Geri Dön

Otoimmün tiroiditli yetişkin hastalarda tükürük bezlerinin ultrasonografi ile değerlendirilmesi

Ultrasonography evaluation of salivary glands in adult patients with autoimmune thyroiditis

PDF İndir

  1. Tez No: 1012812
  2. Yazar: VİLDAN ALÇİÇEK
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM YARBAŞI
  4. Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
  5. Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
  6. Anahtar Kelimeler: Otoimmün tiroid hastalığı, Ultrasonografi, Tükürük bezi, Fraktal analiz, Autoimmune thyroid disease, Ultrasonography, Salivary gland, Fractal analysis
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
  10. Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Ağız, Diş Çene Radyolojisi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Otoimmün tiroid hastalıkları otoimmün endokrin bozukluklar arasında en sık görülen grubu oluşturur. Graves hastalığı ve Hashimoto tiroiditi gibi iki temel klinik tabloyu kapsar. Otoimmün tiroid hastalıklarında, tiroid bezinin yanı sıra tükürük bezleri de dolaylı yollardan etkilenebilir. Bu çalışmanın amacı, otoimmün tiroiditli yetişkin hastalarda parotis ve submandibular tükürük bezlerinin yapısal ve vasküler özelliklerini ultrasonografi (USG) ile incelemek, parankimal değişiklikleri Hočevar skorlama sistemi ve fraktal analiz ile değerlendirmek; bu bulguların tükürük akış hızı ve oral sağlık göstergeleriyle ilişkisini araştırmaktır. Bu çalışmaya Hashimoto tiroiditi grubunda 34, Graves hastalığı grubunda 34 ve sağlıklı kontrol grubunda 34 kişi olmak üzere toplam 102 hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen bireylerin uyarılmış ve uyarılmamış tükürük akış hızı hesaplandı. Submandibular ve parotis bezlerinde USG ile boyutsal ölçümler yapılıp, renkli Doppler ile bezlerin vaskülaritesi değerlendirildi. USG'de tükürük bezlerinin homojenitesi, ekojenitesi, parankim sınırları, hipoekoik alanların ve hiperekoik bantların varlığı Hočevar skorlama sistemi temel alınarak değerlendirildi. Panoramik radyograflar üzerinde DMFT indeksleri hesaplandı. İnceleme esnasında kaydedilen USG görüntüleri üzerinde ilgi alanları (ROI) belirlenip bu alanlar üzerinde fraktal analiz yapıldı ve fraktal boyut (FB) değerleri hesaplandı. Gruplar arasında uyarılmamış tükürük akış hızı açısından anlamlı fark saptanmazken, uyarılmış tükürük akış hızı anlamlı farklılık göstermiş olup, bu farkın Graves ile kontrol grubu arasındaki varyasyondan kaynaklandığı belirlendi (p=0,021). Hasta gruplarında subjektif ağız ve göz kuruluğu varlığı kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksekti (p<0,001). Yalnızca sağ parotis bezi ölçümlerinde anterio-posterior boyut (p=0,006) ve hacim (p=0,044) açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Sağ ve sol submandibular bezde ekojenite, homojenite, hipoekoik alan, hiperekoik bant varlığı açısından hasta grupları ve kontrol grubu arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Sağ ve sol parotis bezinde homojenite, hipoekoik alan, hiperekoik bant varlığı açısından hasta grupları ve kontrol grubu arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Toplam bez skorlarının hasta gruplarında kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu belirlendi (p<0,001). Bilateral submandibular bez ve parotis bezlerine ait vaskülarite ve FB ölçümlerinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. Ayrıca hasta gruplarında total bez skoru arttıkça bazı bezlerin ortalama FB değerlerinin anlamlı bir şekilde azaldığı saptandı. DMFT indeksi açısından gruplar arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmedi. Otoimmün tiroid hastalıklarında, tiroid bezinin yanı sıra tükürük bezleri de immün sistemin hedefi haline gelerek çeşitli derecelerde etkilenebilir. Bu etkilenimi değerlendirmede radyasyon içermemesi, pratikliği ve kolay ulaşılabilmesi nedeniyle USG akla gelmesi gereken ilk görüntüleme yöntemidir.

Özet (Çeviri)

Autoimmune thyroid diseases constitute the most common group among autoimmune endocrine disorders. They encompass two main clinical entities: Graves' disease and Hashimoto's thyroiditis. In autoimmune thyroid diseases, not only the thyroid gland but also the salivary glands may be affected indirectly. The aim of this study was to investigate the structural and vascular characteristics of the parotid and submandibular salivary glands in adult patients with autoimmune thyroiditis using ultrasonography (USG), to evaluate parenchymal changes using the Hočevar scoring system and fractal analysis, and to examine the relationship of these findings with salivary flow rate and oral health indicators. A total of 102 individuals were included in this study: 34 patients with Hashimoto's thyroiditis, 34 patients with Graves' disease, and 34 healthy controls. Stimulated and unstimulated salivary flow rates were calculated for all participants. Dimensional measurements of the parotid and submandibular glands were performed using USG, and vascularity was assessed with color Doppler imaging. Sonographic evaluation of the salivary glands included homogeneity, echogenicity, glandular borders, and the presence of hypoechoic areas and hyperechoic bands, using the Hočevar scoring system. DMFT indices were calculated using panoramic radiographs. Regions of interest (ROIs) were defined on the recorded USG images, and fractal analysis was performed to calculate fractal dimension (FD) values. Although no significant difference was found among the groups in unstimulated salivary flow rate, a significant difference was observed in stimulated salivary flow rate, attributed to variation between the Graves' disease and control groups (p = 0.021). The prevalence of subjective oral and ocular dryness was significantly higher in the patient groups than in the control group (p < 0.001). A statistically significant difference was observed only in the right parotid gland regarding anteroposterior dimension (p = 0.006) and volume (p = 0.044). In both right and left submandibular glands, differences in echogenicity, homogeneity, presence of hypoechoic areas, and hyperechoic bands between patient groups and controls were statistically significant (p < 0.05). Similarly, in both parotid glands, homogeneity, hypoechoic areas, and hyperechoic bands differed significantly between patient and control groups (p < 0.05). Total gland scores were significantly higher in the patient groups compared to controls (p < 0.001). No statistically significant differences were observed among the groups in vascularity and FD measurements of the bilateral submandibular and parotid glands. However, in patient groups, an increase in total gland score was associated with a significant decrease in FD values in certain glands. No significant difference was detected among the groups in terms of the DMFT index. In autoimmune thyroid diseases, the salivary glands, in addition to the thyroid gland, may become targets of the immune system and be affected to varying degrees. Given its non-ionizing nature, practicality, and wide accessibility, ultrasonography should be considered the first-line imaging modality for evaluating this involvement.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    388562

    Erişkin otoimmün tiroiditi (hashimoto tiroiditi) ile çoçukluk çağı travması arasındaki ilişki

    The relationship between adult autoimmune thyroiditis (hashimoto's thyroiditis) and childhood trauma

    UĞUR AYDOĞAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıKırıkkale Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KEMAL ÜRETEN

    PROF. DR. SEFA GÜLİTER

  2. Tez No

    911634

    Gaziantep ilinde çölyak hastalığı tanılı erikşin hastalarda otoimmün tiroidit gelişiminin retrospektif olarak değerlendirilmesi

    Retrospective evaluation of the development of autoimmune thyroiditis in adult patients diagnosed with celiac disease in gazi̇antep province

    ZEYNEP AĞIRMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    BiyokimyaGaziantep Üniversitesi

    Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÖRKMEZ

  3. Tez No

    920853

    KLL, HL ve NHL tanılı hastalarda otoimmün hastalık ilişkisinin araştırılması

    Investigation of the relationship between autoimmune diseases in patients with CLL, HL and NHL diagnosis

    ABDULHEKİM BÜLBÜL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İç HastalıklarıFırat Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYŞE UYSAL

  4. Tez No

    957051

    Birden fazla endokrinopatisi olan hastalarda alerjik-immünolojik hastalıkların araştırılması

    Investigation of allergic and immunological diseases in patients with multiple endocrinopathies

    NÜKET SELVİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Allerji ve İmmünolojiAnkara Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA ALTINER

  5. Tez No

    844782

    Çölyak hastalarında histopatolojik bulgular ile çölyak otoantikorları arasındaki korelasyon

    Correlation between histopathological findings and celiac autoantibodies in celiac patients

    BERNA TALASLIOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    GastroenterolojiErciyes Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KADRİ GÜVEN

Geri Dön