Ankara ilinde iki devlet hastanesinde çalışanların işle ilgili sağlık sorunları ve çalışma yaşam kalitesi
Work-related health problems and quality of work life of employees in two public hospitals in ankara
- Tez No: 1012527
- Danışmanlar: PROF. DR. MİNE ESİN OCAKTAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Okullar-halk sağlığı, Schools-public health
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İş Sağlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışma yaşam kalitesi, bireyin iş ortamını nasıl algıladığı, işinden duyduğu memnuniyet, kurumdan gördüğü destek, iş ve özel yaşam arasındaki denge ile mesleki gelişim fırsatlarını birlikte yansıtan çok boyutlu bir kavramdır. Bu çalışmada, Ankara ilinde yer alan iki devlet hastanesinde görev yapan sağlık çalışanlarının çalışma yaşam kalitesi düzeylerinin belirlenmesi ile sosyodemografik özellikler, sağlık öyküsü, çalışma yaşamına ilişkin faktörler ve işle ilgili sağlık sorunları yönünden değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Elde edilen bulgularla, Türkiye'de sağlık çalışanlarının çalışma yaşam kalitesine ilişkin mevcut bilgi birikimine katkı sağlanması hedeflenmiştir. Araştırma kesitsel olarak planlanmış ve iki devlet hastanesinde görev yapan 579 sağlık çalışanıyla, 01.01.2025 ve 30.06.2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Veriler, katılımcıların demografik ve mesleki özellikleri, sağlık durumları ve çalışma koşullarına ilişkin bilgileri içeren anket formu ile Çalışma Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇYKÖ) ve Kas İskelet Sistemi Sağlık Sorgulaması (KİSSS)aracılığıyla toplanmıştır. İşyerine yönelik memnuniyet düzeyini belirlemek adına sorular evet, hayır ve kısmen olarak sorulmuş bir ölçek ve skor elde edilmemiştir. Toplanan veriler, araştırma amacına uygun istatistiksel yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edilmiştir. Katılımcıların çalışma yaşam kalitesi genel olarak orta düzeyde bulunmuştur. Çalışma yaşam kalitesinin; öğrenim durumu, kadro türü, çalışılan birim, yönetim görevi, nöbet ve vardiya düzeni, ekonomik koşullar gibi çalışma yaşamına ilişkin özelliklerle ilişkili olduğu görülmüştür. Tüm risk etkenlerine maruz kalan ve işyerinde şiddet öyküsü bulunan sağlık çalışanlarının ÇYKÖ puanlarının daha düşük olduğu saptanmıştır. Ayrıca işle ilgili hastalıklar, iş kazaları, ramak kala olaylar, işyeri kaynaklı enfeksiyon öyküsü, mesleki risklere maruziyet ve kas-iskelet sistemi sorunları bulunan çalışanlarda çalışma yaşam kalitesinin daha düşük olduğu saptanmıştır. Kas-iskelet sistemi sağlığı ile çalışma yaşam kalitesi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuş, işyerinden memnuniyet belirtenlerde ÇYKÖ yüksek olduğu görülmüştür. Çok değişkenli lineer regresyon analizine göre; öğrenim durumu, kadro türü, çalışılan birim, yönetim görevi, ekonomik durum, fiziksel ve psiko-sosyal etkenlere maruziyet ile iş kazası öyküsü çalışma yaşam kalitesi üzerinde bağımsız olarak anlamlı bulunmuştur. Ortaokul mezunu olmak, 4D sürekli işçi kadrosunda çalışmak, servis veya acil serviste görev yapmak, fiziksel ve psiko-sosyal risklere maruz kalmak ve iş kazası öyküsü bulunması ÇYKÖ puanını azaltırken; yönetim görevi bulunması ve daha iyi ekonomik durum ÇYKÖ puanını artırmaktadır. Bu çalışma, sağlık çalışanlarının çalışma yaşam kalitesinin yalnızca bireysel özelliklerle değil, büyük ölçüde çalışma ortamı, iş yükü ve işle ilişkili sağlık sorunlarıyla bağlantılı olduğunu göstermektedir. Çalışma koşullarının iyileştirilmesine ve işle ilişkili sağlık risklerinin azaltılmasına yönelik girişimler, sağlık çalışanlarının çalışma yaşam kalitesinin artırılmasında önemli bir rol oynamaktadır.
Özet (Çeviri)
Quality of work life is a multidimensional concept that reflects how individuals perceive their work environment, their satisfaction with their job, the support they receive from the institution, the balance between work and private life, and opportunities for professional development. In this study, it was aimed to determine the quality of work life levels of healthcare workers employed in two public hospitals in Ankara and to evaluate them in terms of sociodemographic characteristics, health history, factors related to working life, and work-related health problems. With the findings obtained, it was intended to contribute to the existing body of knowledge on the quality of work life of healthcare workers in Türkiye. The research was planned as a cross-sectional study and was conducted between 01.01.2025 and 30.06.2025 with 579 healthcare workers employed in two public hospitals. Data were collected through a questionnaire form including information on the participants' demographic and occupational characteristics, health status, and working conditions, as well as through the Quality of Work Life Scale (QWLS) and the Musculoskeletal System Health Questionnaire. In order to determine the level of satisfaction with the workplace, questions were asked using a scale with yes, no, and partially response options, and no score was obtained. The collected data were analyzed using statistical methods appropriate to the aim of the study. Statistical significance was accepted as p<0.05. The overall quality of work life of the participants was found to be at a moderate level. Quality of work life was found to be associated with work-related characteristics such as educational status, type of employment position, unit of employment, administrative duty, on-call duty and shift arrangement, and economic conditions. It was determined that healthcare workers who were exposed to all risk factors and those with a history of workplace violence had lower QWLS scores. In addition, quality of work life was found to be lower among employees with work-related diseases, occupational accidents, near-miss incidents, a history of workplace-acquired infection, exposure to occupational risks, and musculoskeletal system problems. A significant relationship was found between musculoskeletal system health and quality of work life, and it was observed that the QWLS was higher among those who reported satisfaction with their workplace. According to the multivariate linear regression analysis, educational status, type of employment position, unit of employment, administrative duty, economic status, exposure to physical and psychosocial factors, and history of occupational accident were found to be independently significant in terms of quality of work life. While being a secondary school graduate, working as a permanent worker in the 4D employment category, working in inpatient wards or the emergency department, being exposed to physical and psychosocial risks, and having a history of occupational accident decreased the QWLS score, having an administrative duty and better economic status increased the QWLS score. This study shows that the quality of work life of healthcare workers is associated not only with individual characteristics but also, to a large extent, with the working environment, workload, and work-related health problems. Initiatives aimed at improving working conditions and reducing work-related health risks play an important role in increasing the quality of work life of healthcare workers.
Benzer Tezler
- Bir devlet hastanesi çalışanları ve hastalarının tütün ürünleri kullanma durumu ve tütün yasası'na uyumları: Karşılaştırmalı bir araştırma
Tobacco usage status of a state hospital's employees and patients and heir compliance with tobacco law: A comparative study
MUHAMMETSAMET AYCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sağlık YönetimiNecmettin Erbakan ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN YEŞİLTAŞ
- Fiziksel risk faktörlerinin tıbbi görüntüleme ünitelerindeki sağlık çalışanları tarafından iş sağlığı ve güvenliği bağlamında değerlendirilmesi
Assessment of physical risk factors by health workers in medical imaging units in the context of occupational health and safety
KÜBRA KAYA
Doktora
Türkçe
2024
Sağlık YönetimiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA MANSUR
- Engelli çalışanlarda algılanan örgütsel destek, örgütsel bağlılık, örgütsel özdeşleşme, örgütsel güven değerlendirilmesi: Ankara ilinde hastanelerde bir uygulama
Evaluation of perceived organizational support, organizational commitment, organizational identificronbach's alphation, organizational trust in disabled employees an applicronbach's alphation in hospitals in Ankara
ÜLKÜ TÜRKUĞUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık YönetimiLokman Hekim ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEVLÜT KARADAĞ
- Sağlık çalışanlarının zenofobi (yabancı düşmanlığı) tutumları ile empatik eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Kızıltepe Devlet Hastanesi örneği
Examination of the relationship between xenophobic attitudes and empathic tendencies of health professionals: the case of Kızıltepe State Hospital
CEMAL GÜNDÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sosyal HizmetAnkara ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. MELAHAT DEMİRBİLEK
- A Study on theredcell enzyme and blood group polymorphisms in Turkish populations
Türk populasyonlarında alyuvar enzimi ve kan grubu polimorfizmleri üzerine bir çalışma
İPEK DERELİ
Yüksek Lisans
İngilizce
1994
BiyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İNCİ TOGAN