Koklear implant kullanan çocuklar için mobil tabanlı işitsel bellek oyunu geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Development and evaluation of a mobile-based auditory memory game for children using cochlear implants
- Tez No: 1012672
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE MERAL ÇETİNKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Odyoloji, Audiology
- Anahtar Kelimeler: Ciddi Oyun, Çalışma Belleği Ölçeği, İşitsel Bellek, Koklear İmplant, Mobil Kullanılabilirlik Ölçeği, Serious Game, Working Memory Scale, Auditory Memory, Cochlear İmplant, Mobile Usability Scale
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Odyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Odyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Koklear implant, işitsel uyarana erişimi mümkün kılmakla birlikte, bu girdilerin işlevsel hâle gelmesi büyük ölçüde yapılandırılmış ve sistematik işitsel eğitim uygulamalarına bağlıdır. İşitsel eğitim, koklear implant kullanan çocukların implant aracılığıyla sağlanan işitsel girdileri anlamlandırabilmeleri ve yaşlarına uygun dil ve konuşma becerileri geliştirebilmeleri açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu süreçte sunulan hedefe yönelik işitsel eğitimler, seslerin ayırt edilmesi, işitsel dikkat ve algı becerilerinin güçlendirilmesi ile işitsel bilginin dilsel çıktılara dönüştürülmesini desteklemektedir. Koklear implant kullanan çocuklarda işitsel girdilerin geçici olarak depolanması, işlenmesi ve anlamlandırılması süreçlerinde çalışma belleği önemli bir bilişsel bileşen olarak tanımlanmaktadır. Teknolojik gelişmelerle birlikte yazılım tabanlı işitsel eğitim programları, koklear implant kullanan çocuklar için etkili ve tamamlayıcı bir müdahale aracı olarak öne çıkmaktadır. Bu programların ev ortamında uygulanabilir olması, bireysel performans düzeyine göre uyarlanabilmesi ve kullanıcı verilerinin sistematik biçimde kaydedilmesine olanak tanıması, rehabilitasyon sürecinin sürekliliğini ve izlenebilirliğini artırmaktadır. Bu doğrultuda, koklear implant kullanıcılarına yönelik teknoloji temelli işitsel eğitim uygulamalarının, dil ve konuşma gelişimini desteklemede önemli bir potansiyele sahip olduğu değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı koklear implant kullanan çocuklar için mobil işitsel bellek eğitimi geliştirilmesi, uygulamanın kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi ve çalışma belleği üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Çalışmaya 6-9 yaş aralığında koklear implant kullanan ve düzenli geleneksel rehabilitasyon eğitimi alan 12 çalışma grubu ve 12 kontrol grubu olmak üzere 24 koklear implant kullanıcısı çocuk çalışmaya dahil edilmiştir. Kontrol grubu geleneksel rehabilitasyon ile 4 hafta eğitim almıştır, çalışma grubuna ise geleneksel rehabilitasyona ek olarak mobil işitsel eğitim uygulanmıştır. Katılımcılara ön test ve son test olarak çalışma belleği ölçeğinin sözel alt boyutları uygulanmıştır. Çalışma grubuna mobil işitsel bellek eğitimi bitiminde mobil kullanılabilirlik ölçeği aile ve çocuklara uygulanmıştır. Ebeveynlere uygulanan mobil kullanılabilirlik ölçeği sonucu 242,67± 26,95 elde edilmiştir. Çalışma grubundaki çocuklara uygulanan kullanılabilirlik ölçeği sonucu 27,58 ±1,73 elde edilmiştir. Zaman x grup etkileşimi incelendiğinde; çalışma belleği alt boyutları ve toplam puanı, kısa süreli bellek rakam hatırlama alt boyutu ve toplam puanı açısından anlamlılık elde edilmiştir (p<0,05). Çalışma grubunda bu becerilerde daha fazla ilerleme olduğu görülmüştür. Sonuç olarak geliştirilen mobil işitsel bellek eğitiminin yüksek kullanılabilirlik düzeyine sahip olduğu ve koklear implant kullanan çocukların çalışma belleği becerilerinin fayda sağlayabilecek potansiyelde olduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
While a cochlear implant enables access to auditory stimuli, the ability to process these inputs effectively depends largely on structured and systematic auditory training programs. Auditory training is of critical importance for children using cochlear implants to make sense of the auditory inputs provided by the implant and to develop age-appropriate language and speech skills. The targeted auditory training provided during this process supports the discrimination of sounds, the enhancement of auditory attention and perception skills, and the conversion of auditory information into linguistic output. In children with cochlear implants, working memory is identified as a key cognitive component in the processes of temporarily storing, processing, and interpreting auditory inputs. With technological advancements, software-based auditory training programs have emerged as an effective and complementary intervention tool for children using cochlear implants. The fact that these programs can be implemented in a home setting, can be adapted to individual performance levels, and allow for the systematic recording of user data enhances the continuity and trackability of the rehabilitation process. In this context, technology-based auditory training applications for cochlear implant users are considered to have significant potential for supporting language and speech development. The aim of this study is to develop a mobile auditory memory training program for children with cochlear implants, evaluate the program's usability, and examine its effect on working memory. The study included 24 children with cochlear implants, comprising 12 participants in the experimental group and 12 in the control group, all aged 6–9 years and receiving regular traditional rehabilitation training. The control group received 4 weeks of traditional rehabilitation training, while the experimental group received the mobile auditory training in addition to traditional rehabilitation. The verbal subscales of the working memory scale were administered to participants as pre- and post-tests. Following the completion of the mobile auditory memory training, the mobile usability scale was administered to both families and children in the experimental group. The result of the mobile usability scale administered to parents was 242.67 ± 26.95. The result of the usability scale administered to children in the study group was 27.58 ± 1.73. When examining the interaction between time and group, significant differences were found in the subdimensions and total scores of working memory, as well as in the subdimensions and total scores of short-term memory digit recall (p<0.05). Greater progress in these skills was observed in the experimental group. In conclusion, the developed mobile auditory memory training program was found to have a high level of usability, and it was observed that it has the potential to benefit the working memory skills of children using cochlear implants.
Benzer Tezler
- 3-5 yaş işitme engelli çocuklar için oyunlaştırmaya dayalı mobil işitsel eğitim programı geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Development and evaluation of a gamification-based mobile auditory training programme for 3-5 year old children with hearing impairment
MERVE MERAL
Doktora
Türkçe
2023
Kulak Burun ve Boğazİstanbul Aydın ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHRİYE ÖZLEM KONUKSEVEN
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ EFE İRALI
- Koklear implant kullanan çocuklarda mobil işitsel eğitimin işitsel algı ve dil becerileri üzerine etkisi
The effect of mobil auditory training on auditory perception and language skills in children with cochlear implants
GÖKNUR BERBER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Kulak Burun ve Boğazİstanbul Aydın ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE MERAL ÇETİNKAYA
- Development of adaptive human-computer interaction games to evaluate attention
Dikkat seviyesini değerlendirmek için adaptif insan-bilgisayar etkileşimi oyunlarının geliştirilmesi
HASAN KANDEMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE KÖSE
- Koklear implant kullanan çocuklarda çalışma belleği ile sesli okuma ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between working memory and reading outline and reading understanding skills in children using cochlear implant
HACI AHMET TUNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kulak Burun ve BoğazAnkara ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUNA TOKGÖZ YILMAZ
- Koklear implant kullanan çocuklarda alıcı ve ifade edici dil gelişiminin incelenmesi
Study of receptive and expressive language development in children using cochlear implants
FİGEN GÜNDÜZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Kulak Burun ve BoğazMarmara ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYÇA ÇİPRUT