Aralıklı sprint antrenmanlarının kadın futbolcularda bilişsel ve fizyolojik parametreler üzerine etkileri
Effects of intermittent sprint training on cognitive and physiological parameters in female soccer players
- Tez No: 1012431
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAKAN KARABIYIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Kadın futbolcular, Women football players
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, aralıklı sprint antrenmanının kadın futbolcularda oluşturduğu akut fizyolojik ve bilişsel yanıtların farklı toparlanma süreleri altında incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 16 kadın futbolcu gönüllü olarak katılmıştır. Araştırma, çapraz geçişli (crossover) akut deneysel tasarım ile yürütülmüş ve katılımcılar iki ayrı günde 10×30 m tekrarlı sprint protokolünü, sprintler arası 60 saniye ve 120 saniye dinlenme koşullarında uygulamıştır. Her sprint tekrarında Stroop testi (uyumlu ve uyumsuz) ile reaksiyon süresi ölçülmüş, algılanan zorluk derecesi (AZD) her tekrar sonrası kaydedilmiştir. Ayrıca protokol öncesi ve sonrasında karşı hareketli sıçrama (CMJ), kan laktat düzeyi, Loughborough Futbol Pas Testi (LSPT) performansı ve dinlenik kalp hızı değişkenliği (KHD) ölçümleri yapılmıştır. Veriler, iki faktörlü tekrarlı ölçümler ANOVA ile analiz edilmiş ve anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Sonuçlar, CMJ yüksekliğinde zaman etkisinin anlamlı olduğunu göstermiştir (F=5,04; p=0,040). Kan laktat düzeyi protokol sonrasında belirgin olarak artmış ve güçlü bir zaman etkisi saptanmıştır (F=46,63; p<0,001). Loughborough Futbol Pas Testi puanları dinlenme süresinden etkilenmiş, 60 ve 120 saniye koşulları arasında anlamlı fark bulunmuştur (F=5,97; p=0,027). KHD parametrelerinden ortalama kalp atım hızı hem zaman hem dinlenme süresi açısından anlamlı değişim göstermiş (Time: F=19,09; p=0,001; Rest: F=7,25; p=0,017) ve maksimum kalp atım hızında zaman etkisi anlamlı bulunmuştur (F=9,81; p=0,007). Stroop performansında dinlenme süresinin etkisi görülmemiş (p=0,978); ancak Stroop tipi ve tekrar sayısı, reaksiyon süresini anlamlı düzeyde etkilemiştir (p<0,001). Sprint sürelerinde dinlenme süresi etkisi anlamlı olup (F=8,99; p=0,009), tekrarlar arasında da anlamlı değişim saptanmıştır (p=0,014). Bu bulgular, tekrarlı sprint uygulamalarında toparlanma süresinin performans ve fizyolojik yüklenme üzerinde seçici etkiler oluşturabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this master's thesis was to investigate the acute physiological and cognitive responses to repeated sprint exercise in female soccer players under different recovery durations. Sixteen female soccer players participated voluntarily. The study employed an acute crossover design in which participants performed a 10×30 m repeated sprint protocol on two separate days, with inter-sprint recovery periods of 60 s and 120 s. During each repetition, Stroop reaction time was assessed for congruent and incongruent stimuli, and rating of perceived exertion (RPE) was recorded after each sprint. Countermovement jump (CMJ) height, blood lactate concentration, Loughborough Soccer Passing Test performance, and resting heart rate variability (HRV) were measured before and afterthe protocol. Data were analysed using two-way repeated-measures ANOVA and the level of significance was set at p<0.05. The results indicated a significant main effect of time for CMJ height (F=5.04; p=0.040) and a pronounced increase in lactate concentration after the protocol (F=46.63; p<0.001). Passing performance differed significantly between recovery conditions (F=5.97; p=0.027). Among HRV-related indices, mean heart rate showed significant effects of both time and recovery duration (Time: F=19.09; p=0.001; Rest: F=7.25; p=0.017), and maximal heart rate was significantly higher post-exercise (F=9.81; p=0.007), whereas other time- and frequency-domain HRV measures did not change significantly (p>0.05). For Stroop performance, recovery duration had no significant effect (p=0.978); however, Stroop type and repetition number significantly affected reaction time(p<0.001). Sprint times were significantly influenced by recovery duration (F=8.99; p=0.009) and varied across repetitions (p=0.014). Overall, these findings suggest that manipulating recovery duration during repeated sprint exercise may lead to selective changes in performance outcomes and acute physiological load.
Benzer Tezler
- Kadın futbolcularda yüksek şiddetli aralıklı koşular ve küçük alan oyunlarının fizyolojik ve teknik özellikler üzerindeki etkileri
The effects of high intensity interval running and small sided games on physiological and technical properties in female football players
HASRET FİDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporMarmara ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ANİ AGOPYAN
- Genç bayan futbolcularda koordinasyon ve pliometrik çalışmaların koşu ekonomisi ve diğer biomotor özellikler üzerine etkisi
Effects of coordination and plyometric training on running economy and other biomotor characteristics in young women soccer players
TUBA KIZILET
Doktora
Türkçe
2011
SporMarmara ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSEL PEHLİVAN
- Taekwondo sporcularına 8 hafta uygulanan pliometri ve ip atlama antrenmanlarının performans cevaplarına etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of 8-week plyometric and jump rope training on performance responses in taekwondo athletes
SELVER ÖZKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporKarabük ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESLİHAN AKÇAY
- Genç kadın voleybolcularda yüksek şiddetli aralıklı antrenmanlara karşın yüksek şiddetli fonksiyonel antrenmanların sportif performansa etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of high intensity functional training versus high intensity interval training on sports performance in young female volleyball players
ÖMER FARUK BİLİCİ
- Futbola özgü standardize edilmiş dar alan çalışmalarının ve geleneksel dayanıklılık antrenmanlarının futbol fiziksel performans düzeylerine olan etkileri
The effects of soccer spesific standardized small-si̇ded games and traditional endurance training on soccer physi̇cal performance
BÜLENT KAYITKEN
Doktora
Türkçe
2012
SporMarmara ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ KIZILET