GÖNEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CUMA SUNGUR
- Hastane çalışanlarında deprem sonrası travma düzeyi ve stresle baş etme yöntemleri
Post-earthquake trauma level and methods of coping with stress in hospital staff
EMİNE BİÇEN BASKI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiHarran ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENAY KOÇAKOĞLU
- 6 Şubat Depremini yaşayan bireylerde pozitif-negatif duygular ile ruh sağlığı okuryazarlık düzeyinin incelenmesi
An investigation of positive and negative emotions and mental health literacy levels in individuals who experienced the February 6 Earthquake
AYŞE ÖZGE ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikKto Karatay ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURGÜN PLATİN
DOÇ. DR. NAZAN TURAN
- Kahramanmaraş merkezli depremi yaşayan çocukların algıladıkları sosyal destek düzeyleri ile travma sonrası stres bozukluğu ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between perceived social support levels and post-traumatic stress disorder and depression levels of children who experienced the Kahramanmaraş earthquake
ELANUR VİCNELİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Hemşirelikİnönü ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRİYE HİLAL YAYAN
- 6 şubat 2023 Kahramanmaraş depremini yaşayan yenidoğan yoğun bakım ünitesi hemşirelerinin deprem stresi ile baş etme stratejileri ve karşılanamayan bakım arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between coping strategies for earthquake stress and misscare needs among nurses in the neonatal intensive care unit who experienced the Kahramanmaraş earthquake on february 6, 2023
SELİN AYTEMİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikSanko ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELVER GÜLER