Anksiyete şikayetleri nedeniyle tedavi almış hastalarda, semptomların başlaması ve psikiyatri başvuru tarihi arasında geçen süre miktarına; ruh sağlığı okuryazarlığı seviyesinin, kendini damgalamanın, stresle başa çıkma yöntemlerinin etkisinin araştırılması
Investigation of the effects of mental health literacy level, self-stigma, stress coping methods on the amount of time between the onset of symptoms and the date of psychiatri̇c referral in patients treated for anxiety complaints
- Tez No: 1012361
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA GÜLEÇ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Anksiyete Bozuklukları, Tedaviye Başvuruyu Geciktirme, Psikososyal Etkiler, Kendini Damgalama, Anxiety Disorders, Delaying Treatment, Psychosocial Effects, Self-Stigma
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Anksiyete bozukluğu nedeniyle tedavi almış hastalarda, semptom başlangıcı ile psikiyatrik tedaviye başvuru arasında geçen süreyi (gecikmeyi) etkileyen sosyodemografik, klinik ve psikososyal belirleyicileri; ruh sağlığı okuryazarlığı, kendini damgalama ve stresle başa çıkma stratejileri ekseninde incelemektir. Yöntem: Kesitsel nitelikteki bu araştırmaya, bir üniversite hastanesi psikiyatri polikliniklerine başvuran, anksiyete bozukluğu tanısı ile tedavi alan, 123 hasta dahil edilmiştir. Veriler; Sosyodemografik Bilgi Formu, Beck Anksiyete Ölçeği, Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği, Psikolojik Yardım Aramada Kendini Damgalama Ölçeği ve Stresle Başetme Tarzları Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veriler, korelasyon ve yordayıcı analizler ile incelenmiştir. Bulgular: Katılımcıların semptom başlangıcından profesyonel yardıma kadar geçen ortalama süresi 12,32 ay olarak saptanmıştır. Lojistik regresyon analizi sonuçlarına göre, çalışmayan bireylerin başvuruda gecikme yaşama riskinin aktif çalışanlara oranla 3,27 kat daha fazla olduğu saptanmıştır (OR=3,277, p=0,004). Kendini damgalama düzeyindeki her bir birimlik artışın gecikme riskini 1,06 kat artırdığı belirlenmiştir (OR=1,063, p=0,042). Araştırmanın anlamlı korelasyon ilişkisi kanıtları arasında; ruhsal hastalığı olan diğer bireylere yönelik olumsuz tutumların, bireyin kendi yardım arama sürecinde öz-damgalama düzeyini artırdığı ve bireyin ruh sağlığına dair bilgiye ulaşma isteğini de azalttığı saptanmıştır. Sonuçlar: Anksiyete bozukluklarında tedaviye geç başvuru; sadece semptom aciliyet algısı ile değil, belirgin şekilde; herhangi bir işte çalışmama durumu ve kendini damgalama düzeyi ile ilişkilidir. Ayrıca, bireyin ruhsal hastalığı olan diğer kişilere yönelik olumsuz tutumları; bir“bumerang etkisi”yaratarak kendi yardım arama sürecinde öz-damgalama düzeyini artırmakta ve bilgiye ulaşma isteği önünde bilişsel bir engel oluşturmaktadır. Erken müdahale stratejileri; empati, damgalanma ve ruh sağlığı okuryazarlığı odaklı formüller barındırmalıdır.
Özet (Çeviri)
Aim: To examine the sociodemographic, clinical and psychosocial determinants; affecting the time elapsed (delay) between symptom onset and admission to psychiatric treatment in patients who have received treatment for anxiety disorder on the axis of mental health literacy, self-stigma and stress coping strategies Dec. Methods: This cross-sectional study included 123 patients diagnosed with anxiety disorder who were treated at the policlinic of a university hospital's psychiatry department. Data were collected using the Sociodemographic Information Form, Beck Anxiety Scale, Mental Health Literacy Scale, Self-Stigmatization Scale for Seeking Psychological Help, and Coping Styles Scale. Data were analyzed using correlation and predictive analyses. Results: The average time from symptom onset to seeking professional help was determined to be 12.32 months. According to the results of the logistic regression analysis, the risk of delay in seeking help was found to be 3.27 times higher for unemployed individuals compared to those in active employment (OR=3.277, p=0.004). It was determined that each unit increase in self-stigmatization increased the risk of delay by 1.06 times (OR=1.063, p=0.042). Among the evidence of significant correlation relationships in the study, it was found that negative attitudes towards other individuals with mental illness increased the level of self-stigma in the individual's own help-seeking process and reduced the individual's desire to access information about mental health. Conclusion: Delayed treatment for anxiety disorders is associated not only with the perceived urgency of symptoms, but also with a pronounced inability to work in any profession and a high level of self-stigmatization. Furthermore, the individual's negative attitudes toward others with mental illness create a“boomerang effect,”increasing their level of self-stigma in their own help-seeking process and creating a cognitive barrier to their desire to access information. Early intervention strategies should include formulas focused on empathy, stigma, and mental health literacy.
Benzer Tezler
- COVID-19 pnömoni tanısı alan hastaların tedaviden sonra 6 ay süre ile poliklinik kontrollerinde: Klinik, laboratuvar, radyolojik olarak değerlendirilmesi
In outpatient controls of the patients diagnosed with COVID-19 pneumonia after 6 months treatment: Clinical, laboratory, radiological evaluation
KADİR ÖZMEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Göğüs HastalıklarıAtatürk ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET MERAL
- Fibromyalji hastalarında biyopsi ile tespit edilen Helicobacter pylori sıklığı ve Helicobacter pylori eradikasyonunun fibromyalji sendromunun klinik semptomları üzerine etkisi
The incidence of Helicobacter pylori infection in fibromyalgia syndrome and the changes in the clinical symptoms of fibromyalgia after the treatment of Helicobacter pylori in patients who test positive for infection
EMRULLAH GEZİCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonYüzüncü Yıl ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZCAN HIZ
- Bursa ilinde 9-15 yaş arasındaki bir örneklem grubunda çocuk ve ergenlerde obsesif kompulsif bozukluğun epidemiyolojik ve fenomenolojik özellikleri
Başlık çevirisi yok
NESLİM GÜVENDEĞER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1998
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıUludağ ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUNA TANELİ
- Fibromyalji hastalarında amitriptilin ve pregabalin tedavi etkinliklerinin karşılaştırılması
The comparation of the effectiveness of amitriptilin and pregabalin treatment in fibromyalgia patients
GÜNSELİ KARACA ACET
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonFırat ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ARZU KAYA
- İdiyopatik karpal tünel sendromlu hastalarda elektrofizyolojik bulgular ile boston karpal tünel skalası karşılaştırılması ve anksiyete ile ilişkisi
Evaluation of symptom severity, functionalstatus and anxiety levels in patients with carpal tunnel syndrome with different electrophysiological stages
EFTAL GÜRSES SEVİNÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
NörolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
DR. AYSEL TEKEŞİN