Tekstil sektöründeki örgü ve dokuma proseslerinin enerji ve çevresel etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the energy and environmental impacts of knitting and weaving processes in the textile industry
- Tez No: 1012709
- Danışmanlar: PROF. DR. HARUN KEMAL ÖZTÜRK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Enerji, Energy
- Anahtar Kelimeler: Karbon ayak izi, Küresel ısınma, Enerji tüketimi, Dokuma, Örme, Carbon footprint, Global warming potential, Energy consumption, Woven, Knitted
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, dokuma ve örme bornozlar, çarşaflar ve pike kumaşlarının farklı üretim aşamaları ve makineler boyunca karbon ayak izlerinin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Ürün değerlendirmesinde tutarlılığı sağlamak amacıyla analiz, aynı iplik numarasına ve aynı hammadde ağırlığına sahip kumaşlar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma, Denizli'de bulunan tekstil fabrikalarında yürütülmüş; ürünler dokuma/örme, boyama, kesim, dikim ve paketleme aşamalarından geçirilmiştir. Sonuçlar, üretilen kumaşın kilogramı başına dokuma bornozlar, örme bornozlar, dokuma çarşaflar, örme çarşaflar, dokuma pikeler ve örme pikeler için sırasıyla 1,46 kg, 1,41 kg, 1,56 kg, 1,28 kg, 1,53 kg ve 1,43 kg CO₂e emisyonu oluştuğunu göstermektedir. Tüm süreçler arasında en yüksek emisyon, kazanlarda linyit kullanımına bağlı olarak boyama aşamasında ortaya çıkmıştır. Genel olarak dokuma ürünlerin karbon ayak izinin örme ürünlere kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir; bu farkın temel nedeni, dokuma üretiminin daha uzun sürmesi ve daha fazla enerji gerektirmesidir. Makro ölçekte, ihracat verileri Denizli'nin Türkiye tekstil sektöründeki önemli rolünü ortaya koymaktadır. 2023 yılında Türkiye'nin bornoz ihracatının %66'sı, çarşaf ihracatının %55'i ve pike ihracatının %47'si Denizli'den gerçekleştirilmiştir. Karbon ayak izi açısından değerlendirildiğinde, bu ihracat hacimleri bornozlar için yaklaşık 24.178,18 ton CO₂e, çarşaflar için 67.067,67 ton CO₂e ve pikeler için 3.050,03 ton CO₂e emisyonuna karşılık gelmektedir. Bu çalışma, literatürde Denizli'deki tekstil işletmelerinde bornoz, çarşaf ve pike kumaşlarının üretim süreçlerine bağlı karbon ayak izlerini değerlendiren ilk araştırma olma niteliğini taşımaktadır. Bu çerçevede, her bir ürün grubunun üretim aşamaları ayrıntılı biçimde incelenmiş; elektrik tüketimi, üretim süreleri, işçilik ve enerji maliyetleri ile buna bağlı CO₂e emisyonları sistematik olarak hesaplanmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to conduct a comparative assessment of the carbon footprints of woven and knitted bathrobes, bed sheets, and piques across different production stages and machinery. to ensure consistency in product evaluation, the analysis was performed on fabrics with identical yarn counts and raw material weights. the study was carried out in textile factories located in denizli, turkey, where the products underwent stages of weaving/knitting, dyeing, cutting, sewing, and packaging. The results reveal that, per kilogram of fabric produced, woven bathrobes, knitted bathrobes, woven bed sheets, knitted bed sheets, woven piques, and knitted piques emit 1.46 kg, 1.41 kg, 1.56 kg, 1.28 kg, 1.53 kg, and 1.43 kg of CO₂e, respectively. among all processes, the dyeing stage generated the highest emissions, primarily due to the use of lignite in boilers. overall, woven products exhibited higher carbon footprints than their knitted counterparts, a difference largely attributable to longer production durations and greater energy requirements. At a macro level, export data demonstrate Denizli's significant role in Turkey's textile industry, accounting for 66% of national bathrobe exports, 55% of bed sheet exports, and 47% of pique exports in 2023. when expressed in carbon footprint terms, these export volumes correspond to approximately 24,178.18 tons of CO₂e for bathrobes, 67,067.67 tons of CO₂e for bed sheets, and 3,050.03 tons of CO₂e for piques. This study constitutes the first attempt in the literature to assess the carbon footprints associated with the production processes of bathrobes, bed sheets, and pique fabrics within textiles enterprise in denizli, turkey. within this framework, the production stages of each product group were examined in detail, and electricity consumption, production times, labor and energy costs, and the resulting co₂e emissions were systematically calculated.
Benzer Tezler
- Tekstil sektöründe entegre kirlilik önleme ve kontrolü ve temiz üretim uygulamaları
Applications of integrated pollution prevention and control and clean production in textile industry
EMRAH ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
2014
Çevre MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KİTİŞ
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA KARABOYACI
- Sürdürülebilirlik bağlamında atık kumaşlardan elde edilen tekstil örme yüzeylerinin özelliklerinin incelenmesi
Investigation of textile knitted surfaces produced from waste fabrics within the context of sustainability
KUŞKAN FATMA ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Mühendislik BilimleriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiMalzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA OĞUZ GÖK
- Detection and analysis for microplastics originating from the textile industry
Tekstil endüstrisinden kaynaklanan mikroplastiklerin tespiti ve analizi
SİNEM HAZAL AKYILDIZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Tekstil ve Tekstil Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İPEK YALÇIN ENİŞ
PROF. DR. BAHATTİN YALÇIN
- Tekstil, Dokuma ve Örgü Eğitimi Öğretmenlik Programında yer alan Trikotaj Teknikleri I ve Trikotaj Teknikleri II derslerinin içeriğine ilişkin görüşler
Opinions on the contents of Knitting Techniques I and Knitting Techniques II subject taking place in the Textile, Weaving and Knitting Programmes
NURŞEN ÇELEBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEl Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. REMZİYE SEZGİN
YRD. DOÇ. DR. YUSUF BUDAK
- Jakarlı numune dokuma makinesi tasarımı, prototip imalatı ve jakar desen tasarım programı geliştirilmesi
Design and making prototype of a jacquard sampling weaving machine and development of a jacquard pattern design software
MÜSLÜM KAPLAN
Doktora
Türkçe
2020
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİHAT ÇELİK