Türkiye'de HPV aşısının ulusal bağışıklama programına dahil edilmesinin maliyet etkililik analizi
Cost-effectiveness analysis of including the HPV vaccine in Turkey's national immunization program
- Tez No: 1012526
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MAHMUT SAADİ YARDIM
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmada; Türkiye verileri kullanılarak HPV (human papillomavirüs) aşılarının Genişletilmiş Bağışıklama Programı kapsamında ulusal aşı takvimine eklenmesi amacıyla maliyet-etkililiğinin belirlenmesi ve farklı senaryolarda oluşabilecek maliyetleri ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışma Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından geliştirilen ve daha sonra tek doz bağışıklama senaryolarının değerlendirilebilmesi amacıyla güncellenen PRIME (Papillomavirus Rapid Interface for Modelling and Economics) kullanılarak yürütülen, ulusal düzeyde kamuya açık verileri ve literatüre dayalı bir modelleme temelli maliyet-etkililik analizidir. Demografi için Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve nüfus projeksiyonları için Birleşmiş Milletler Dünya Nüfus Projeksiyonları (UN WPP), hastalık yükünde Dünya Sağlık Örgütü ve Sağlık Ölçümleri ve Değerlendirme Enstitüsü (IHME), serviks kanseri insidans-mortalite girdilerinde GLOBOCAN, aşı maliyetlerinde Pan Amerikan Sağlık Örgütü (PAHO) verileri temel alınmıştır. Baz analizlerde hedef yaş 12, kapsayıcılık %55, iskonto oranı %3 olarak alınmıştır. Değerlendirilen senaryolar; S1 (quadrivalan aşı, 1 doz), S2 (quadrivalan aşı, 2 doz), S3 (nonavalan aşı, 1 doz) ve S4 (nonavalan aşı, 2 doz) olarak tanımlanmıştır. Belirsizlik; tek yönlü duyarlılık analizleri, en iyi-en kötü durum senaryoları ve olasılıksal duyarlılık analizleri yaklaşımları ile değerlendirilmiştir. %3 iskonto ile indirgenmiş sonuçlarda; S1 için net maliyet 5.558.397 $, önlenen toplam DALY 3.436 ve ICER 1.617,93 $/DALY; S2 için net maliyet 11.719.027 $, önlenen DALY 3.840 ve ICER 3.052,08 $/DALY bulunmuştur. Aynı koşulda S3 için net maliyet 6.877.207 $, önlenen DALY 4.677 ve ICER 1.470,46 $/DALY; S4 için net maliyet 14.631.953 $, önlenen DALY 4.937 ve ICER 2.963,89 $/DALY olarak hesaplanmıştır. Tek yönlü analizlerde sonuçlar özellikle maliyet ve fayda iskonto oranları, aşı etkinliği, engellenebilir oran ve hedef yaş varsayımlarına duyarlıdır. Tek doz stratejiler için eşik analizlerde, aşı birim fiyatı 2n-5n düzeylerine çıkarıldığında dahi her iki tek doz senaryosu için ICER<1×GSYİH koşulunun korunduğu gösterilmiştir. Modelleme bulguları, Türkiye'de 12 yaş kız çocuklarına yönelik HPV aşılamasının incelenen dört stratejinin tamamında sağlık kazanımı ürettiğini ve ekonomik açıdan uygulanabilir bir müdahale olduğunu göstermektedir; özellikle tek doz senaryolar, daha düşük program maliyetiyle daha elverişli ICER düzeylerine ulaşmaktadır. Çalışmanın sonuçları, PRIME modelinin statik yapısı nedeniyle toplumsal bağışıklık ve dolaylı koruma etkilerinin dışarıda kalması, kapsamın yalnızca serviks kanseri ile sınırlı olması ve dolaylı maliyetlerin dahil edilememesi gibi sınırlılıklar çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to determine the cost-effectiveness of including human papillomavirus (HPV) vaccines to Türkiye's national vaccination schedule. The analysis was a model-based cost-effectiveness study conducted using PRIME (Papillomavirus Rapid Interface for Modelling and Economics), a WHO-developed tool later updated to enable the evaluation of single-dose immunization scenarios and was grounded in nationally available public data and the published literature. Demographic inputs were obtained from Turkish Statistical Institute (TURKSTAT), population projections from the United Nations World Population Prospects (UN WPP), disease burden parameters from World Health Organization/Institute for Health Metrics and Evaluation (WHO/IHME), cervical cancer incidence and mortality inputs from Global Cancer Observatory (GLOBOCAN), and vaccine costs from Pan American Health Organization (PAHO) price lists. In the base-case analysis, the target age was set at 12 years, vaccine coverage at 55%, and the discount rate at 3%. The evaluated strategies were defined as S1 (quadrivalent vaccine, 1 dose), S2 (quadrivalent vaccine, 2 doses), S3 (nonavalent vaccine, 1 dose), and S4 (nonavalent vaccine, 2 doses). Uncertainty was assessed using one-way sensitivity analyses, best-worst case scenarios, and probabilistic sensitivity analyses. Using a 3% discount rate, the results were as follows: for S1, net cost was 5,558,397 $, total DALYs averted were 3,436, and the ICER was 1,617.93 $ per DALY averted; for S2, net cost was 11,719,027 $, DALYs averted were 3,840, and the ICER was 3,052.08 $ per DALY averted. Under the same assumptions, for S3 net cost was 6,877,207 $, total DALYs averted were 4,677, and the ICER was 1,470.46 $ per DALY averted; for S4 net cost was 14,631,953 $, DALYs averted were 4,937, and the ICER was 2,963.89 $ per DALY averted. One-way sensitivity analyses indicated that results were particularly sensitive to the discount rates, vaccine effectiveness, the attributable fraction (preventable proportion), and assumptions regarding the target age. In the threshold analysis for single-dose strategies, the condition ICER<1×GDP per capita remained satisfied for both single-dose scenarios even when the vaccine unit price was increased to 2n-5n levels. HPV vaccination of 12-year-old girls in Turkey generates health gains across all assessed strategies and is economically feasible. Limitations include the PRIME model's static structure (excluding herd immunity), a scope limited to cervical cancer, and the exclusion of indirect costs.
Benzer Tezler
- Kadınlarda human papilloma virus bağışıklama için tutum ve inanç
Attitudes and beliefs towards human papilloma virus immunization in women
FATMA OLGU KARA ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
- 9-13 yaş arasındaki çocuklar ve ebeveynlerin HPV aşısına yönelik tutumları ve bakış açıları: Nitel bir görũşme çalışması
Attitudes and perspectives of children aged 9–13 and parents toward the HPV vaccine: A qualitative interview study
ELİF ÖZELLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAnkara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSNA ÇEVİK
- Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin human papilloma virüs (HPV) enfeksiyonu ve HPV aşısı hakkındaki bilgi düzeyi ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge level and atti̇tudes of Aydın Adnan Menderes University Medical Faculty students about human papilloma virus (HPV) infection and HPV vaccine
CEREN CANDAN GIRBAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAydın Adnan Menderes ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TOLGA ÜNÜVAR
- HPV aşısının ulusal aşı programına eklenmesi açısından maliyet-etkililiğinin değerlendirilmesi
Evaluation of cost-effectiveness of HPV vaccine in terms of inclusion of the national vaccine program
ÇAĞRI EMİN ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2021
Halk Sağlığıİstanbul ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELMA KARABEY
DOÇ. DR. MELİH KAAN SÖZMEN
- Vaccination as a medical intervention example in Turkish Civil Law
Bir tıbbi müdahale örneği olarak Türk Medeni Hukukunda aşı
ZEYNEP ÖZGE OĞUZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Hukukİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜMİT GEZDER