Erişkin hipertansif bireylerde stres yönetiminin kan basıncı kontrolü üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of stress management on blood pressure control in hypertensive adults
- Tez No: 1012850
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZER USTA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, birinci basamak, tedavi uyumu, stresle başa çıkma, sağlıklı yaşam tarzı, kan basıncı kontrolü, Birinci basamak sağlık hizmetleri, Sağlıklı yaşam, Stresle başetme, Tedaviye bağlılık ve uyum, Hypertension, primary care, medication adherence, coping with stress, healthy lifestyle propensity, blood pressure control, Primary health care, Healthy life, Treatment adherence and compliance
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, birinci basamak sağlık hizmetine başvuran hipertansiyon tanılı bireylerde kan basıncı kontrol durumunu belirlemek; bu durumun sağlıklı yaşam tarzına ulaşma eğilimi ve stresle başa çıkma yöntemleri ile ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'nda yürütülen kesitsel-analitik bir çalışmadır. Çalışmaya 30 yaş ve üzeri, en az 6 aydır hipertansiyon tanısı ile izlenen 304 birey dahil edilmiştir. Veriler sosyodemografik form, 5 günlük evde kan basıncı takip çizelgesi, Stresle Başa Çıkma Yöntemleri Ölçeği (SBÇÖ) ve Sağlıklı Yaşam Tarzına Ulaşma Eğilimi Ölçeği (SYTUEÖ) ile toplanmıştır. Antihipertansif tedavi uyumu Kapsanan Gün Oranı (PDC) ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde bağımsız örneklem t-testi, ki-kare testi, Pearson korelasyon ve ikili lojistik regresyon kullanılmış; anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %59,9'u hipertansiyonu kontrolde, %40,1'i kontrolsüz grupta yer almıştır. Düzenli antihipertansif ilaç kullanımı hipertansiyon kontrolü ile güçlü biçimde ilişkili bulunmuştur (p<0,001). Kontrolde olan grupta SYTUEÖ ve SBÇÖ puanları anlamlı düzeyde daha yüksektir (her iki ölçek için p<0,05). Lojistik regresyon analizinde düzensiz ilaç kullanımı, kontrollü hipertansiyon olasılığını belirgin olarak azaltan en güçlü değişken olarak saptanmıştır (Model 1: OR=0,035; Model 2: OR=0,052). SYTUEÖ puan artışı kontrollü hipertansiyon olasılığını artırmıştır (OR=2,758 ve OR=2,679). SBÇÖ toplam puanı Model 2'de bağımsız olarak anlamlı bulunmuştur (OR=3,214). Sonuç: Birinci basamakta hipertansiyon kontrolü; ilaç uyumu, sağlıklı yaşam tarzı eğilimi ve stresle başa çıkma becerileri ile anlamlı biçimde ilişkilidir. Hipertansiyon yönetiminde biyomedikal tedaviye ek olarak, davranışsal ve psikososyal müdahalelerin bütüncül şekilde izlem sürecine dahil edilmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Evaluation of the Effect of Stress Management on Blood Pressure Control in Hypertensive Adults Objective: The aim of this study was to determine blood pressure control status in hypertensive patients presenting to primary care and to evaluate its relationship with healthy lifestyle propensity and stress coping methods. Materials and Methods: This cross-sectional analytical study was conducted at the Department of Family Medicine, Karadeniz Technical University Faculty of Medicine. A total of 304 participants aged 30 years and older, diagnosed with hypertension for at least 6 months, were included. Data were collected using a sociodemographic questionnaire, a 5-day home blood pressure monitoring chart, the Stress Coping Methods Scale (SCMS), and the Healthy Lifestyle Propensity Scale (HLPS). Antihypertensive medication adherence was assessed using the Proportion of Days Covered (PDC). Independent samples t-test, chi-square test, Pearson correlation, and binary logistic regression analyses were performed. Statistical significance was accepted as p<0.05. Results: Of all participants, 59.9% had controlled hypertension and 40.1% had uncontrolled hypertension. Regular antihypertensive medication use was strongly associated with blood pressure control (p<0.001). HLPS and SCMS scores were significantly higher in the controlled group (both p<0.001). In logistic regression models, irregular medication use was the strongest predictor reducing the likelihood of controlled hypertension (Model 1: OR=0.035; Model 2: OR=0.052). Higher HLPS scores increased the likelihood of controlled hypertension (OR=2.758 and OR=2.679). Total SCMS score was also an independent predictor in Model 2 (OR=3.214). Conclusion: Blood pressure control in primary care is significantly associated with medication adherence, healthy lifestyle propensity, and active stress coping skills. In addition to biomedical treatment, behavioral and psychosocial interventions should be integrated into routine hypertension management.
Benzer Tezler
- Primer hipertansiyonu olan çocuk hastalarda epikardiyal yağ doku kalınlığının değerlendirilmesi
Evaluation of epicardial adipose tissue thickness in pediatric patients with primary hypertension
MURATHAN YAŞAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
NefrolojiEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İPEK KAPLAN BULUT
- Kontrolsüz hipertansiyonu olan bireylerde integratif hemşirelik ilkelerine temellenen multimodal girişimlerin kan basıncı, stres ve tedavi uyum düzeylerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of multimodal interventions based on integrative nursing principles on blood pressure, stress, and treatment adherence in individuals with uncontrolled hypertension: A randomized controlled trial
AYŞE DAĞISTAN AKGÖZ
Doktora
Türkçe
2022
HemşirelikAkdeniz ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEBAHAT GÖZÜM
- Yürüyüş ve gevşeme egzersizinin primer ve dirençli hipertansiyonunun kontrolüne etkisi
Effect of walking and relaxation exercises on control of primary and resistant hypertension
GÜLER BALCI ALPARSLAN
Doktora
Türkçe
2008
HemşirelikHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAN AKDEMİR
- Dipper ve non-dipper hipertansif hastalarda serum copeptin seviyeleri ile fmd(flow-mediated dilatation) ve pulse wave analiz ile belirlenen noninvaziv endotelial fonksiyon göstegeleri arasındaki ilişki
Relationship between serum copeptin levels and non-invasive endothelial function indices determined by fmd (flow-mediated dilatation) and pulse wave analysis in dipper and non-dipper hypertensive patients
HÜSEYİN KANDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
KardiyolojiKırıkkale ÜniversitesiKardiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET TOLGA DOĞRU
- Nabız basıncı yüksek olan hipertansif hastalar ile nabız basıncı normal olan hipertansif hastalarda mikroalbüminüri düzeyleri arasında fark olup olmadığı ve mikroalbüminürinin koroner arter hastalığı ile ilişkisi
The difference in microalbuminuria levels between hypertensive patients with high pulse pressure and those with normal pulse pressure, and the relationship of microalbuminuria with coronary artery disease
ŞENOL COŞKUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2003
KardiyolojiUludağ ÜniversitesiKardiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JALE CORDAN