Sosyal Medya Çağında Tüketim Psikolojisi: Influencer Pazarlaması ve Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FoMO) İlişkisi
Consumer Psychology in the Age of Social Media: The Relationship Between Influencer Marketing and Fear of Missing Out (FoMO)
- Tez No: 1012849
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYDA İNANÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halkla İlişkiler, Reklamcılık, Public Relations, Advertising
- Anahtar Kelimeler: Influencer Pazarlama, Sosyal Medya, FoMO (Fear of Missing Out), Influencer Marketing, Social Media, FoMO (Fear of Missing Out)
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijitalleşmenin ve sosyal medyanın olağanüstü hızda yaygınlaşması, tüketicilerin satın alma karar süreçlerinde köklü dönüşümlere yol açmaktadır. Bu dönüşümün en belirgin unsurlarından biri olan influencer pazarlaması, özellikle Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (Fear of Missing Out - FoMO) ile yakından ilişkili olarak, bireylerin tüketim davranışlarını derinden etkilemektedir. Bu araştırma, influencer pazarlamasının X, Y ve Z kuşaklarına mensup kadın tüketicilerin FoMO düzeyleri, sosyal karşılaştırma süreçleri ve tüketim davranışları üzerindeki etkilerini nitel bir yaklaşımla karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, nitel araştırma çerçevesinde tasarlanmış; amaçlı örnekleme tekniğiyle her kuşaktan 10'ar kadın katılımcı seçilerek toplam 30 kadınla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, içerik analizi yöntemiyle tematik olarak çözümlenmiş ve kuşaklar arası benzerlikler ile farklılıklar sistematik bir biçimde ortaya konulmuştur. Bulgular, influencer pazarlamasının geleneksel tüketici karar verme sürecini sosyal, ve psikolojik boyutlarda dönüştürdüğünü ve karar sürecinin farkındalık, bilgi arama, değerlendirme, satın alma ile sonrası davranış aşamalarının her birine bütüncül ve güçlü bir etki yarattığını göstermektedir. Ayrıca, influencer kaynaklı uyaranların FoMO ve sosyal karşılaştırma mekanizmaları üzerinden yarattığı psikolojik ve sosyolojik etkilerin, kuşaklara göre anlamlı farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Bu çalışma, dijital pazarlama stratejilerinin psikolojik ve sosyolojik dinamiklerinin kuşak bazında değişkenlik arz ettiğini ortaya koyarak hem pazarlama literatürüne hem de kuşak araştırmalarına önemli bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The rapid and extraordinary proliferation of digitalization and social media has led to profound transformations in consumers' purchase decision-making processes. One of the most prominent elements of this transformation is influencer marketing, which—particularly in close association with Fear of Missing Out (FoMO)—exerts a deep influence on individuals' consumption behaviors. The primary aim of this study is to examine, through a qualitative and comparative approach, the effects of influencer marketing on the FoMO levels, social comparison processes, and consumption behaviors of female consumers belonging to Generations X, Y, and Z. The research was designed within a qualitative research framework. Using purposive sampling, a total of 30 female participants (10 from each generation) were selected, and semi-structured in-depth interviews were conducted. The data obtained were thematically analyzed through content analysis, systematically revealing both similarities and differences across generations. The findings demonstrate that influencer marketing transforms the traditional consumer decision-making process in social and psychological dimensions, exerting a comprehensive and powerful influence on every stage of the process, including awareness, information search, evaluation, purchase, and post-purchase behavior. Furthermore, it was determined that the psychological and sociological effects created by influencer-driven stimuli through FoMO and social comparison mechanisms exhibit significant variations across generations. This study contributes significantly to both the marketing literature and generational research by empirically demonstrating that the psychological and sociological dynamics of digital marketing strategies vary substantially by generation.
Benzer Tezler
- Postmodern çağın benlik ve aidiyet krizi: Sosyal medya şöhretlerinde fiziksel aşırılık
The identity and belonging crisis of the postmodern age: Physical extremism in social media celebrities
ASLI ÇAĞLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLGÜN TUTAL
- Dijital çağda tüketim kültürünün ürünü olan hızlı moda bakımından bağlanma stilleri, sosyal ve duygusal yalnızlık ve kompulsif satın alma davranışı arasındaki ilişkilerin incelenmesi
A study on the relationship between attachment styles, social and emotional loneliness and compulsive buying disorder in terms of fast fasion consumption in digital age
EBRU GÖZÜM KABAKCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiDoğuş ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKER MERAL ÇULHA
- 21. yüzyılda moda ve sosyal medyanın moda üzerindeki etkisi
The fashion in 21th century and the effects of social media in fashion
CÜNEYT ÜSTÜNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiBeykent ÜniversitesiTekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
PROF. DR. HAMDİ ÜNAL
- Türk mutfağında yiyecek görseli çekiciliği algısının S-O-R teorisi kapsamında incelenmesi: Burçlara göre çoklu grup analizi
Examining the perception of food visual attractiveness in Turkish cuisine within the framework of the S-O-R theory: A multi-group analysis based on zodiac signs
SİNEM SOYLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıOrdu ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FARUK YÜKSEL
- Görsel iletişim tasarımında melez medya kavramı ve bir basın ilanı tasarımı
The hybrid media concept in visual communication design and print advertising case study
ABDULGANİ EMRAH DOĞRU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Güzel SanatlarBeykent Üniversitesiİletişim ve Tasarım Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU PEHLİVAN